امامان شيعه و جنبشهاى مكتبى ( فارسي ) — الصفحة ١٣٣

پىنوشتها :

برانگيختن مردم بهره‌بردارى مىكرد . افراد مكتبى نيز در طول تاريخ مىگريستند ولى نه مانند افراد عادى بلكه گريهء آنها براى آگاه كردن مردم و برانگيختن ايشان بود و مفهومى جز سازندگى نداشت .

زيديه چه كردند ؟

سخن خود را تكرار مىكنيم . زيديه در طول تاريخ سپر و حامى جنبش مكتبى بوده‌اند و اين مسألهء مهمّى است و به زودى از قيامهاى ديگرى نظير انقلاب ابراهيم و محمّد كه از سلسله انقلابهاى زيديه به شمار مىروند سخن خواهيم گفت و در همين وقت نقش امام صادق ( ع ) را در ترسيم نشانه‌هاى يك مسلمان واقعى در طول تاريخ بررسى خواهيم كرد .

پىنوشتها :

پىنوشتها :

( 1 ) - حسين بن زيد در جنگ محمّد ذو النفس الزكيه و ابراهيم دو پسر عبد اللّه بن حسن بن حسن شركت داشت ولى بعدا متوارى شد و در خانهء جعفر بن محمّد ( ع ) اقامت داشت و امام ( ع ) نيز به تربيت وى همّت گماشت .

بدين ترتيب حسن بن زيد پس از مرگ پدر در دامان امام جعفر ( ع ) بزرگ شد و علوم بسيارى را از امام آموخت .

حسين بن زيد به دليل گريهء زياد به ذو الدمعه ملقّب شد . بحار الانوار ، ج 47 ، ص 306 .

( 2 ) - او ، يحيى بن عمر بن الحسين بن زيد بن على بن الحسين بن على بن ابى طالب است . گفته مىشود وى فرزند حسين بن زيد بن على ، يعنى يحيى بن حسين بن زيد بن على است ولى منظور ما در اين‌جا داستان زندگى اوست خواه فرزند حسين ذو الدمعه باشد خواه نوهء او .

( 3 ) - زيرا يحيى با شمشير خود فرماندهء ارتش عبّاسيان ، يعنى عبد اللّه بن محمود را از پاى درآورد و در نتيجه تمام ارتش عبّاسيان شكست خوردند .

( 4 ) - مقاتل الطالبيين ، ص 639 .

( 5 ) - گفته مىشود اسحاق بن جناح رئيس پليس يحيى بن عمر بن زيد ، در زندان والى بنى عبّاس درگذشت .

( 6 ) - مقاتل الطالبيين ، ص 409 .

( 7 ) - در اين مورد ناقلان زيادى از او و از زندگى او روايتها آورده‌اند .

( 8 ) - مقاتل الطالبيين ، ص 420 .