آشنايى با تاريخ تمدن اسلامى ( فارسي ) — الصفحة ٧٨

فصل چهارم : علوم در تمدن اسلامى

1 . شمارش علوم

اصول مربوط به همهء زبانها

علوم زبان و شاخه‌هاى آن همچون صرف و نحو و املاء

و قرائت و عروض

مقولات ( قاطيغورياس )

عبارت ( بارى ارمينياس )

قياس ( تحليلات اولى )

منطق و شاخه‌هاى آن برهان ( تحليلات ثانيه )

مواضع جدل ( طوبيقا )

سوفسطيقا ( سوفسطيقا )

خطابه ( ربطوريقا )

شعر ( بوطيقا )

حساب

هندسه

مناظر

علوم علوم تعليمى و شاخه‌هاى آن نجوم

موسيقى

علم اثقال اصول فلسفهء طبيعى

علم حيل بحث در اجسام بسيط

علوم طبيعى بحث در اعراض و انفعالات عناصر

اجسام تركيب شدهء از عناصر

بحث در معادن

علوم طبيعى و متافيزيكى گياهان

جانوران

بحث در موجود از لحاظ وجود

علوم متافيزيك بحث در اصول و مبادى علوم

بحث در موجودات غير مادى

فقه

علوم مدنى و شاخه‌هاى آن

كلام

شكل 2 - رده‌بندى علوم بنابر كتاب « احصاء العلوم » فارابى .