آشنايى با تاريخ تمدن اسلامى ( فارسي ) — الصفحة ٣١

فصل اول : دانش در تمدن اسلامى

قَليلُ الْعِلْمِ خَيْرٌ مِنْ كَثيرِ الْعِبادَةِ . « 1 »

دانش اندك بهتر از عبادت بسيار است .

امام على ( ع ) فرموده است :

أَيّها النَّاسُ إِعْلَمُوا أَنَّ كَمالَ الدّينِ طَلَبُ الْعِلْمِ وَالْعَمَلُ بِهِ ، الا وَ إِنَّ طَلَبَ الْعِلْمِ أَوْجَبُ عَلَيْكُمْ مِنْ طَلَبِ الْمالِ . انَّ الْمالَ مَقْسُومٌ مَضْمُونٌ لَكُمْ قَدْ قَسَمَهُ عادِلٌ بَيْنَكُمْ وَ ضَمِنَهُ وَ سَيفِى لَكُمْ وَالْعِلْمُ مَخْزُونٌ عِنْدَ أَهْلِهِ وَ قَدْ امِرْتُمْ بِطَلَبِهِ مِنْ أَهْلِهِ فَاطْلُبُوهُ . « 2 »

اى مردم بدانيد كمال دين طلب علم و عمل بدان است . بدانيد كه طلب علم بر شما از طلب مال لازم‌تر است . زيرا مال براى شما قسمت و تضمين شده است و عادلى ( خداوند ) آن را ميان شما قسمت كرده و تضمين نموده و به شما مىرساند . ولى علم نزد اهلش نگهداشته شده و شما مأموريد كه آن را از اهْلَش طلب كنيد . پس در جست‌وجوى دانش باشيد .

2 . مقام والاى دانشمندان

علاوه بر جايگاه والايى كه دانش در نگاه پيشوايان دينى دارد ، دانشمندان نيز در نزد آن بزرگواران از منزلتى بسيار و الا برخوردار مىباشند . براى مثال به روايتهاى زير توجه كنيد :

رسول خدا ( ص ) فرموده است :

الْعُلَماءُ وَرَثَةُ الْأَنْبِياءِ . « 3 »

دانشمندان وارث پيامبرانند .

يَسْتَغْفِرُ لِلْعالِمِ مَا فِى السَّماوات وَالْأَرض . « 4 »

آنچه در آسمان و زمين است براى دانشمند طلب بخشايش مىكند .

الْعالِمُ أَمينُ اللَّهِ سُبْحانَهُ فِى الأَرْض . « 5 »

عالم ، امينِ خداوندِ پاك و منزّه در زمين است .

( 1 ) . همان ( 2 ) . محجة البيضاء ، ج 1 ، ص 25 ( 3 ) . محجة البيضاء ، ج 1 ، ص 13 ( 4 ) . همان ( 5 ) . همان ، ص 15