آشنايى با تاريخ تمدن اسلامى ( فارسي ) — الصفحة ٢١١

فصل اول‌ظرفيت‌هاى معنوى

2 . فرهنگ انسانى

اسلام پيش از هر تمدن يا دين ديگر ، احترام به شخص انسان را در اجتماعى مبنى بر مساوات و جوياى بهترين نوع عدالت ممكن و با هدايت شريعتى فراگيرنده همگان ، با قاطعيت مسلّم دانسته است . بىهيچ شك ارزشهايى كه قرآن ارائه مىكند دست نخورده مانده است ( ثابت مانده ) و امروز نيز در بناى جهانى انسانىتر ، مؤثر خواهد بود .

« مارسل بوازار »

اگر بگوييم كه بارزترين ويژگى فرهنگ اسلامى انسانى بودن آن است ، سخنى به گزاف و دور از واقعيت نگفته‌ايم . در اسلام از سويى به خود انسان به چشم موجودى گرامى ، ارزشمند و با فضيلت نگريسته شده است و از سوى ديگر از وى خواسته شده تا رفتارش را با ديگران بر پايهء تقوا ، فضيلت ، مهربانى ، گذشت ، مساوات و ديگر فضايل اخلاقى پى بريزد .

اين ادعا در متون اسلامى شواهد فراوانى دارد كه در اينجا به شمارى از آنها اشاره مىگردد :

1 . خداوند آدمى را تكريم كرده و بر بسيارى از آفريدگانش برترى بخشيده است :

وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُم مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا . ( اسراء : 70 )

به تحقيق ما فرزندان آدم را گرامى داشتيم و مورد لطف و كرامت قرار داديم و در خشكى و دريا براى آنها وسايل حمل و نقل فراهم نموديم و براى آنها روزيهاى حلال و پاكيزه نصيب فرموديم و آنها را بر بسيارى از آفريدگان خويش برترى بخشيديم .

2 . انسان به بهترين صورتى آفريده شده است :

لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ . ( تين : 4 )

ما به واقع انسان را با كامل‌ترين تركيب خلق فرموديم .

3 . جان آدمى چنان با ارزش است كه اگر كسى يك تن را بىجهت بكشد ، گويى كه همهء انسانها را كشته است ، و اگر يك تن را زنده گرداند ، گويى همه را زنده كرده است .