آشنايى با تاريخ تمدن اسلامى ( فارسي ) — الصفحة ١٨
فصل يكم : كلياتى دربارهء تمدن و تمدن اسلامى
مستشرقان هستند كه به دليل سلطهء سياسى اعراب و نيز زبان عربى بر جهان اسلام ، تمدن اسلامى را تمدن عربى مىخوانند . گروهى نيز اين دو عنوان را به هم درآميخته و اصطلاح تمدن اسلام و عرب را به كار مىبرند . ولى حقيقت يك چيز بيش نيست : تمدن اسلامى .
3 . ويژگيهاى تمدن اسلامى
تمدنهاى گوناگون علاوه بر اصول مشترك ، وجوه خاصى نيز دارند كه آنها را از يكديگر متمايز مىسازد . اين وجوه مىتواند قومى ، ملى يا دينى يا با قلمرو جغرافيايى يك تمدن مرتبط باشد . در اين ميان تمدن اسلامى از دو ويژگى « جهانى بودن » و « مذهبى بودن » برخوردار است كه ويژگى نخست ، آن را به تمدنى ميان قاره‌اى تبديل كرده و ويژگى دوم آن را در زمرهء تمدنهاى دينى جهان درآورده است .
1 - 3 . جهانى بودن
چنان كه از قرآن كريم نيز برمىآيد ، اين ويژگى مربوط به باورها و بينشهاى اسلام است . مخاطب اسلام همهء انسانها ، در همهء اعصار و قرون هستند و هر مسلمانى وظيفه دارد در اندازهء توان ديگران را به اين دين سعادت آفرين دعوت كند . برنارد لويس در اين باره مىنويسد :
مسلمانان خود را مالك خوشبخت آخرين وحى خداوند مىدانستند و احساس مىكردند كه موظف‌اند كلام خداوند را به گوش ديگر انسانها برسانند ، ولو به قهر و از راه جنگ و جهاد در راه خدا .
فعاليت :
شما تا چه اندازه با ديدگاه بالا موافقيد ؟ و فتوحات اسلامى را چگونه ارزيابى مىكنيد ؟
او در ادامه مىنويسد :
تمدن اسلامى اولين تمدنى بود كه مىتوان آن را از اين جهت كه افراد و اقوام و فرهنگها و قاره‌هاى گوناگون را دربرمىگرفت جهانى ناميد . اسلام تنها آسيايى و آفريقايى نبود ، بلكه از آن جهت كه مدتهاى طولانى در اسپانيا و جنوب ايتاليا و استپهاى روسيه و شبه جزيرهء بالكان حضور داشت اروپايى نيز تلقى مىشد . به لحاظ جغرافيايى از جنوب اروپا تا قلب آفريقا و در