تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — الصفحة ١٣٣
فصل چهارم : علوم گياهى
تاريخ شناخت گياهان دارويى به عهد عتيق و به دوران ارسطو بازمىگردد . ارسطو ( 330 ق . م ) نخستين انديشمندى است كه دربارهء رشد و نمو گياهان مطالبى نوشته است . نوشتهء او بىهيچ مبناى علمى تا چندين قرن ، مورد قبول همه بود و حتى تدريس مىشد . تئوفراست نيز شاگرد ارسطوست كه در سال‌هاى 370 - 258 ق . م طبابت مىكرد . بعدها او را پدر گياه‌شناسى لقب دادند . پس از وى بايد از بقراط يا « هيپوكرات » ، « 1 » بزرگ‌ترين پزشك جهان باستان ( 131 ق . م ) نام برد كه ادامهء مكتب او بعدها به مكتب طب جالينوسى انجاميد . او از گياهان براى درمان استفاده مىكرد كه دراين‌باره مطالب و آثارى نيز از وى باقى مانده است . در دوران عتيق ، مشهورترين دانشمند در شناخت گياهان دارويى پداينوس ديوسكوريدس « 2 » است . وى طبيب و جراح ارتش روم در سال‌هاى 45 تا 75 پس از ميلاد بود . او مسافرت‌هاى بسيارى به خارج از روم كرد و بدين‌رو توانست از خواص گياهان دارويى متداول در نقاط مختلف جهان اطلاعات فراوانى به‌دست آورد . وى شرح و خواص ششصد گياه دارويى را در كتابى به نام ماتريامديكا « 3 » گرد آورد .
هزارهء اول ميلاد مسيح ، دوران طلايى دانش گياه‌شناختى در شرق است كه تاريخى جدا از غرب دارد . بىشك بخشى از اين دانش ، متأثر از شيوه‌هاى درمان غرب آن روز به‌ويژه روش ديسكوريد است ؛ اما بخش عمدهء آن به شرق تعلق دارد . آغاز كاربرد وسيع گياهان دارويى و
( 1 ) . Hippokrates , medecin Grec , n ق ( 460 - 377 av . J - c ) . son syst ف me repose sur lal - t ف ration des humeurs . - Petit Larousse , illustr ق 1976 , Libraire Larousse , 17 rue de Mont Parnasse . Paris vle . ( 2 ) . Pedanios Dioscorides . ( 3 ) . Materia M ق dia .