آثار اسلامى مكه و مدينه ( فارسي ) — الصفحة ٥٩

سخت‌گيرى بر حجاج ايرانى از سوى دولت عثمانى

سخت‌گيرى بر حجاج ايرانى از سوى دولت عثمانى

سخت‌گيرى بر حجاج ايرانى از سوى دولت عثمانى

يكى از دشوارىهاى اين دوره ، سخت‌گيرىهايى بود كه به تحريك دولت عثمانى و برخى عالمان آن ديار ، بر ضدّ شيعيان و حُجّاج ايرانى و عالمان شيعهء مقيم حرمين صورت مىگرفت . از مهم‌ترينِ اين تحوّلات ، دستگيرى و شهادت شهيد ثانى در سال 965 هجرى بود كه به نوشتهء برخى مورخان ، وى را در مسجد الحرام دستگير كردند و در استانبول كشتند . در سال 976 نيز معصوم بيك صفوى را كه از اركان دولت صفوى بود ، همراه بسيارى از همراهانش در وادى فاطمه ، در يك منزلىِ مكه كشتند و اين رخداد را به اعراب بدوى نسبت دادند . همچنين در سال 1042 به تمامى حجاج ايرانى حاضر در مكه اعلام شد كه سال آينده نه آنان و نه هموطنان ايرانىشان ، حق آمدن به حج را ندارند . به نوشتهء سباعى دليل اين امر در منابع تاريخى روشن نشده است . « 1 »

در سال 1040 هجرى نيز عالمى شيعى با نام ميرزا زين العابدين كاشانى را كه هميشه در مسجد الحرام مشغول عبادت بود ، مورد ضرب و شتم قرار دادند وكشتند .

چنان كه در سال 1047 حجاج ايرانى را از حج منع كرده ، به شديدترين صورت آنان را از مكه اخراج كردند و اعلام نمودند كه از سال بعد ، اجازهء اقامهء حج را ندارند . « 2 » همچنين در سال 1088 به بهانهء آن كه شيعيان پردهء كعبه را نجس كرده‌اند ، در اين شهر شيعه كشى به راه انداختند و عالمى با نام سيد محمد مؤمن رضوى را در حالى كه در پشت مقام ابراهيم مشغول خواندن قرآن بود ، كشتند . همچنين در سال 1101 يا 1105 عالم ديگرى با نام شيخ حسين تنكابنى را در حالى كه پردهء كعبه را گرفته بود ، آن قدر كتك زدند كه بيمار شد و در راه مدينه درگذشت و در ربذه كنار قبر ابوذر غفارى مدفون شد . « 3 » يكى از نويسندگان ، محل قبر ابوذر را در يكصد كيلومترى خارج مدينه در مسير رياض در


( 1 ) . احمد السباعى ، تاريخ مكه ، ص 371 ( 2 ) . منائح الكرم ، ج 4 ، صص 182 - 181 ( 3 ) . نك : صفويان در عرصهء دين ، فرهنگ و سياست ، ج 2 ، ص 840