آثار اسلامى مكه و مدينه ( فارسي ) — الصفحة ٢٩
مقدمه در باب جغرافياى جزيرةالعرب
مقدمه در باب جغرافياى جزيرةالعرب
مقدمه در باب جغرافياى جزيرةالعرب
جزيرةالعرب سرزمينخشكى است كه از سه سوى در حصار آب قرار گرفته است .
از غرب درياى سرخ كه حدّ فاصل جزيرةالعرب و قارهء آفريقاست ؛ جنوب آن اقيانوس هند و در شرق ، درياى عمان و خليج فارس قرار گرفته است كه جزيرةالعرب را از ايران جدا مىسازد . تنها در قسمت شمالى با كويت و عراق و شامات پيوند زمينى دارد .
جزيرةالعرب از نظر جغرافيايى به چند بخش تقسيم مىشود :
1 . حجاز ؛ سواحل شرقى درياى سرخ و طبعاً شامل بخشى از ناحيهء غربى جزيرةالعرب است . در اين باره بيشتر خواهيم نوشت .
2 . تهامه ؛ آن بخش از جزيرةالعرب است كه در جنوب حجاز قرار دارد .
در تعريفى ديگر ، خود حجاز دو ناحيهء غربى و شرقى دارد ؛ ناحيهء شرقى آن ، كه منطقهاى كوهستانى است « حجاز » ناميده مىشود و قسمت غربى آن ، كه دشتى سرازير به سوى درياى سرخ است ، « تهامه » نام دارد .
3 . نجد ؛ قسمت ميانى جزيرةالعرب از شمال به جنوب است ، كه در شرق حجاز قرار دارد .
4 . عروض ؛ بخش وسيعى از جزيرةالعرب را كه در ناحيهء شرقى آن قرار دارد ، اصطلاحا عروض مىنامند . مهمترين شهرهاى منطقهء شرقى ، شهرهاى احساء و قطيف