آثار اسلامى مكه و مدينه ( فارسي ) — الصفحة ١٩٤
دولت استوار علويان مدينه از قرن چهارم تا ششم
دولت استوار علويان مدينه از قرن چهارم تا ششم
دولت استوار علويان مدينه از قرن چهارم تا ششم
از سال 300 هجرى به بعد ، شمار علويانى كه به طور عادى به امارت مدينه و مكه مىرسيدند ، رو به فزونى گذاشت . سليمان بن محمد ، جعفر بن محمد ، قاسم بن محمد ، محمد بن عبيداللَّه بن طاهر ، مسلم بن احمد ، قاسم بن عبيداللَّه ، از علوى و جعفرى - از نسل عبداللَّه بن جعفر و احيانا عقيل - پشت سر هم بر مدينه حكومت كردند . در ادامه ، بازهم از برخى امراى ترك به عنوان حاكم مدينه ياد شده ؛ اما يكى در ميان و يا حتى بيشتر ، اين علويان بودند كه بر اين شهر حكمرانى مىكردند .
از اخبارى كه در بارهء امراى اين دورهء مدينه و پس از آن در اختيار داريم ، مىتوانيم دريابيم كه تقريباً دولت علويان مدينه ، از اوايل قرن چهارم آغاز شده و همچنان استمرار يافته است ؛ به طورى كه از سال 381 به بعد ، از هيچ غير علوى به عنوان حاكم مدينه ياد نمىشود . گفتنى است كه به احتمال زياد ، به دليل روابط حسنهء ميان علويان مدينه و دولت شيعى آل بويه ، عضدالدوله براى نخستين بار ديوارى در اطراف شهر مدينه كشيده است كه البته بعدها تخريب شد و اميران ديگر آن را بازسازى كردند . « 1 » از فرد ديگرى كه در كشيدن ديوار مدينه ياد شده ، جمال‌الدين ابومنصور اصفهانى است كه كارهاى خير او در حرمين شريفين ، در تمامى آثار تاريخى قرن ششم به بعد ، منعكس شده است .
در اين دوره ، كه قدرت فاطميان در مصر رو به فزونى بود ، علويان مستقل مدينه ، گاه خود را به عباسيان و گاه به فاطميان منسوب مىكردند و در اين ميان ، مىكوشيدند تا قدرت مستقل خويش را در حجاز استوار كنند . بسيارى از علويان ، بر حرمين و در مواردى بر مدينه يا مكه حكومت مىكردند . قدرت و نفوذ علويان به صورتى كاملا استوار تا پايان دولت فاطميان ادامه داشت . در اين اواخر ، به تدريج امارت مدينه در اختيار خاندان خاصى قرار گرفت كه نسل آنان به امام حسين عليه السلام منتهى مىشد و امارت
( 1 ) . نك : نزهةالناظرين ، ص 198