نهج البلاغة ( فارسى )
- المؤلف: خطب الإمام علي ( ع ) ( مترجم : انصاريان )
- الوفاة: 40
- القسم: مصادر الحديث الشيعية - القسم العام
- الناشر: دار العرفان - قم ( ايران )
فهرس الكتاب
- [ سر آغاز ]
- پيشگفتار مترجم
- دورنمايى از شخصيت امير المؤمنين عليه السّلام
- شريف رضى گردآورندهء نهج البلاغه
- مقدّمه سيّد رضى
- بخش اوّل خطبه‌ها و سخنان بلند امير المؤمنين على عليه السّلام
- 1 - از خطبه‌هاى آن حضرت است كه در آن ابتداى آفرينش آسمان و زمين و آدم و برنامه حج ذكر شده
- آفرينش جهان
- آفرينش فرشتگان
- قسمتى از اين خطبه در وصف آفرينش آدم ( ع )
- گزينش پيامبران
- پيامبر اسلام ( ص )
- قرآن و احكام شرعى
- قسمتى از اين خطبه دربارهء حج
- 2 - از خطبه‌هاى آن حضرت است پس از بازگشت از صفّين
- قسمتى از آن دربارهء آل پيامبر عليهم السّلام است
- قسمتى از آن دربارهء قومى ديگر
- 3 - از خطبه‌هاى آن حضرت است معروف به شقشقيّه
- بيعت با امام عليه السّلام
- 4 - از خطبه‌هاى آن حضرت است كه بعد از كشته شدن طلحه و زبير ايراد فرموده
- 5 - از خطبه‌هاى آن حضرت است بعد از وفات پيامبر ( ص ) در خطاب به عباس و ابو سفيان كه پس از اوضاع سقيفه از حضرت درخواست قبول بيعت داشتند .
- 6 - از سخنان آن حضرت است هنگامى كه از او خواستند طلحه و زبير را دنبال نكند و آمادهء جنگ با آنان نگردد .
- 7 - از خطبه‌هاى آن حضرت است كه مريدان شيطان را مذمّت مىنمايد
- 8 - از سخنان آن حضرت است در شرايطى مقتضى براى برگرداندن زبير به بيعت
- 9 - از سخنان آن حضرت است در وصف خود و دشمنانش در جمل
- 10 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در تحريك شيطان نسبت به اهل جمل و عواقب وخيم آنان
- 11 - از سخنان آن حضرت است به وقتى كه در نبرد جمل پرچم را به دست فرزندش محمّد حنفيه داد
- 12 - از سخنان آن حضرت است « به وقتى كه در نبرد جمل پيروز شد
- 13 - از سخنان آن حضرت است در نكوهش بصره و اهل آن ، پس از نبرد جمل
- 14 - از سخنان آن حضرت است در همين موضوع
- 15 - از سخنان آن حضرت است در رابطه با برگرداندن املاك بيت المال كه عثمان به ميل خودش به ديگران بخشيده بود
- 16 - از سخنان آن حضرت است هنگامى كه در مدينه با او بيعت شد
- گناه و تقوا
- و از همين خطبه است : اقسام مردمان
- 17 - از سخنان آن حضرت است دربارهء كسى كه در ميان مردم عهده‌دار منصب قضاوت شود ولى شايستهء آن نباشد
- 18 - از سخنان آن حضرت است در نكوهش اختلاف علما در فتاوى
- 19 - از سخنان آن حضرت است به اشعث بن قيس
- 20 - از سخنان آن حضرت است در بيدارى از غفلت و توجّه به حضرت حق
- 21 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در توجّه به قيامت
- 22 - از خطبه‌هاى آن حضرت است هنگامى كه خبر بيعت شكنان جمل به حضرتش رسيد
- 23 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در دلدارى به تهيدستان و تأديب ثروتمندان
- و قسمتى از اين خطبه است : در سفارش به خويشاوندان
- 24 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در جنگ با مخالفان
- 25 - از خطبه‌هاى آن حضرت است آنگاه كه پى در پى به حضرت خبر رسيد كه ارتش معاويه به شهرها دست اندازى كرده‌اند ، و دو عامل او در يمن عبيد اللّه بن عباس و سعيد بن نمران پس از شكست از بسر بن ارطاة به حضورش رسيدند .
- 26 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در وصف حال مردم جاهلى و دوران سكوت خود
- و از اين خطبه است :
- و از اين خطبه است : دربارهء معاويه و عمرو عاص
- 27 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در نكوهش اصحاب از نرفتن به جهاد
- 28 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در بىوفايى دنيا و توجّه به آخرت
- 29 - از خطبه‌هاى آن حضرت است پس از برنامهء حكمين و تاخت و تاز ضحّاك بن قيس ، كه در اين خطبه به آنچه در اطراف قلمرو حكومتش به وجود آمده اشاره نموده و پيروانش را به ايجاد نظم و صلاح ترغيب فرموده
- 30 - از سخنان آن حضرت است دربارهء قتل عثمان
- 31 - از سخنان آن حضرت است قبل از جنگ جمل به وقتى كه عبد اللّه بن عباس را نزد زبير فرستاد تا او را به اطاعت حضرت باز گرداند
- 32 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در نكوهش زمان خود
- اصناف مردم
- 33 - از سخنان آن حضرت است به هنگام خروجش براى جنگ با اهل بصره
- 34 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در تحريك مردم براى جنگ با شاميان
- 35 - از خطبه‌هاى آن حضرت است بعد از جريان حكميت
- 36 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در ترساندن اهل نهروان
- 37 - از سخنان آن حضرت است كه خطبه گونه ايراد شده در ذكر فضائل خود
- 38 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در تعريف شبهه
- 39 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در نكوهش ياران ، و دعوت به جهاد
- 40 - از سخنان آن حضرت است زمانى كه شنيد خوارج نهروان مىگويند : لا حكم إلّا للّه ، فرمود :
- 41 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در بيم دادن از مكر و حيله
- 42 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در نكوهش از آرزوى دراز ، و پيروى از هواى نفس
- 43 - از سخنان آن حضرت است پس از آنكه جرير بن عبد اللّه بجلى را براى بيعت گرفتن از معاويه به شام فرستاد و ياران حضرت آمادگى خود را براى جنگ با اهل شام مطرح كردند .
- 44 - از سخنان آن حضرت است به وقتى كه مصقلة بن هبيرهء شيبانى به سوى معاويه فرار كرد .
- 45 - از خطبه‌هاى آن حضرت است كه در روز فطر در نكوهش دنيا ايراد كرده است
- 46 - از سخنان آن حضرت است به هنگامى كه براى حركت به شام تصميم گرفت
- 47 - از سخنان آن حضرت است دربارهء كوفه
- 48 - از خطبه‌هاى آن حضرت است زمان رفتن به سوى شام
- 49 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در توحيد الهى
- 50 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در بيان فتنه
- 51 - از خطبه‌هاى آن حضرت است زمانى كه ارتش معاويه در جنگ صفين بر ياران آن حضرت پيشى گرفته ، راه ورود به آب فرات را اشغال كردند و لشگر امام را از برداشتن آب مانع شدند .
- 52 - از خطبه‌هاى آن حضرت است قسمتى از اين خطبه پيش از اين به روايتى نقل شد ، در اينجا به روايت ديگر نقل مىكنيم به خاطر اختلافى كه در اين دو روايت است
- 53 - و قسمتى از اين خطبه دربارهء عيد قربان و مشخّصهء قربانى است
- 54 - از سخنان آن حضرت است در مسألهء بيعت
- 55 - از سخنان آن حضرت است به وقتى كه به نظر يارانش در اجازه براى آغاز جنگ صفّين تأخير نمود
- 56 - از سخنان آن حضرت است در مقايسهء ياران پيامبر با ياران خود
- 57 - از سخنان آن حضرت است به ياران خود در توصيف معاويه
- 58 - از سخنان آن حضرت است در خطاب به خوارج نهروان
- 59 - گفتار آن حضرت است زمانى كه عزم بر جنگ خوارج داشت و به آن حضرت خبر دادند كه آنان از پل نهروان عبور كرده‌اند
- در وقتى كه خوارج به قتل رسيدند به آن حضرت گفته شد همهء آنان هلاك شدند . آن حضرت ( ع ) فرمود :
- گفتار آن حضرت است دربارهء خوارج :
- 60 - گفتار آن حضرت است زمانى كه او را از ترور ترساندند
- 61 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در نكوهش دنيا
- 62 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در تشويق به عمل صالح
- 63 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در توحيد الهى
- 64 - از سخنان آن حضرت است در آداب جنگ كه در بعضى از ايّام صفين به اصحابش فرمود
- 65 - از سخنان آن حضرت است در حق انصار
- 66 - از سخنان آن حضرت است وقتى كه امارت مصر را به محمّد بن ابو بكر واگذاشت و مصر از دست او بيرون رفت ، و به شهادت رسيد
- 67 - از سخنان آن حضرت است در سرزنش اصحاب سست‌پيمانش
- 68 - گفتار آن حضرت است سحرگاه روزى كه ضربت به فرق مباركش رسيد
- 69 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در سرزنش اهل عراق
- 70 - از خطبه‌هاى آن حضرت است كه در آن درود فرستادن بر پيامبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) را تعليم مىدهد
- 71 - از سخنان آن حضرت است كه در بصره دربارهء مروان بن حكم فرمود
- 72 - از سخنان آن حضرت است زمانى كه شوراى خلافت قصد بيعت با عثمان كرد
- 73 - از سخنان آن حضرت است زمانى كه شنيد بنى اميّه او را متهم به قتل عثمان مىكنند
- 74 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در تشويق به عمل صالح
- 75 - از سخنان آن حضرت است هنگامى كه سعيد بن عاص حق او را باز داشت
- 76 - از سخنان آن حضرت است كه با آن دعا مىكرد
- 77 - از سخنان آن حضرت است وقتى كه قصد حركت به سوى خوارج نمود
- 78 - از سخنان آن حضرت است پس از پايان جنگ جمل در مذمّت زنان
- 79 - از سخنان آن حضرت است دربارهء زهد
- 80 - از سخنان آن حضرت است در وصف دنيا
- 81 - از خطبه‌هاى آن حضرت است موسوم به « غرّاء » كه از خطبه‌هاى اعجاب انگيز اوست
- قسمتى از اين خطبه است در ياد آورى برخى نعمتهاى حق
- و از اين خطبه است در چگونگى آفرينش انسان :
- 82 - از سخنان آن حضرت است دربارهء عمرو عاص
- 83 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در صفات خداوند
- از اين خطبه است در پند و عبرت
- از اين خطبه است در وصف بهشت :
- 84 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در توحيد الهى و سفارش به تقوا و مشورت
- 85 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در وصف پرهيزكاران و فاسقان و مقام خاندان نبوّت
- از اين خطبه است دربارهء برخى اشتباه‌كاران :
- 86 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در بيان عوامل هلاكت مردم
- 87 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در حال مردم پيش از بعثت و پس از آن
- 88 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در توحيد الهى و پند و اندرز
- 89 - از خطبه‌هاى آن حضرت است اين خطبه معروف به خطبهء اشباح است
- از اين خطبه است [ در باره آفرينش ]
- و از اين خطبه است در وصف آسمان :
- از اين خطبه است در وصف فرشتگان :
- و از اين خطبه است در وصف زمين و گسترش آن بر روى آب :
- 90 - از سخنان آن حضرت است به هنگامى كه مردم پس از كشته شدن عثمان خواستند با او بيعت كنند
- 91 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در بيان فضل و دانش خود ، و خبر از فتنهء بنى اميّه
- 92 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در فضل رسول اكرم ( ص ) و پند و اندرز
- و از اين خطبه است در وصف پيامبران :
- 93 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در فضيلت پيامبر ( ص )
- 94 - از خطبه‌اى ديگر است باز هم در فضيلت پيامبر ( ص )
- از اين خطبه است دربارهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله :
- 95 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در مقايسهء ياران خود با ياران رسول خدا ( ص )
- 96 - از سخنان آن حضرت است در ستم بنى اميّه
- 97 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در گريز از دنيا
- 98 - از خطبه‌اى ديگر است دربارهء پيامبر و خاندان او
- 99 - از خطبه‌اى ديگر است مشتمل بر خبر از حوادث ناگوار
- 100 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در زمينهء سختىها
- از اين خطبه است :
- 101 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در تشويق به زهد
- از اين خطبه است :
- و از اين خطبه است :
- 102 - از خطبه‌هاى آن حضرت است دربارهء پيامبر و فضيلت خويش
- 103 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در وصف پيامبر ( ص ) و تهديد بنى اميّه و پند به مردم
- 104 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در زمينهء برترى اسلام ، و توصيف پيامبر اكرم ، آنگاه توبيخ اصحاب
- از اين خطبه است در وصف پيامبر صلّى اللّه عليه و آله :
- و از اين خطبه است در خطاب به يارانش :
- 105 - از سخنان آن حضرت است در يكى از ايّام صفّين
- 106 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در پيشگويى از حوادث آينده
- از اين خطبه است دربارهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله :
- و از اين خطبه است :
- 107 - از خطبه‌هاى آن حضرت است دربارهء قدرت خداوند و حوادث مرگ و قيامت
- از اين خطبه است دربارهء فرشتگان :
- قسمتى است از اين خطبه دربارهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله :
- 108 - از خطبه‌هاى آن حضرت است
- 109 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در نكوهش دنيا
- 110 - از خطبه‌هاى آن حضرت است دربارهء ملك الموت و قبض روح مردم
- 111 - از خطبه‌هاى آن حضرت است [ در نكوهش دنيا ]
- 112 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در پند و اندرز مردم
- 113 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در طلب باران
- تفسير لغات نامأنوس اين خطبه
- 114 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در اندرز به ياران
- از اين خطبه است :
- 115 - از سخنان آن حضرت است در نكوهش كسانى كه به مال و جان بخل مىورزند
- 116 - از سخنان آن حضرت است دربارهء ياران شايستهء خود
- 117 - از سخنان آن حضرت است زمانى كه مردم را جمع نمود و آنان را به جهاد ترغيب فرمود و آنان ساعتى خاموش ماندند .
- 118 - از سخنان آن حضرت است در فضيلت خود و موعظهء ياران
- 119 - از خطبه‌هاى آن حضرت است بعد از ليلة الهرير
- 120 - از سخنان آن حضرت است در خطاب به خوارج ، وقتى به لشگرگاه آنان رفت در حالى كه بر انكار داورى حكمين اصرار داشتند ،
- 121 - از سخنان آن حضرت است كه هنگام نبرد صفين به يارانش فرمود
- از سخنان آن حضرت است در فرار ياران :
- از سخنان آن حضرت است در ترغيب يارانش به جهاد :
- 122 - از سخنان آن حضرت است در رابطه با خوارج وقتى كه حكميت را انكار كردند ، در اين كلام اصحاب خود را نسبت به حكميت سرزنش مىنمايد ، و دربارهء آنان مىگويد :
- 123 - از سخنان آن حضرت است وقتى با تندى به او گفتند كه چرا در تقسيم بيت‌المال ميان همه مساوات مىكند و سابقه و شرافت افراد را در نظر نمىگيرد .
- 124 - از سخنان آن حضرت است باز هم به خوارج
- 125 - از سخنان آن حضرت است كه در آن از پيشامدها و فتنه‌هاى بصره خبر مىدهد
- از همين كلام است كه در آن به مغول اشاره مىفرمايد :
- 126 - از خطبه‌هاى آن حضرت است دربارهء پيمانه‌ها و ترازوها
- 127 - از سخنان آن حضرت است به ابو ذر - رحمه اللّه - هنگامى كه او را به ربذه تبعيد كردند
- 128 - از سخنان آن حضرت است در فلسفهء قبول حكومت و توصيف امام حق
- 129 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در پند و اندرز و انديشيدن از مرگ
- و از اين خطبه است در انديشه كردن نسبت به مرگ :
- 130 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در عظمت خداوند ، قرآن ، پيامبر و در رابطه با دنيا
- از اين خطبه است :
- و از اين خطبه است :
- و از اين خطبه است :
- و از اين خطبه است :
- 131 - از سخنان آن حضرت است وقتى عمر بن خطّاب براى رفتن به جنگ با روميان با حضرت مشورت كرد
- 132 - از سخنان آن حضرت است
- 133 - از سخنان آن حضرت است دربارهء بيعت خود
- 134 - از سخنان آن حضرت است دربارهء طلحه و زبير
- از اين سخن است :
- 135 - از خطبه‌هاى آن حضرت است كه در آن به فتنه‌ها ( و حكومت امام عصر ) اشاره مىفرمايد
- از اين خطبه است :
- از اين خطبه است در اشاره به خروج سفيانى ، يا فتنهء عبد الملك مروان :
- 136 - از سخنان آن حضرت است به هنگام شورا
- 137 - از سخنان آن حضرت است در نهى از غيبت مردم
- 138 - از سخنان آن حضرت است همچنين دربارهء نهى از غيبت
- 139 - از سخنان آن حضرت است دربارهء نيكى به نااهل
- 140 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در طلب باران
- 141 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در بعثت پيامبر و فضل اهل بيت
- از اين خطبه است :
- 142 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در فناى دنيا و نكوهش بدعت
- از اين خطبه است :
- 143 - از خطبه‌هاى آن حضرت است به عمر بن خطاب وقتى كه براى رفتن به جنگ ايرانيان با حضرت مشورت كرد
- 144 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در فلسفهء بعثت ، حوادث آينده و پند و اندرز
- 145 - از سخنان آن حضرت است دربارهء اهل بصره
- 146 - از سخنان آن حضرت است پيش از درگذشت از دنيا
- 147 - از خطبه‌هاى آن حضرت است كه در آن اشاره به فتنه‌ها دارد
- از اين خطبه است :
- 148 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در تحذير از فتنه‌ها
- از اين خطبه است :
- 149 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در صفات خداوند و پيشوايان دين
- از اين خطبه است :
- 150 - از خطبه‌هاى آن حضرت است
- از اين خطبه است :
- 151 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در فضائل اهل بيت
- از اين خطبه است :
- 152 - از خطبه‌هاى آن حضرت است كه در آن شگفتيهاى آفرينش شب پره را بيان مىكند
- 153 - از سخنان آن حضرت است خطاب به اهل بصره در خبر از پيشامدهاى سخت
- از اين كلام است :
- و از اين كلام است :
- 154 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در تشويق به پرهيزكارى
- 155 - از خطبه‌هاى آن حضرت است دربارهء پيامبر و قرآن ، و دولت بنى اميّه
- از اين خطبه است :
- 156 - از خطبه‌هاى آن حضرت است دربارهء خوشرفتارى خود با مردم
- 157 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در توحيد الهى و شرح حال برخى از پيامبران
- از اين خطبه است :
- 158 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در وصف پيامبر و خاندان آن حضرت
- 159 - از سخنان آن حضرت است به يكى از يارانش هنگامى كه پرسيد : چگونه قومتان شما را از خلافت باز داشتند در صورتى كه از همه سزاوارتر بوديد ؟
- 160 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در توحيد الهى
- از اين خطبه است :
- 161 - از سخنان آن حضرت است به هنگامى كه نزد آن حضرت آمدند و از اعمال ناپسند عثمان شكايت كردند ، و درخواست داشتند از طرف آنان با عثمان وارد گفتگو شود و بخواهد كه رضايت مردم را جلب كند . پس امام نزد عثمان رفت و فرمود :
- 162 - از خطبه‌هاى آن حضرت است كه در آن از شگفتىهاى آفرينش طاووس سخن مىگويد
- شگفتىهاى خلقت طاووس :
- از اين خطبه است در وصف بهشت :
- تفسير لغات نامأنوس اين خطبه :
- 163 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در امر به الفت ، و وصف بنى اميّه و ياران خويش
- از اين خطبه است ( دربارهء بنى اميّه ) :
- 164 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در ابتداى حكومتش
- 165 - از سخنان آن حضرت است پس از بيعت با حضرت ، عدّه‌اى به محضرش عرضه داشتند : چه خوب بود اگر آنان را كه در كشتن عثمان شركت داشتند كيفر مىدادى !
- 166 - از خطبه‌هاى آن حضرت است به هنگام رفتن اصحاب جمل به شهر بصره
- 167 - از سخنان آن حضرت است چون به بصره نزديك شد ، عدّه‌اى از مردم بصره عربى را خدمت حضرت فرستادند تا حقيقت برنامهء او را با اصحاب جمل معلوم كند و شبهه‌اى كه در اين واقعه براى آنان بود رفع شود .
- 168 - از سخنان آن حضرت است به وقت تصميم رويارويى با لشگر معاويه در صفّين
- 169 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در دفاع از حق خويش ، و نكوهش اهل جمل
- از اين خطبه است :
- از اين خطبه است دربارهء اصحاب جمل :
- 170 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در اينكه چه كسى شايستهء خلافت است ، و سفارش به تقوا و گريز از دنيا
- 171 - از سخنان آن حضرت است دربارهء طلحة بن عبيد اللّه
- 172 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در پند و اندرز ، و بيان نزديكى خود به پيامبر
- 173 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در پند و اندرز و فضل قرآن و نهى از بدعت
- 174 - از سخنان آن حضرت است دربارهء حكمين
- 175 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در توحيد و تقواى الهى
- 176 - از سخنان آن حضرت است وقتى ذعلب يمانى از حضرت پرسيد : يا امير المؤمنين ، آيا پروردگارت را ديده‌اى ؟
- 177 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در نكوهش اصحابش
- 178 - از سخنان آن حضرت است امام يكى از ياران خود را فرستاد تا از گروهى از سپاه كوفه كه قصد داشتند از ترس حضرت به خوارج ملحق شوند خبر بياورد ،
- 179 - از خطبه‌هاى آن حضرت است
- از اين خطبه است :
- 180 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در بيان قدرت خداوند و فضل قرآن و سفارش به تقوا
- از اين خطبه است دربارهء قرآن :
- 181 - از سخنان آن حضرت است به برج بن مسهر طائى كه از خوارج بود و شعار « لا حكم الّا للّه » را آن‌چنان فرياد كرد كه حضرت مىشنيد فرمود :
- 182 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در حمد الهى و ستايش پيامبر و عجايب آفرينش
- از اين خطبه است در توصيف عجايب آفرينش اصنافى از حيوانات :
- 183 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در توحيد حق
- 184 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در بيان پيشامدهاى ناگوار
- 185 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در سفارش به تقوا و ياد مرگ
- 186 - از خطبه‌هاى آن حضرت است دربارهء ايمان و هجرت
- 187 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در ستايش الهى و سفارش به تقوا
- 188 - از خطبه‌هاى آن حضرت است باز هم در ستايش الهى و سفارش به تقوا
- 189 - از خطبه‌هاى آن حضرت است كه گروهى از مردم آن را « قاصعه » ( كوبندهء متكبران ) مىنامند
- تكبر رأس گناهان
- فلسفهء آزمايش الهى
- طلب عبرت آموزى
- گريز از شيطان
- پرهيز از كبر و حميّت جاهلى
- عبرت از گذشتگان
- فلسفهء فروتنى پيامبران
- جايگاه خانهء خدا
- فلسفهء عبادت
- تعصّب‌هاى ناروا
- تعصّب‌هاى روا
- عبرت از مؤمنان پيشين
- نعمت وجود پيامبر ( ص )
- سرزنش ياران نافرمان
- در بيان فضائل خود
- 190 - از خطبه‌هاى آن حضرت است روايت شده : يكى از ياران امير المؤمنين عليه السّلام كه او را همّام مىگفتند و مردى عابد بود به حضرت عرضه داشت :
- 191 - از خطبه‌هاى آن حضرت است دربارهء منافقين
- 192 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در ستايش خدا و پيامبر و پند و اندرز
- 193 - از خطبه‌هاى آن حضرت است دربارهء بعثت پيامبر و گريز از دنيا
- 194 - از خطبه‌هاى آن حضرت است دربارهء اختصاص خود به پيامبر
- 195 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در سفارش به تقوا و وصف اسلام و پيامبر ( ص )
- 196 - از سخنان آن حضرت است در وصيّت به يارانش
- 197 - از سخنان آن حضرت است دربارهء معاويه
- 198 - از سخنان آن حضرت است در پايدارى در راه حق
- 199 - از سخنان آن حضرت است اين سخن را به هنگام دفن سرور زنان جهان ، حضرت فاطمه عليها سلام اظهار كرد ، گويى با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بر سر قبرش درد دل مىكرد .
- 200 - از سخنان آن حضرت است در گريز از دنيا
- 201 - از سخنان آن حضرت است كه ياران خود را در بسيارى از اوقات به آن پند مىداد
- 202 - از سخنان آن حضرت است كه بعد از بيعت طلحه و زبير به آنها فرمود ، و آنان از اينكه حضرت آنها را طرف مشورت قرار نداده و در امور حكومت از آنها يارى نجسته شكايت داشتند .
- 203 - از سخنان آن حضرت است هنگامى كه شنيد عدّه‌اى از يارانش به وقت نبرد صفّين به اهل شام دشنام مىدهند
- 204 - از سخنان آن حضرت است در يكى از روزهاى نبرد صفّين وقتى فرزند خود حسن را به سوى جنگ شتابان ديد
- 205 - از سخنان آن حضرت است زمانى كه يارانش دربارهء حكميت با او دچار اختلاف شدند
- 206 - از سخنان آن حضرت است زمانى كه در بصره جهت عيادت علاء بن زياد حارثى كه يكى از يارانش بود وارد شد ، چون خانهء او را وسيع ديد فرمود :
- 207 - از سخنان آن حضرت است وقتى از او دربارهء احاديث دروغ و اخبار ضد و نقيض كه در ميان مردم پخش است پرسيدند ، در پاسخ فرمود :
- 208 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در قدرت خداوند و خلقت زمين
- 209 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در تحريك ياران خود به جهاد با شاميان
- 210 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در تمجيد خداوند
- از اين خطبه است دربارهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله :
- 211 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در وصف پيامبر و عالمان ، و اندرز مردم
- 212 - از دعاهاى آن حضرت است كه زياد مىخواند
- 213 - از خطبه‌هاى آن حضرت است كه در صفّين بيان فرمود
- 214 - از سخنان آن حضرت است در شكايت از قريش
- و از اين خطبه است دربارهء آنان كه به قصد جنگ با حضرت به بصره رفتند :
- 215 - از سخنان آن حضرت است وقتى كه در جمل از كنار كشتهء طلحه و عبد الرّحمن بن عتّاب بن اسيد عبور كرد
- 216 - از سخنان آن حضرت است در وصف سالكان
- 217 - از سخنان آن حضرت است كه بعد از تلاوت آيهء « « أَلْهاكُمُ التَّكاثُرُ حَتَّى زُرْتُمُ الْمَقابِرَ »
- 218 - از سخنان آن حضرت است كه آن را به وقت تلاوت آيهء « « رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ »
- 219 - از سخنان آن حضرت است به هنگام تلاوت : « « يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ ما غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ »
- 220 - از سخنان آن حضرت است در بيزارى از ظلم
- 221 - از دعاهاى آن حضرت است كه زياد مىخواند در فراوانى روزى
- 222 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در گريز از دنيا
- 223 - از دعاهاى آن حضرت است كه زياد مىخواند در وصف عاشقان خدا
- 224 - از سخنان آن حضرت است
- 225 - از سخنان آن حضرت است در توصيف بيعت مردم با آن جناب بر خلافت .
- 226 - از خطبه‌هاى آن حضرت است دربارهء تقوا و كوشش در عمل
- از اين خطبه است در توصيف زاهدان :
- 227 - از خطبه‌هاى آن حضرت است كه آن را در ذى قار به هنگام حركت به بصره ايراد فرمود .
- 228 - از سخنان آن حضرت است به عبد اللّه بن زمعه كه از شيعيان بود و در ايّام حكومت آن جناب به محضرش آمد و درخواست مالى كرد ، فرمود :
- 229 - از سخنان آن حضرت است در فضل اهل بيت و نكوهش زمانهء خود
- 230 - از سخنان آن حضرت است
- 231 - از سخنان آن حضرت است كه به وقت غسل و تجهيز رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بيان فرمود
- 232 - از سخنان آن حضرت است در اين سخن وضع خود را پس از هجرت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و ملحق شدن به آن حضرت بيان مىكند .
- 233 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در تشويق به عمل
- 234 - از خطبه‌هاى آن حضرت است دربارهء حكمين و سرزنش اهل شام
- 235 - از خطبه‌هاى آن حضرت است در رابطهء با فضائل آل محمّد عليهم السّلام
- 236 - از سخنان آن حضرت است
- 237 - از سخنان آن حضرت است كه در آن يارانش را ترغيب به جهاد مىكند
- بخش دوم نامه‌هاى امير المؤمنين على عليه السّلام
- 1 - از نامه‌هاى آن حضرت است به مردم كوفه زمانى كه از مدينه به بصره مىرفت
- 2 - از نامه‌هاى آن حضرت است به مردم كوفه پس از فتح بصره
- 3 - از نامه‌هاى آن حضرت است به شريح قاضى
- 4 - از نامه‌هاى آن حضرت است به بعضى از فرماندهان ارتش خود
- 5 - از نامه‌هاى آن حضرت است به اشعث بن قيس عامل آذربايجان
- 6 - از نامه‌هاى آن حضرت است به معاويه
- 7 - از نامه‌هاى آن حضرت است باز به معاويه
- از اين نامه است :
- 8 - از نامه‌هاى آن حضرت است به جرير بن عبد اللّه بجلى ، وقتى او را نزد معاويه فرستاد
- 9 - از نامه‌هاى آن حضرت است به معاويه
- 10 - از نامه‌هاى آن حضرت است به معاويه
- 11 - از وصيت‌هاى آن حضرت است به هنگامى كه لشگرى را به سوى دشمن فرستاد اين وصيت را فرمود
- 12 - از وصيت‌هاى آن حضرت است به معقل بن قيس رياحى ، زمانى كه او را با سه هزار نفر به عنوان مقدّمهء لشگر خود به شام فرستاد
- 13 - از نامه‌هاى آن حضرت است به دو نفر از اميران لشگرش
- 14 - از وصيت‌هاى آن حضرت است به لشگرش ، پيش از ديدار با دشمن در صفّين
- 15 - هنگام برخورد با دشمن در وقت جنگ مىفرمود :
- 16 - با يارانش وقت جنگ مىفرمود :
- 17 - از نامه‌هاى آن حضرت است در جواب نامهء معاويه
- 18 - از نامه‌هاى آن حضرت است به عبد اللّه بن عباس فرماندارش در بصره
- 19 - از نامه‌هاى آن حضرت است به بعضى از كارگزارانش
- 20 - از نامه‌هاى آن حضرت است به زياد بن ابيه زمانى كه در حكومت بصره جانشين عبد اللّه بن عباس بود ، و عبد اللّه در آن وقت از جانب حضرت بر بصره و نواحى اهواز و فارس و كرمان حكمران بود .
- 21 - از نامه‌هاى آن حضرت است باز به زياد بن ابيه
- 22 - از نامه‌هاى آن حضرت است به عبد اللّه بن عبّاس ، ابن عباس مىگفته : بعد از كلام رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله از هيچ سخنى به اندازهء اين سخن بهره‌مند نشدم .
- 23 - از سخنان آن حضرت است آن را پيش از مرگش به عنوان وصيت فرمود ، زمانى كه ابن ملجم - لعنت خدا بر او باد - وى را ضربت زد
- 24 - از وصيت‌هاى آن حضرت است دربارهء مصرف اموالش پس از مرگ ، كه بعد از برگشت از صفّين نوشت
- قسمتى از آن وصيت است :
- 25 - از وصيت‌هاى آن حضرت است به كسى كه مأمور جمع آورى زكات از طرف حضرت مىشد
- 26 - از پيمانهاى آن حضرت است به يكى از كارگزارانش زمانى كه او را براى جمع آورى زكات فرستاد
- 27 - از پيمانهاى آن حضرت است به محمّد بن ابو بكر رضى اللّه عنه وقتى او را به حكومت مصر گماشت
- از اين پيمان است :
- 28 - از نامه‌هاى آن حضرت است در جواب معاويه ، كه از بهترين نامه‌هاست
- 29 - از نامه‌هاى آن حضرت است به اهل بصره
- 30 - از نامه‌هاى آن حضرت است به معاويه
- 31 - از وصيت‌هاى آن حضرت است به حضرت مجتبى عليه السّلام ( يا محمّد حنفيّه ) كه در سرزمين حاضرين به هنگام بازگشت از صفّين نوشته
- ياد مرگ
- اندازه در طلب
- سفارشهاى گوناگون ديگر
- دربارهء زنان
- 32 - از نامه‌هاى آن حضرت است به معاويه
- 33 - از نامه‌هاى آن حضرت است به قثم بن عباس فرماندارش در مكّه
- 34 - از نامه‌هاى آن حضرت است به محمّد بن ابو بكر كه به علّت عزلش از حكومت مصر ، و قرار گرفتن مالك اشتر به جاى او دلتنگ شده بود ، و مالك پيش از رسيدن به مصر از دنيا رفت
- 35 - از نامه‌هاى آن حضرت است به عبد اللّه بن عباس پس از شهادت محمّد بن ابو بكر در مصر
- 36 - از نامه‌هاى آن حضرت است به برادرش عقيل بن ابى طالب دربارهء لشگرى كه به سوى برخى دشمنان فرستاده بود ، و اين نامه پاسخ نامهء عقيل است
- 37 - از نامه‌هاى آن حضرت است به معاويه
- 38 - از نامه‌هاى آن حضرت است به اهل مصر ، زمانى كه اشتر را زمامدار آنان نمود
- 39 - از نامه‌هاى آن حضرت است به عمرو بن عاص
- 40 - از نامه‌هاى آن حضرت است به يكى از كارگزارانش
- 41 - از نامه‌هاى آن حضرت است به يكى از كارگزارانش
- 42 - از نامه‌هاى آن حضرت است به عمر بن ابى سلمهء مخزومى ، كارگزار حضرت در بحرين ، پس از اينكه او را عزل نمود و نعمان بن عجلان زرقى را به جاى او گماشت
- 43 - از نامه‌هاى آن حضرت است به مصقلة بن هبيرهء شيبانى كه عامل حضرت در اردشيرخرّه بود
- 44 - از نامه‌هاى آن حضرت است به زياد بن ابيه ، وقتى به حضرت خبر رسيد معاويه به زياد نامه نوشته مىخواهد او را با ملحق كردن به نسب خود بفريبد
- 45 - از نامه‌هاى آن حضرت است به عثمان بن حنيف انصارى ، كارگزارش در بصره ، وقتى به حضرت خبر رسيد او را به مهمانى دعوت كرده‌اند و او به آنجا رفته .
- و از اين نامه است كه پايان آن است
- 46 - از نامه‌هاى آن حضرت است به يكى از كارگزارانش
- 47 - از وصيت‌هاى آن حضرت است به حسن و حسين عليهما السّلام وقتى كه ابن ملجم لعنة اللّه عليه به او ضربت زد
- 48 - از نامه‌هاى آن حضرت است به معاويه
- 49 - از نامه‌هاى آن حضرت است باز به معاويه
- 50 - از نامه‌هاى آن حضرت است به اميران سپاهش
- 51 - از نامه‌هاى آن حضرت است به مأموران ماليات
- 52 - از نامه‌هاى آن حضرت است به كارگزاران شهرها در رابطه با وضع نماز
- 53 - عهدنامهء مكتوب آن حضرت است براى مالك اشتر نخعى - رحمه اللّه - زمانى كه او را به امارت مصر و مناطق تابعهء آن انتخاب نمود ،
- مشاوران
- وزيران
- نيكوكار و بدكار
- روشها
- دانشمندان