عقلگرايى در تفاسير قرن چهاردهم ( فارسى )
- المؤلف: شادى نفيسى
- الوفاة: معاصر
- القسم: مصادر التفسير عند الشيعة
- الناشر: دفتر تبليغات اسلامى - قم
فهرس الكتاب
- فهرست مطالب
- مقدمه
- مرورى بر فصول كتاب
- فصل اول بررسى زمينه‌هاى فراهم آورندهء تحوّل در حوزهء معرفت دينى و تفسير
- نگرش مسلمانان به دانش جديد ( اواخر قرن سيزدهم و اوايل قرن چهاردهم )
- شكست‌هاى نظامى ، سرآغاز تحولى در نگرش به دانش جديد
- تحول نهاد و نگرش سياسى و تأثير آن بر حوزهء تفكر دينى
- خلافت سنى
- باز بينى نظرى در نظام سياسى حاكم
- الف - شكستن طلسم تقدس نظام سياسى حاكم
- ب - طرح ديدگاه‌هاى نوين در مقولهء نظام سياسى از نظر اسلام
- مشروطيت
- الف - جلوه‌گر شدن مباحث سياسى در تفسير
- ب - ساير وجوه تحول برداشت دينى
- مبارزات ضد استعمارى
- تأثير تلاش‌ها براى مقابله با انحرافات القايى مستشرقان و مبشران بر حوزهء مباحث دينى
- نگرش كلى به تاريخچه ، اهداف و جايگاه
- ديدگاه‌هاى مستشرقان
- الف - پيامبر عظيم الشأن اسلام ، حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله
- ب - وحى و قرآن
- د - سنت و آراى گذشتگان
- ه - احكام اسلامى
- و - ساير ديدگاه‌ها
- مستشرقان و مبشران در ايران
- مكاتب جديد اجتماعى - اقتصادى - فلسفى و حوزهء مباحث دينى
- مكاتب جديد در بعد اجتماعى - اقتصادى
- كمونيسم و فلسفه جديد
- فعاليت‌هاى سازمان يافته و انجمن‌ها و كانون‌ها
- تأثير دستاوردهاى جديد علمى و كلامى مسيحيت بر حوزهء مباحث دينى
- اسلام ، علم و كلام مسيحيت
- كشفيات علمى و قرآن
- علم و ذهنيت مسلمان
- نتيجه‌گيرى
- فصل دوم جلوه‌هايى از عقلگرايى در تفاسير قرن چهاردهم
- مقدمه
- تفسير المنار
- عبده
- محمد رشيد رضا
- تفسير الجواهر
- تفسير فى ظلال القرآن
- تفسير الميزان
- تفسير نمونه
- بخش اول تفسير آيات در برگيرندهء پديده‌هاى طبيعى در بيان مفسران المنار ، الجواهر ، فى ظلال القرآن ، الميزان و نمونه
- عقل و علم در بيان مفسران المنار
- جايگاه عقل از ديدگاه اسلام
- جايگاه علم از ديدگاه اسلام
- بهره‌گيرى از يافته‌هاى علم تجربى در تفسير قرآن
- برداشت‌هاى تفسيرى و مسئلهء ناسازگارى با علم
- الف - آسمان‌هاى هفت‌گانه
- ب - خلقت آدم
- روش بيان قرآن
- هدف قرآن
- مخاطبان قرآن
- روش بيان قرآن
- عقل و علم در بيان مفسر الجواهر
- جايگاه عقل و علم از ديدگاه اسلام
- بهره‌گيرى از يافته‌هاى علم تجربى در تفسير قرآن
- اعجاز علمى
- برداشت‌هاى تفسيرى و مسئلهء ناسازگارى با علم
- الف - آسمان‌هاى هفت‌گانه
- ب - خلقت آدم
- ج - راندن شياطين به وسيلهء شهاب‌ها
- روش بيان قرآن
- چند نكته
- الف - رويهء شباهت يا بى
- ب - علم گرايى
- عقل و علم در بيان مفسر فى ظلال القرآن
- جايگاه عقل از ديدگاه اسلام
- جايگاه علم از ديدگاه اسلام
- علم در عرصهء تفسير
- تفسير آيات علمى
- برداشت‌هاى تفسيرى و مسئلهء ناسازگارى با علم
- الف - آسمان‌ها
- ب - شهاب‌هاى آسمانى و راندن شياطين
- ج - خلقت آدم
- غيب
- نگاهى به روش تفسيرى سيد قطب
- هدف قرآن
- مخاطبان قرآن
- بيان قرآن
- عقل و علم در بيان مفسر الميزان
- جايگاه عقل از ديدگاه اسلام
- تفسير به رأى
- جايگاه علم از ديدگاه اسلام
- بهره‌گيرى از يافته‌هاى علم تجربى در تفسير
- برداشت‌هاى تفسيرى و مسئلهء ناسازگارى با علم
- الف - آسمان‌هاى هفت‌گانه و شهاب‌هاى آسمانى
- ب - مصداق هفت آسمان
- ج - خلقت آدم
- روش بيان قرآن
- هدف قرآن
- اعجاز علمى
- عقل و علم در بيان مفسران تفسير نمونه
- جايگاه عقل از ديدگاه مفسران تفسير نمونه
- قرآن و علم
- علم در عرصهء تفسير
- 1 - خلاصه‌گويى
- 2 - ساده‌گويى
- برداشت‌هاى تفسيرى و مسئلهء ناسازگارى با علم
- الف - خلقت انسان
- نتيجه
- ب - هفت آسمان
- ج - شهاب‌هاى آسمانى
- شيوهء بيان قرآن
- الف - ذكر نمونه :
- ب - برخوردارى از صفات ويژه :
- ج - امورى كه محسوس‌تر است :
- بخش دوم تفسير آيات در برگيرندهء امور غيبى در بيان مفسران المنار ، الجواهر ، فى ظلال القرآن ، الميزان و نمونه
- جن و ملائكه در بيان مفسران المنار
- مشخصات و ويژگىهاى جن و ملائكه
- هدف قرآن از بحث دربارهء ملائكه و جن
- قصه‌هاى قرآن در بيان مفسران المنار
- معجزات و امور خارق العاده
- روش مفسران المنار در تفسير آيات و روايات دربارهء معجزات
- روايت
- عهدين
- هدف قرآن از پرداختن به سرگذشت پيشينيان
- روش بيان قرآن در نقل سرگذشت پيشينيان
- جن و ملائكه در بيان مفسر الجواهر
- استدلال بر وجود عالمى ماوراى اين جهان مادى كه ملائكه و جن بدان تعلق دارند
- ماهيت جن و ملائكه
- خصوصيات ملائكه
- خصوصيات جن
- هدف قرآن از بحث دربارهء ملائكه و جن
- قصه‌هاى قرآن در تفسير الجواهر
- معجزات و امور خارق العادهء داستان‌ها
- مشخصات داستان‌ها
- هدف قرآن از پرداختن به سرگذشت پيشينيان
- هدف قرآن از نقل سرگذشت پيشينيان
- درس‌هايى كه از داستان‌هاى قرآن مىآموزيم
- الف - مواعظ و نصايح
- ب - علوم
- 1 . جايگاه تربيتى
- داستان‌هاى قرآن واقعى است
- 2 . برداشت‌هاى علمى
- ملائكه و جن در بيان مفسر فى ظلال القرآن
- شناخت ملائكه و جن
- منبع شناخت
- مشخصات ملائكه
- مشخصات جن و شيطان
- هدف قرآن از بحث دربارهء ملائكه و جن
- اول ، ملائكه .
- دوم ، جن .
- قصه‌هاى قرآن در بيان مفسر فى ظلال القرآن
- معجزات و امور خارق العادهء داستان‌ها
- معجزهء قوم ثمود : ناقهء حضرت صالح
- معجزات حضرت موسى : يد بيضا و عصا
- معجزات حضرت عيسى : شفاى بيماران و زنده كردن مردگان
- چهار پرندهء حضرت ابراهيم
- داستان عزير
- داستان جنگ بدر
- داستان مسخ
- عذاب‌هاى فرعون
- اصحاب فيل
- داستان حضرت سليمان و توانايىهاى ويژه‌اش
- اعتبار تاريخ در تفسير داستان‌هاى قرآن
- اعتبار علم در تفسير داستان‌هاى قرآن
- 1 - آيا قرآن از زبان ويژه‌اى برخوردار نيست ؟ و آيا مجاز و تمثيل بدان راه ندارد ؟
- 2 - آيا داستان‌هاى قرآن از اين امر مستثنا هستند ؟
- 3 - آيا ضرورت دارد كه در تمام داستان‌هاى قرآن مبنا را بر خرق عادات بودن بگذاريم و بر اين اساس ، آن را استثنا كنيم ؟
- هدف قرآن از پرداختن به سرگذشت پيشينيان
- روش بيان قرآن در نقل سرگذشت پيشينيان
- ملائكه و جن در بيان مفسر الميزان
- صفات ملائكه
- ماهيت ملائكه
- خصوصيات جن
- ماهيت جن
- نقد آراى مخالفان
- صورت و هيئت ملائكه و جن و شيطان
- هدف قرآن از بحث دربارهء ملائكه و جن
- قصه‌هاى قرآن در بيان مفسر الميزان
- معجزات و امور خارق العاده
- معجزات و انكار عقل
- معجزه و جهل بشرى
- روش مفسر الميزان در تفسير آيات مربوط به معجزات و امور خارق العاده
- روش مفسر الميزان در تفسير داستان‌ها
- روايت
- 1 - عدم مخالفت با قرآن و ظاهر سياق آيات
- 2 - عدم مخالفت با عقل
- 3 - عدم مخالفت با علم
- عدم مخالفت نه لزوم موافقت
- 4 - عدم اختلاف بين روايات
- تورات و انجيل
- هدف قرآن از پرداختن به سرگذشت پيشينيان
- داستان‌هاى قرآن و تاريخ
- الف - داستان طوفان نوح
- عموميت طوفان نوح
- ب - داستان اصحاب كهف
- ج - داستان ذوالقرنين
- سد و قوم يأجوج و مأجوج
- روش بيان قرآن در نقل سرگذشت پيشينيان
- ملائكه و جن در بيان مفسران تفسير نمونه
- ماهيت و صفات ملائكه
- هدف قرآن از بحث دربارهء ملائكه
- جن
- تفاوت‌هاى جن و انس
- خلقت
- توانايىها
- هدف قرآن از بحث دربارهء جن
- قصه‌هاى قرآن در بيان مفسران تفسير نمونه
- جزئيات داستان
- هدف قرآن از پرداختن به سرگذشت پيشينيان