تحفه رضويه ( شرح صحيفه سجاديه ) ( فارسى )

Name: تحفه رضويه ( شرح صحيفه سجاديه ) ( فارسى )
Author: قاضى بن كاشف الدين محمد يزدى

المؤلف: قاضى بن كاشف الدين محمد يزدى
الوفاة: 1075
القسم: الأخلاق والعرفان
الناشر: سازمان تبليغات اسلامى ، پژوهشكده باقر العلوم ( ع ) - تهران ( ايران )

ابدأ القراءة

فهرس الكتاب

[ سر آغاز ]
سخن پژوهشكده
مقدمهء تحقيق
ثناى بر او
اساتيد
شاگردان
تأليفات
خاندان
جايگاه سياسى و دينى شارح
تولد و وفات
تحفهء رضويه
نسخه‌هاى مورد اعتماد به ترتيب اهميت و اعتبار
[ خطبه شارح ]
[ قوله : « حدّثنا السيّد الأجل نجم الدين . . . » ]
( بيان معنى « حدّثنا » )
( خلاصهء معنى كلام شريف )
( بيان آنكه دعاهاى صحيفهء كامله از امام زين العابدين عليه السّلام به طريق تواتر منقول است )
[ قوله : « قال أخبرنا الشيخ السعيد ابو عبد اللّه . . . و أنا اسمع » ]
( معنى « أخبرنا » )
( خلاصهء معنى كلام شريف )
[ قوله : « سمعتها على الشيخ الصّدوق أبي منصور محمد بن محمد . . . العكبريّ المعدّل . . . علي بن أبي طالب عليهم السّلام » ]
( خلاصهء معنى كلام شريف )
( خلاصهء معنى كلام شريف )
( بيان آنكه اين حديثى كه در روايت صحيفهء كامله مذكور است ، عالى السند است )
[ قوله : « حدّثني عمير بن متوكل الثقفيّ البلخيّ . . . متوجّه إلى خراسان » ]
( بيان معنى كلام شريف )
( بيان احوال زيد مشهور ، پسر امام زين العابدين عليه السّلام و زيد النّار ، پسر امام موسى كاظم عليه السّلام )
[ قوله : « فسلّمت عليه ، فقال لي . . . عن جعفر بن محمّد عليه السّلام » ]
( بيان حديثى كه از آن ، حرمت تراشيدن ريش ظاهر مىشود )
( خلاصهء معنى كلام شريف )
[ قوله : « فأخبرته بخبره و خبرهم . . . يكون إليه مصير أمره » ]
( خلاصهء معنى كلام شريف )
[ قوله : « فهل لقيت ابن عمّي جعفر بن محمّد . . . هات ما سمعته » ]
( خلاصهء معنى كلام شريف )
[ قوله : « فقلت : سمعته يقول : إنّك تقتل . . . و عنده أمّ الكتاب » ]
( بيان آنكه خداى تعالى را دو كتاب است و معنى لوح محفوظ )
( خلاصهء معنى كلام شريف )
[ قوله : « يا متوكّل ! إنّ اللّه أيّد هذا الأمر . . . دعوناهم إلى الموت » 39 - ]
( خلاصهء معنى كلام شريف )
[ قوله : « فقلت : يا ابن رسول اللّه ! أهم أعلم . . . كلّ ما يعلمون » ]
( خلاصهء معنى كلام شريف )
[ قوله : « ثمّ قال لي : أ كتبت من ابن عمّي . . . من دعاء الصحيفة الكاملة » ]
( خلاصهء معنى كلام شريف )
[ قوله : « فنظر فيه يحيى حتى أتى . . . و منعها غير أهلها » ]
( خلاصهء معنى كلام شريف )
[ قوله : « قال عمير : قال أبي : فقمت إليه فقبّلت رأسه . . . غلام كان معه » ]
( خلاصهء معنى كلام شريف )
[ قوله : « و قال : اكتب هذا الدعاء . . . ألّا أدفعه إلى أحد » ]
( معنى كلام شريف )
[ قوله : « ثمّ دعا بعيبة فاستخرج منها . . . و أمرّها على وجهه » ]
( معنى كلام شريف )
[ قوله : « و قال : و اللّه يا متوكّل ! لو لا ما ذكرت . . . و تربّص بها » ]
( معنى كلام شريف )
[ قوله : « فإذا قضى اللّه من أمري . . . هذا الأمر بعدي » ]
( معنى كلام شريف )
( بيان احوال محمد و ابراهيم ، پسران عبد اللّه بن حسن )
[ قوله : « قال المتوكّل : فقبضت الصحيفة . . . و دعاء جدّي عليّ بن الحسين عليهما السّلام » ]
( معنى كلام شريف )
[ قوله : « ثمّ قال لابنه : « قم يا إسماعيل ! فاتني بالدعاء . . . فأذن لي في ذلك » . 47 - ]
( بيان احوال اسماعيل ، پسر امام جعفر صادق عليه السّلام و حديث بدا ، كه در شأن او نازل شده است )
( بحث بر خواجه نصير الدين طوسى طاب ثراه )
( معنى كلام شريف )
[ قوله : « قد رأيتك لذلك أهلا . . . نعم فادفعها إليهما » 49 - ]
( معنى كلام شريف )
[ قوله : « فلمّا نهضت للقائهما . . . و ستقتلان كما قتل » ]
( مسألهء لطيفه از علم اشتقاق )
( معنى كلام شريف )
( بيان آنكه امام عليه السّلام قسم ياد مىتواند نمود از علم غيب كه داشته باشد )
[ قوله : « فقاما و هما يقولان . . . قد قال لي ابن عمّك يحيى ذلك » ]
( معنى كلام شريف و معنى « لا حول و لا قوّة إلّا باللّه العلىّ العظيم » )
[ قوله : « فقال : يرحم اللّه يحيى ، إنّ أبي . . . يعني بني أميّة » ]
( تفسير آيهء كريمهء وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ . . .
( معنى كلام شريف )
( بيان احوال معاويه ، پسر يزيد عليه اللعنه )
[ قوله : « قال : يا جبرئيل ! اعلى عهدي يكونون و في زمني ؟ . . . فتلبث بذلك خمسا ]
( بيان مدت پيغمبرى محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و خلافت ابو بكر و عمر و عثمان و امير المؤمنين ، على بن ابى طالب عليه السّلام )
( معنى كلام شريف )
[ قوله : « ثمّ لا بدّ من رحى ضلالة هي قائمة على قطبها ، ثمّ ملك الفراعنة » ]
( معنى كلام شريف )
[ قوله : « قال : و أنزل اللّه تعالى في ذلك : إِنَّا أَنْزَلْناهُ
( بيان « 1 » ليلة القدر )
( بيان آنكه ليلة القدر بعد از فوت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در ميان امت خواهد بود و مخالفت ابن عباس در اين معنى )
( خلاصهء معنى كلام شريف )
[ قوله : « قال : فأطلع اللّه نبيّه . . . و شيعتهم منهم في أيّامهم و ملكهم » ]
( معنى كلام شريف )
[ قوله : « قال : و أنزل اللّه تعالى فيهم : أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُوا
( معنى كلام شريف )
[ قوله : « قال : ثمّ قال أبو عبد اللّه عليه السّلام : ما خرج . . . و كان قيامه زيادة في مكروهنا و شيعتنا ]
( معنى كلام شريف )
[ قوله : « قال المتوكّل بن هارون : ثمّ أملى . . . فذكر الحديث بتمامه إلى رؤيا النبيّ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم التي ذكرها جعفر بن محمّد عن آبائه عليهم السّلام » ]
( معنى كلام شريف )
[ قوله : « و في رواية المطهّريّ . . . الصلاة على مصدّقي الرسل » ]
( معنى كلام شريف )
[ قوله : « دعاؤه لنفسه و خاصّته . . . دعاؤه في مكارم الأخلاق » ]
( معنى كلام شريف )
( بيان معنى آنكه ائمه عليهم السّلام گناه را به خود نسبت مىدهند )
[ قوله : « دعاؤه في الاستكفاء إذا حزنه أمر . . . دعاؤه في صلاة الليل » ]
( معنى كلام شريف )
[ قوله : « دعاؤه في الاستخارة . . . دعاؤه عند اليقظة » ]
( بيان قسم‌هاى استخاره ، كه ابن طاووس بيان كرده است )
( معنى استخاره در لغت )
( معنى كلام شريف )
[ قوله : « و باقي الأبواب بلفظ أبي عبد اللّه الحسنيّ . . . بمشهد منّي » ]
( معنى كلام شريف )
[ شرح دعاي اول ]
[ قوله : « و كان من دعائه عليه السّلام إذا ابتدأ بالدعاء و الثناء عليه ، فقال » ]
( معنى كلام شريف )
الحمد للّه
( بيان آنكه الف و لام در « الحمد » چند احتمال دارد )
( بيان معنى لام در « اللّه » )
( بيان اشتقاق اسم « اللّه » )
[ قوله : « الأوّل بلا أوّل كان قبله » ]
( بيان اشتقاق لفظ « اوّل » )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و الآخر بلا آخر يكون بعده » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « الذي قصرت عن رؤيته . . . أوهام الواصفين » ]
( بيان آنكه مصدر را گاهى جمع مىكنند )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « ابتدع بقدرته الخلق . . . مشيّته اختراعا » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
( بيان آنكه « السماوات » در « خَلَقَ اللَّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ »
[ قوله : « ثمّ سلك بهم طريق إرادته . . . تقديما إلى ما أخّرهم عنه » ]
( بيان دو مسأله كه ميان شيعه و اشعريان خلاف است )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و جعل لكلّ روح منهم قوتا معلوما مقسوما من رزقه » ]
[ قوله : « لا ينقص من زاده ناقص و لا يزيد من نقص منهم زائد » ]
[ قوله : « ثمّ ضرب له في الحياة أجلا موقوتا . . . و يرهقه بأعوام دهره » ]
( اعتراض بر جوهرى ، صاحب صحاح اللغه )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « حتّى إذا بلغ أقصى أثره . . . لا يسأل عمّا يفعل و هم يسألون » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و الحمد للّه الذي لو حبس عن عباده . . . كما وصف في محكم كتابه : إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا
( بيان معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و الحمد للّه على ما عرّفنا من نفسه . . . و جنّبنا من الإلحاد و الشكّ في امره ]
( بيان معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « حمدا نعمّر به . . . سبق إلى رضاه و عفوه » ]
( بيان معنى كلام امام عليه السّلام بر نسخه‌هاى مختلفه )
[ قوله : « حمدا يضيء لنا به ظلمات البرزخ . . . مواقف الأشهاد » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « يوم تجزى كلّ نفس . . . و لا هم ينصرون » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « حمدا يرتفع منّا إلى أعلى علّيين في كتاب مرقوم يشهده المقرّبون » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « حمدا تقرّ به عيوننا إذا برقت الأبصار . . . إذا اسودّت الأبشار » ]
( معنى قرّة العين )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « حمدا نعتق به من أليم نار اللّه . . . و محلّ كرامته التي لا تحول » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و الحمد للّه الّذي اختار لنا محاسن الخلق . . . و صائرة إلى طاعتنا بعزّته » ]
( بيان آنكه رزق نزد شيعه ، مخصوص به حلال است )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « الحمد للّه الذي أغلق عنّا باب الحاجة إلا اليه . . . . » ]
( بيان معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و الحمد للّه الّذي ركّب فينا . . . و أثبت فينا جوارح الأعمال » ]
( بيان سه روح كه در آدمى هست )
( بيان زوج‌هاى پى در دماغ )
( بيان معنى عضله كه [ به آن ] « ماهىگوشت » مىگويند )
( بيان معنى وتر )
( بيان آلت‌هاى پهن شدن و جمع شدن عضوها )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و غذّانا بطيّبات الرزق . . . و نهانا ليبتلي شكرنا » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « فخالفنا عن طريق أمره . . . و انتظر مراجعتنا برأفته حلما » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و الحمد للّه الّذي دلّنا . . . و جسم فضله علينا » ]
( بيان مذهب شيعهء اماميه در توبه )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « فما هكذا كانت سنّته في التوبة . . . و السّعيد منّا من رغب إليه » ]
( بيان آنكه توبه در زمان سابق ، بسيار دشوار بوده است به چند قسم مختلف )
( بيان توبهء بنى اسرائيل )
( بيان توبهء آدم عليه السّلام )
( بيان توبهء بنى اسرائيل )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و الحمد للّه بكلّ ما حمّده به . . . كفضل ربّنا على جميع خلقه » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « ثمّ له الحمد مكان كلّ نعمة . . . و لا انقطاع لأمده » ]
( بيان آنكه « ثمّ » به جهت ترتيب در زمان و در رتبه و شرافت ، هر دو آمده است )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
( معنى دهر و سرمد )
( خلاصهء معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « حمدا يكون وصلة إلى طاعته و عفوه . . . إنّه ولى حميد » ]
( فرق ميان سعادت و سعودت )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ شرح دعاى دوم ]
[ قوله : « و كان من دعائه عليه السّلام بعد هذا التحميد الصلاة على رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ]
( بيان خلافى كه علما نموده‌اند در آنكه صلوات بر پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم چون اسم شريف او مذكور شود ، واجب است يا سنّت )
( وجه آنكه در تشهد نماز ، ابن بابويه صلوات بر پيغمبر ، مذكور نساخته است )
( بيان آنكه نزد شيعهء اماميه ، صلوات بر آل پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را اضافهء صلوات بر پيغمبر مىبايد كرد )
( بحث بر صاحب كشّاف در صلوات بر آل پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم )
( بيان آنكه « و آله » را در صلوات بر پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مجرور بايد خواند يا منصوب )
( بيان آنكه بعضى علما به شيعهء اماميه نسبت داده‌اند كه لفظ « على » را ميان اسم پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و آل او داخل نبايد كرد )
( خلاصه معنى كلام شريف )
[ قوله : « و الحمد للّه الّذي منّ علينا بمحمّد . . . و لا يفوتها شيء و إن لطف » ]
( بيان آنكه امام عليه السّلام دعاى صلوات را بعد از دعاى حمد مىخوانده است )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
( بيان حديثى كه از امام جعفر صادق عليه السّلام روايت كرده‌اند كه خداى تعالى قدرت دارد كه در تخم‌مرغ دنيا را داخل كند بىآن‌كه تخم‌مرغ را بزرگ كند يا دنيا را كوچك كند )
[ قوله : « فختم بنا على جميع من ذرء . . . و كثّرنا بمنّه على من قلّ » ]
( بيان معنى خاتم )
( جواب شبهه‌اى كه بعضى كرده‌اند كه عيسى آخر پيغمبران است ، نه محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم )
( بيان آنكه امت پيغمبر ما گواهى بر صدق پيغمبران سابق خواهند داد )
( بيان آنكه جعفر طيار و حمزه ، عم پيغمبر گواهى به جهت نوح عليه السّلام در روز قيامت خواهند داد )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « اللّهم فصلّ على محمّد . . . في إحياء دينك رحمه » ]
( معنى خير نزد محققين حكماى اسلامى )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و أقصى الأدنين على جحودهم . . . و شغلها بالنصح لأهل دعوتك ]
( بيان آنكه در بعضى جمع‌ها [ ى ] ناقص ، چون « مصطفين » و « ادنين » ، ما قبل ياء مفتوح است ، نه مجرور )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و هاجر إلى بلاد الغربة . . . و استنصارا على أهل الكفر بك » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
( بيان خلافى كه جمعى از علما كرده‌اند كه مكهء معظمه ، افضل است از مدينهء طيبه يا برعكس )
[ قوله : « حتى استتبّ له ما حاول فى أعدائك . . . و لو كره المشركون » ]
( بيان معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « اللّهم فارفعه بما كدح فيك . . . ملك مقرّب و لا نبيّ مرسل » ]
( بيان آنكه نفع صلوات بر پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بر پيغمبر مىرسد يا به آن شخصى كه صلوات مىفرستد )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و عرّفه في أهله الطاهرين . . . من حسن الشفاعة أجلّ ما وعدته » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « يا نافذ العدة ! يا وافي القول . . . إنّك ذو الفضل العظيم » ]
( بيان معنى آنكه حسنات ، گناهان را مىبرد و اختلاف علما در اين معنى )
( معنى آنكه گناهان را به طاعت بايد تبديل كرد )
( معنى احباط و موازنه ، كه معتزله مىگويند و ابطال آن )
( بيان آنكه نزد شيعهء اماميه ، گناه كبيره و صغيره ، از پيغمبران و معصومان مطلقا صادر نمىشود و سنّيان در اين قول ، مخالفت كرده‌اند )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ شرح دعاى سوم ]
[ قوله : « و كان من دعائه عليه السّلام فى الصلاة على حملة العرش و كلّ ملك مقرّب ]
[ قوله : « اللّهم و حملة عرشك الّذين . . . و لا يسأمون من تقديسك » ]
( بيان عرش جسمانى و روحانى )
( بيان جواز عطف قصه بر قصه )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و لا يستحسرون من عبادتك . . . و لا يغفلون عن الوله إليك » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و إسرافيل صاحب الصور . . . صرعى رهائن القبور » ]
( خلاصهء معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و ميكائيل ذو الجاه عندك و المكان الرفيع من طاعتك » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و جبرئيل الأمين على وحيك . . . المكين لديك ، المقرّب عندك » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و الروح الّذي هو على ملائكة الحجب ، و الروح الّذي هو من أمرك » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « اللّهمّ فصلّ عليهم و على الملائكة . . . و أهل الأمانة على رسالاتك » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و الذين لا تدخلهم سأمة من دؤوب ، و لا إعياء من لغوب و لا فتور » ]
( بيان فرق ميان « أعييت » و « عييت »
( بيان سه قسم اعيا نزد اطبا )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و لا تشغلهم عن تسبيحك الشهوات . . . إليك النواكس الأذقان » ]
( بيان معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و الذين قد طالت رغبتهم فيما لديك . . . و جلال كبريائك » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و الذين يقولون إذا نظروا . . . ما عبدناك حقّ عبادتك » ]
( بيان معنى زفير و شهيق )
( خلاصهء معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « فصلّ عليهم و على الروحانيين . . . و أسكنتهم بطون أطباق سماواتك » ]
( فرق ميان روح و روح )
( بيان معنى قبيله )
( خلاصه معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و الّذين على أرجائها إذا نزل الأمر به تمام وعدك » ]
( خلاصهء معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و خزّان المطر و زواجر السحاب » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و الّذي بصوت زجره . . . التمعت صواعق البروق » ]
( بيان سبب صاعقه و برق و احوال صاعقه‌اى كه شيخ ابو على بيان كرده است )
( خلاصهء معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و مشيّعي الثلج و البرد . . . و الموكّلين بالجبال فلا تزول » ]
( بيان معنى ارباب ، كه در عالم مثال موجودند ، نزد افلاطون و حكماى متقدمين )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و الّذين عرّفتهم . . . ما تحويه لواعج الأمطار و عوالجها » ]
( خلاصهء معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و رسلك من الملائكة . . . و الحفظة الكرام الكاتبين » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و ملك الموت و أعوانه و منكر و نكير و رومان فتّان القبور » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و الطائفين بالبيت المعمور . . . و سدنة الجنان » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « الّذين لا يَعْصُونَ اللَّهَ
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و الزبانيّة الذين إذا قيل لهم . . . و بأيّ أمر و كّلته » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و سكّان الهواء و الأرض و الماء و من منهم على الخلق » ]
( معنى نجوم سفلى )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « فصلّ عليهم يوم يأتي . . . و طهارة على طهارتهم » ]
( فرق ميان سائق و شهيد )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « اللّهم و إذا صلّيت على ملائكتك . . . إنّك جواد كريم » ]
( فرق ميان جواد و كريم )
( بيان آنكه خلاف است ميان علما كه نفع صلوات بر پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به پيغمبر مىرسد يا به آن شخص مىرسد كه صلوات مىفرستد تنها )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ شرح دعاى چهارم ]
[ قوله : « و كان من دعائه عليه السّلام في الصلاة على أتباع الرسل و مصدّقيهم » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « اللّهم و أتباع الرسل . . . إلى المرسلين بحقائق الإيمان » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « في كلّ دهر و زمان أرسلت فيه . . . فاذكرهم منك بمغفرة و رضوان » ]
( بيان اشتقاق تقى )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « اللّهم و أصحاب محمّد خاصّة . . . و انتصروا به » ]
( بيان آنكه « أصحاب » ، جمع « صحب » است و معنى أصحاب )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و من كانوا منطوين على محبّته . . . و أرضهم من رضوانك » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و بما حاشوا الخلق عليك . . . إعزاز دينك من مظلومهم » ]
( خلاصهء معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « اللّهم و أوصل إلى التابعين . . . مكانفين و موازرين لهم » ]
( فرق ميان اخوان و اخوه )
( معنى أثناى كلام )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « يدينون بدينهم . . . و لا يتّهمونهم فيما أدّوا إليهم » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « اللّهم و صلّ على التابعين . . . إلّا طارقا يطرق بخير » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و تبعثهم بها على اعتقاد . . . و الاستعداد لما بعد الموت » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و تهوّن عليهم كلّ كرب . . . من مقيل المتّقين » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ شرح دعاى پنجم ]
[ قوله : « و كان من دعائه عليه السّلام لنفسه و اهل ولايته » ]
( فرق ميان ولايت و ولايت )
[ قوله : « يا من لا تنقضي عجائب عظمته . . . و لا تفضحنا لديك » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « اللّهمّ أغننا عن هبة الوهّابين . . . و لا تباعدنا عنك » ]
( فرق ميان دولة و دولة )
( اعتراض بحث فقير ، بر صاحب صحاح )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « إنّ من تقه يسلم . . . فصلّ على محمد و آله ، و اهدنا » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « اللّهمّ إنّك من و اليت . . . و اسلك بنا سبيل الحقّ بارشادك » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « اللّهمّ صلّ على محمد و آله . . . الخاصّين لديك ، يا أرحم الراحمين » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ شرح دعاى ششم ]
[ قوله : « و كان من دعائه عليه السّلام عند الصباح و المساء » ]
( بيان آنكه اين دعاى صباح را در وقت شام مىتوان خواند و اگر بخوانند ، به چه كيفيت خوانند )
[ قوله : « الحمد للّه الّذي خلق الليل و النّهار . . . و أمدا ممدودا » ]
( بيان دليل نجومى كه حضرت امام عليه السّلام گفته است ، كه خلق عالم ، ابتدا در روز بوده است )
( بيان اختلافى كه حكما و اهل شرع و عرف در مبدأ شبانه روز كرده‌اند )
( بيان نكته‌اى كه فقير را در اين مقام ، به خاطر رسيده )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « يولج كلّ واحد منهما في صاحبه . . . و ينشئهم عليه » ]
( معنى ايلاج روز و شب در يكديگر )
( بيان اشكالى كه حضرت استادىام در اين مقام ، در كلام امام عليه السّلام مىكرد )
( بيان آنكه اين اشكال ، در آيهء كريمه وارد شده است )
( بيان جواب حضرت استادى شيخ بهاء الدين محمد ، كه از اين اشكال مذكور ساخته است ، در مفتاح الفلاح و مسألهء غريبه در اين مقام )
( توجيهى كه به خاطر فقير رسيده است ، نيكوتر از توجيه حضرت استادى )
( معنى كلام امام عليه السّلام بنا بر توجيه حضرت استادى شيخ بهاء الدين محمدا )
( معنى كلام امام عليه السّلام بر توجيه اين فقير ، كه احتياج به هيچ تكلّف ندارد )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « فخلق لهم الليل ليسكنوا فيه . . . و درك الآجل في أخراهم » ]
( معنى لفظ « جمام » كه تركان در حيوانات استعمال مىكنند )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « بكلّ ذلك يصلح شأنهم . . . و يجزي الذين أحسنوا بالحسنى » ]
( بيان اشكالى كه بر نسخهء شيخ شهيد لازم مىآيد )
( جواب حضرت استادى از اشكال )
( مسألهء غريبهء نحويه )
( جواب اشكال مذكور كه به خاطر فقير رسيده است ، مبنى بر آن مسألهء غريبه )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « اللّهمّ فلك الحمد على ما فلقت لنا . . . و ما كنّ تحت الثرى » ]
( بيان دو صبح كاذب و صادق )
( معنى ثرى )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
( بيان دو قسم جعل كه حكما در آن خلاف كرده‌اند )
[ قوله : « أصبحنا في قبضتك يحوينا ملكك . . . و إن أسأنا فارقنا بذمّ » ]
( بيان معانى لفظ امر )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « اللّهمّ صلّ على محمّد و آله . . . و شاهد صدق من ملائكتك » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « اللهمّ صلّ على محمّد و آله . . . و معاونة الضعيف ، و إدراك اللّهيف » ]
( معنى خير و شر و فرق ميان او و نافع و ضار )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « اللّهمّ صلّ على محمّد و آله . . . و أمرته بالنصح لأمّته فنصح لها » ]
( معنى عبد )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « اللّهمّ فصلّ على محمّد و آله . . . الطيبين الطاهرين الأخيار الأنجبين » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ شرح دعاى هفتم ]
[ قوله : « و كان من دعائه عليه السّلام إذا عرضت له مهمّة . . . و عند الكرب » ]
[ قوله : « يا من تحلّ به عقد المكاره . . . و ألمّ بي ما قد بهظني حمله » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و بقدرتك أوردته عليّ . . . و اجعل لى من عندك مخرجا و حيّا » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قولي : « و لا تشغلني بالاهتمام عن تعاهد فروضك . . . يا ذا العرش العظيم » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ شرح دعاى هشتم ]
[ قوله : « و كان من دعائه عليه السّلام في الاستعاذة من المكاره . . . و مذامّ الأفعال » ]
[ قوله : « اللّهمّ إنّي أعوذ بك من هيجان الحرص . . . أو نقول في العلم به غير علم » ]
( معنى ملكه )
( معنى لفظ « احتساب » كه در احاديث بسيار مذكور شده است )
( بيان اشكال عظيمى كه در اين مقام ، مذكور است )
( جواب اشكال [ ى ] كه حضرت استادىام مىفرمودند )
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و نعوذ بك أن ننطوي على غشّ أحد . . . و من فقدان الكفاف » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ قوله : « و نعوذ بك من شماتة الأعداء . . . يا أرحم الراحمين » ]
( معنى كلام امام عليه السّلام )
[ شرح دعاى نهم ]
[ قوله : « و كان من دعائه عليه السّلام في الاشتياق إلى طلب المغفرة من اللّه جلّ جلاله » ]
[ قوله : « اللّهمّ صلّ على محمّد و آله . . . و أوهن قوّتنا عمّا يسخطك علينا » ]
( بيان معنى توبه در اين مقام )