التنبيه والإشراف ( فارسي )
- المؤلف: المسعودي ( مترجم : م . ابو القاسم پاينده )
- الوفاة: 346
- القسم: مصادر التاريخ والجغرافيا
- الناشر: شركت انتشارات علمى و فرهنگى - ايران - تهران
فهرس الكتاب
- پيشگفتار ناشر
- ذكر هدف اين كتاب
- ذكر هيئت افلاك و تأثير نجوم و تركيب عناصر و چگونگى اعمال آن
- ذكر تقسيمات زمان و فصول سال و مراحل هر فصل و اختلاف در فصل نخستين و مسائل و طبايع چهارگانهء مربوط بدان
- ذكر بادهاى چهارگانه و محل وزش آن و عمل و اثر آن و مطالبى در ستايش و تذكار فضيلت مصر و امتياز آن بر جاهاى ديگر
- ذكر زمين و شكل آن و آنچه دربارهء مساحت و آباد و غير آباد آن گفته‌اند و نواحى و آفاق و طبع غالب آن و تأثيرى كه در ساكنان خود دارد و مطالب مربوط بدان
- ذكر هفت اقليم و حدود ان و آنچه دربارهء طول و عرض اقليم‌ها گفته‌اند و مطالب مربوط به اين معنى
- ذكر تقسيم اقليم‌ها بر هفت ستاره كه پنج ستاره و دو نير است
- ذكر اقليم چهارم و وصف و برترى آن بر اقليم‌هاى ديگر و فضيلت‌ها كه خاص مردم آنجاست و بدان بر مردم اقليم‌هاى ديگر ممتازند و مطالبى مربوط به اين معنى از عرض و طول شهرها و تأثير هواها و خاكها و آبها و غيره
- ذكر شمار درياها و آنچه دربارهء طول و عرض و پيوستگى و ناپيوستگى آن گفته‌اند و رودهاى بزرگ كه بدرياها ميرود و ممالكى كه در آن اطراف هست و ديگر اوصاف آن
- ذكر درياى اول كه درياى حبشى است
- ذكر درياى دوم كه درياى رومى است
- ذكر درياى سوم كه درياى خزرى است
- ذكر درياى چهارم كه بنطس است
- ذكر درياى اوقيانوس كه محيط است
- ذكر اقوام هفتگانه و زبانها و عقايد و مسكنهايشان و امتيازاتى كه هر قوم داشته و مطالب مربوط بدان
- ذكر طبقات ملوك ايران از كيومرث كه اول پادشاهان بود تا يزدگرد بن شهريار كه آخرشان بود و سالهاى پادشاهيشان
- ذكر طبقهء اول از ملوك ايران قديم
- ذكر طبقهء دوم از ملوك قديم ايران كه بلان يعنى والايان بوده‌اند
- ذكر طبقهء سوم از ملوك قديم ايران كه كيانيان يعنى عزيزان بودند
- ذكر گروهى از ملوك الطوائف كه بشمار آمده‌اند و آنها طبقهء چهارم از ملوك قديم ايرانند و مدت پادشاهيشان
- ذكر پادشاهان ايران بدوران دوم كه ساسانيان و طبقهء پنجم شاهان ايرانند
- ذكر ملوك يونانيان و مدت پادشاهيشان
- ذكر طبقات ملوك روم از حنيفان يعنى صابيان و نصارى و شمارشان و مدت پادشاهيشان
- ذكر طبقهء اول از ملوك روم كه صابيان بوده‌اند
- ذكر طبقهء دوم از ملوك روم كه نصرانى بودند با تاريخ و شماره و حوادث معتبر دينى و شاهانى كه بروزگار ايشان بوده است
- ذكر ملوك روم از هجرت تا بسال سيصد و چهل و پنجم
- ذكر ولايتهاى روم و حدود و مساحت آن و ولايتها كه به خليج و درياى روم و خزر پيوسته است و مطالب نخبهء مربوط به آن كه نمونهء كتابهاى سابق ماست
- ذكر مبادلهء اسيران كه در ميان مسلمانان و روميان بود
- ذكر تاريخ اقوام و پيغمبران و ملوك و خلاصهء تاريخ جهان از آدم تا پيغمبر ما صلى الله عليه و على آله و مسائل مربوط بدان
- ذكر مختصرى از سالها و ماه‌هاى اقوام و كبيسه و نسىء سالها و مسائل مربوط بدان
- ذكر تاريخ پيغمبر صلى الله عليه و سلم از مولد و مبعث و هجرت و جنگها و سفرهاى جنگى و كنيزان و دبيران و وفات وى و تاريخ خليفگان و شاهان پس از او و روزگار و دبيران و وزيران و حاجبان و قاضيان آنها و نقش انگشترشان و حوادث معتبر دينى و شاهانى كه بدورانشان بوده است با تعيين مدتشان تا بسال سيصد و چهل و پنجم كه دوران خلافت مطيع است
- ذكر سال دوم هجرت كه به « سنة الامر » معروف است زيرا پيغمبر در اين سال فرمان جنگ داد
- ذكر سال سوم هجرت كه به « سنة التمحيص » معروفست
- ذكر سال چهارم هجرت كه به « سنة الترفيه » معروفست
- ذكر سال پنجم هجرت كه به « سنة الاحزاب » معروفست
- ذكر سال ششم هجرت كه به « سنة الاستيناس » معروفست
- ذكر سال هفتم هجرت كه به « سنة الاستغلاب » معروفست
- ذكر سال هشتم هجرت كه به « سنة الفتح » موسوم است
- ذكر سال دهم هجرت كه به « سال حجة الوداع » معروفست
- ذكر سال يازدهم هجرى كه « سنة الوفاة » است
- فهرست كاتبان حضور وى
- ذكر خلافت ابو بكر صديق رضى الله عنه
- ذكر خلافت عمر بن خطاب رضى الله عنه
- ذكر خلافت عثمان بن عفان
- ذكر خلافت على بن ابى طالب [ عليه السلام ]
- ذكر خلافت حسن بن على عليه السلام
- ذكر روزگار معاوية بن ابى سفيان
- ذكر روزگار يزيد بن معاويه
- ذكر روزگار معاوية بن يزيد بن معاويه
- ذكر روزگار مروان بن حكم
- ذكر روزگار عبد الملك بن مروان
- ذكر روزگار وليد بن عبد الملك
- ذكر روزگار سليمان بن عبد الملك
- ذكر خلافت عمر بن عبد العزيز رحمه الله
- ذكر روزگار يزيد بن عبد الملك
- ذكر روزگار هشام بن عبد الملك
- ذكر روزگار وليد بن يزيد بن عبد الملك
- ذكر روزگار مروان بن محمد
- ذكر حوادثى كه پس از قتل مروان بر بنى اميه گذشت و پراكنده شدنشان در ولايات و علت اينكه عبد الرحمن بن معاوية بن هشام و فرزندانش تا بوقت حاضر بر اندلس حكومت يافته‌اند و مطالب مربوط بدان
- ذكر روزگار بنى عباس خلافت ابو العباس سفاح
- ذكر خلافت ابو جعفر منصور
- ذكر خلافت مهدى محمد بن عبد الله منصور
- ذكر خلافت موسى هادى بن محمد مهدى
- ذكر خلافت رشيد
- ذكر خلافت امين
- ذكر خلافت مأمون
- ذكر خلافت معتصم
- ذكر خلافت واثق
- ذكر خلافت متوكل
- ذكر خلافت محمد منتصر
- ذكر خلافت مستعين
- ذكر خلافت معتز
- ذكر خلافت مهتدى ، محمد بن هارون
- ذكر خلافت معتمد
- ذكر خلافت معتضد
- ذكر خلافت مكتفى
- ذكر خلافت مقتدر
- ذكر خلافت القاهر
- ذكر خلافت محمد راضى
- ذكر خلافت ابراهيم متقى
- ذكر خلافت مستكفى
- ذكر خلافت مطيع