طب سنتى خسروى ( درمان بيماريهاى مختلف با گياهان دارويى و مواد طبيعى ) ( فارسى )
- المؤلف: سيد مهدى خسروى
- الوفاة: معاصر
- القسم: الطب
- الناشر: بركت كوثر - همدان
فهرس الكتاب
- فهرست مطالب
- مقدمه
- چيزهايى كه پزشك بايد هنگام معاينه بيمار در نظر بگيرد :
- سردرد
- اقسام سردرد
- اقسام سردرد برابر نظر ابن سينا
- اما از نظر شدت و ضعف سردرد سه نوع است :
- « حالات مختلف مغز در افراد »
- سرسام
- سردرد سرد مزاج
- سردرد شقيقه‌اى
- ميكرن
- سبات سهرى يا خواب در بيدارى
- « بيخوابى ( قلة النوم ) يا كم‌خوابى »
- عوامل زيادى مىتوانند اسباب بيخوابى يا كم‌خوابى شوند :
- سرگيجه
- مداواى سرگيجه
- كم‌خوابى با ديدن خوابهاى آشفته :
- افراد كم‌خواب بهتر است نكات زير را رعايت نمايند
- ماليخوليا
- « بيماران ماليخوليائى چند دسته‌اند » :
- بيماريهاى مغز سر
- چند نمونه از چيزها يا عواملى كه سبب ايجاد ناراحتى در مغز مىشود :
- قطرب ( ماليخولياى بهمنى )
- كابوس
- سكته
- افرادى كه بدنشان براى سكته آمادگى بيشتر دارد
- دواها و غذاهاى مفيد براى بيمار سكته‌اى
- چيزهايى كه براى اعصاب مفيدند :
- چيزهايى كه براى اعصاب مضرند
- بيمارى دهن‌كجى
- [ لقوه ]
- مداواى لقوه
- لرزش غير ارادى اعضاى بدن ( رعشه )
- اريون ( گوش گلو )
- [ درباره چشم ]
- تار شدن چشم در اثر ضعف بصر
- آب‌مرواريد ( كاتاراكت Cataract )
- استرخاء پلك
- ورم بادسرخى گوشه داخلى چشم
- [ صرع ]
- معجون صرع
- فرق صرع يا جمود
- عواملى كه از خارج بيمارى صرع را تحريك مىكنند .
- زكام يا سرماخوردگى
- ذيلا تفاوت زكام گرم مزاج و سرد مزاج را متذكر مىشويم :
- زكام سرد مزاج
- زكام گرم مزاج
- كم شدن يا از بين رفتن حس بويائى
- خرناسه يا خرنا كشيدن در خواب ( خرخر كردن در خواب )
- خون دماغ
- احساس صداهاى غير واقع در گوش يا در سر
- ثقل سامعه ( ضعف شنوائى )
- آبريزش از چشم
- براى اينكه چشم خود را سالم نگهداريم بايد نكات زير را رعايت كنيم :
- زبان
- سرفه
- سرفه‌هاى ادامه‌دار
- نفس تنگه ( آسم ، ضيق النفس ، ربو )
- سينه‌پهلو
- چند نمونه از چيزهايى كه براى تنگى نفس مفيد مىباشند :
- آنچه براى بيماران آسمى مضر است :
- « التهاب مخاط حنجره »
- « خشونت حنجره و گرفتگى صدا »
- « سياه‌سرفه »
- « خشكى مخاط بينى »
- « داروهاى گياهى جهت تسكين درد دندان يا درد لثه »
- « استرخاء ماهيچه‌هاى بن زبان و حلق »
- عوامل زير مىتوانند سبب ناراحتى معده شوند :
- « علائم پيدايش لقوه در صورت »
- « اختلاج ( پرش عضو ) »
- « موارد عدم استعمال مسهل »
- استفاده از مسهل در موارد زير ممنوع است :
- تمايل به خوردن مواد غير خوراكى
- « نفخ صورت »
- « تهبّج ( ورم بدن ) »
- « تنبلى دستگاه گوارش : خشكى مزاج ( يبوست ) »
- « براى مداواى يبوست بايد نكات زير را رعايت نمود »
- « درد نفخى در ابتداى قولون بالارو »
- « اشتهاى زيادتر از حال طبيعى به غذا ( جوع الكلب ) »
- « غذاى افرادى كه اشتهاى سگى دارند ( جوع الكلب ) »
- « سفت شدن معده »
- « چيزهايى كه براى معده مفيداند »
- « چيزهايى كه براى معده مضرند »
- « دو نمونه از شربت‌هاى مفيد براى بىاشتهائى »
- عوامل ايجادكننده نفخ در دستگاه گوارش
- « شكم‌پيچه ( كوليت يا مغص ) »
- علل و اسباب شكم‌پيچه متعدد است و ما در اينجا چند نمونه را يادآور مىشويم :
- « ورم ابتداى مرى »
- « سكسكه »
- « ورم گرم معده »
- « آفت »
- « مداواى آفت »
- « چيزهايى كه براى آفت مضرند و سبب عود تاولهاى آفتى مىشوند : »
- « ترش شدن غذا و جوشيدن و بالا آمدن قسمتى از كيموس معده تا نزديك حلق و گاه تا دهان »
- « تهوع مزمن »
- « چند نمونه از چيزهايى كه سبب خوب هضم شدن غذا در دستگاه گوارش مىشوند »
- « داروهائيكه بهتر است از آنها در تنقيه‌ها استفاده نكنند »
- « چند نمونه از داروهائيكه به صورت تنقيه براى افراد گرم مزاج به كار برده مىشوند »
- « تنقيه براى افرادى كه سكته زده‌اند يا تازه فلج شده‌اند . »
- « روزه »
- علائم حرارت كبد ( حرارت بيش از حال طبيعى ) :
- علائم سرد مزاجى كبد :
- چيزهايى كه براى كبد مفيدند :
- چيزهايى كه براى كبد مضرند :
- زردى دستها و پاها
- استسقاء
- اكثر مواقع مزاج بيمار استسقائى سرد است امّا اگر بيمار استسقائى مزاجش گرم باشد علائم زير در آن مشاهده مىشود :
- مداوا
- از داروهاى ديگر ادرارآور داروئى است كه بطريق زير درست مىشود :
- اقسام استسقاء
- كهير ورمى
- ورم كبد
- قولنج
- چيزهايى كه بدن را براى ابتلاى به قولنج آماده مىكنند :
- تفاوت ميان درد قولنج و درد سنگ كليه
- سنگ كيسه صفرا
- حصبه يا تيفوئيد
- ژيارديا
- علائم وجود انگل در دستگاه گوارش
- آثار وجود انگل در دستگاه گوارش
- چند نمونه از داروهاى گياهى كشنده انگلهاى گوارشى
- بيمارىهايى كه عارض مقعد مىشوند :
- مداواى استرخاء مقعد :
- بيمارى بهجت
- زخم خورنده فك
- ورم قارچىشكل روى زبان
- سوختگى زبان
- سياهى زبان
- ورم زبان كوچك و شراع الحنك
- زخم لب
- ورم زبان
- طرز درست كردن مرهم حنظل
- ورم گرم مزاج مقعد
- فتق ناف در اطفال
- تلخى و خشكى دهان
- سوء القنيه
- كم شدن ادرار چند عامل مىتوانند سبب كم شدن ادرار شوند .
- زياد ادرار كردن ( سلسل البول )
- سخت ادرار كردن ( عسر البول ) و حبس البول يا بند آمدن ادرار
- چند عامل مىتوانند سبب سخت بيرون آمدن ادرار از مثانه باشند :
- « چند نمونه از داروهائيكه براى سخت ادرار كردن يا بند آمدن ادرار مفيد مىباشند »
- شب ادرارى ( ادرار كردن بدون اراده در عالم خواب )
- « آثار و علائمى كه دال بر وجود سنگهاى كليوى مىباشند . »
- كهير ( شرى )
- از غذاها و داروهاى مفيد براى بيمارى كهير نمونه‌هاى زير را مىتوان نام برد .
- ظاهر شدن آثار بلوغ زودتر از موقع ( بلوغ زودرس )
- تاخير بلوغ
- مخفى بودن بيضه‌ها
- سرد مزاجى يا فقدان ميل جنسى در زنها
- زنان سرد مزاج در احساس شهوت دچار مشكل مىباشند علت سرد مزاجى ممكن است يكى از عوامل زير باشد :
- چند نمونه از غذاهايى كه مقوى قواى تناسلى مىباشند
- ضعف باه يا ضعف قواى جنسى
- چند عامل مىتوانند سبب ضعف قواى جنسى شوند
- زندگى اجتماعى انسانها
- هدف جماع
- سخت ادرار كردن
- قطره‌قطره ادرار كردن
- دستور ساختن معجون سعد
- عفونت مثانه
- وجود خون در ادرار
- رنگ ادرار
- زلق الكليه يا مرض قند يا ديابت
- مداوا
- بيماران ديابتى چه نكاتى را بايد رعايت نمايند
- سستى يا استرخاء مثانه
- چند نمونه از داروهاى مفيد براى سنگهاى كليوى
- خون بول كردن ( بول الدم )
- حرارت كليه
- ذكر كج ( كجى آلت تناسلى در مردان )
- سكته
- علائم بالينى خونريزى درون جمجمه عبارتند از :
- سكته‌هاى قلبى
- فلج اعضاء بدن در اثر گرم يا سرد كردن ناگهانى عضو
- قطع عادت ماهانه در زنان جوان
- اخراج بچه مرده از رحم مادر
- خروج رحم از بدن
- ناتوانى جنسى در مردان
- اعلام خطر سقط جنين در زنان باردار
- داروهاى مناسب براى بيرون انداختن بچه مرده از شكم مادر يا آسان زائيدن زائو
- عادت ماهانه يا انجام دوره جنسى در زنان
- خونريزى در زنان باردار
- آثار و علائم طفل مرده در رحم
- سقط جنين
- سقطهاى مكرر
- عفونت رحم : زخم داخل رحم : ترشحات زيادتر از حال طبيعى رحم
- داروهاى زيادكننده شير در مادران شيرده
- تغذيه در زنان باردار
- استفراغ آبستنى
- عواملى كه مىتوانند براى جنين داخل شكم مادر مشكل‌آفرين باشند
- عفونت كهنه در بيضه‌ها
- درد پشت و روى كتفها
- داروهائيكه پياز مو را تقويت مىكنند و سبب طويل شدن تار مو مىشوند
- داء الثعلب يا داء الحّيه يا نوآمه يا ريزش شترمرغى موها
- چند نمونه از داروهاى مفيد براى مو ريختگى
- اشاره به بعضى گياهان و جانوران سمى به منظور جلوگيرى از پيش‌آمدهاى ناگوار
- مداواى افرادى كه از گياهان سمى خورده‌اند
- جانوران سمى
- از بين بردن موهاى زائد
- سفيدى زودرس موى سر و صورت چند عامل مىتوانند در سفيدى زودرس موها دخالت داشته باشند :
- چند نمونه از داروهاى ديگرى كه براى جلوگيرى از سفيدى زودرس موها مؤثر مىباشند .
- شوره پوست بدن
- داروهاى زير در مداواى اكثر شوره‌هاى سر مفيد مىباشند
- پيرى زودرس
- افراد مسن بايد به نكات زير توجه داشته باشند تا سلامت روحى و جسمى خود را به خطر نياندازند .
- چيزهايى كه رنگ رخساره را نيكو مىكنند
- كك و مك و رنگين دانه‌هاى قهوه‌اى يا سياه پوست صورت
- الف - داروهاى ضمادى :
- ب - داروهاى خوراكى :
- لاغرى
- جهت مداواى لاغرى
- براى لاغر شدن چه كارهائى بايد كرد
- خطراتى كه افراد چاق را تهديد مىكنند
- افراد چاق براى لاغر شدن مىتواند اقدامات زير را انجام دهند .
- كوچك ماندن بعضى از اندامهاى بدن
- ورم بيضه
- زخمهاى كهنه
- شقاق لول پستان زنان
- زخمى كه پس از عمل جراحى بسادگى بهبود نمىيابد
- عفونت استخوان
- عرق‌سوز
- « جوشهاى گره‌دار محكمى كه در صورت جوانان يا گاهى در صورت بعضى افراد مشاهده مىشود »
- عرق پا
- بيمارى نكام
- ترك پوست بدن ( شقاقهاى پوستى )
- طرز درست كردن مرهم شقاق
- بوى بد عرق بدن
- فيستول يا كيسه چركى كنار مقعد يا در حفره زير استخوان دنبالچه
- عقربك
- داء الاسد
- سالك ( سالك پوستى )
- قروح خبيثه يا زخمهاى سخت علاج
- تومور خوش‌خيم عصبى
- ورم خونى يا زگيل خونى
- ورم مقعد
- زرد زخم
- ورم گره‌دار و گرم مزاج پوست بيضه يا پوست و جرم بيضه
- كف كوب
- ورم زير بغل اطفال كه در اثر تزريق واكسن پيدا مىشود
- ورم بامدادى لب‌ها
- ورم باد سرخى روى لپ‌هاى صورت ( قسمت نرم زير گونه‌ها )
- به داخل گوشت رفتن ناخن و ايجاد عفونت
- چين و چروك شدن ناخن
- لكه‌هاى قهوه‌اى روى صورت
- شقاق دردناك پاشنه پا
- شقاق گرم مزاج لول پستان
- خشكه‌هاى صورتى رنگ برجسته روى پوست بدن
- خارش پوست در يك طرف بدن
- خارش رحم
- ورم صلب ( سفت ) و خوش‌خيم پستان
- شقاق دست و پا كه كهنه شده باشد
- خشكه‌هاى زبر و خشن غير سوداوى
- سوزش قسمتى از بدن
- بثور سعفى يا لكه‌هاى سعفى ( لكه‌ها يا جوشهاى قرمز برجسته )
- داء الصدف يا قوبا
- زخم كهنه روى سر
- اكزماى كف دستها
- اشاره به بيمارى تالاسمى
- ورم‌هاى محكم
- جهت نرم شدن ورم‌هاى صلب و سفت كارهاى زير را مىتوان انجام داد
- سوختگى
- اكزماى پوسته‌اى مادرزادى
- زخم بستر
- سرخى كهنه سخت علاج روى ساق پا
- پمفيگوس
- زخمها يا جوشهاى دوره‌اى
- گال ( جرب )
- زگيل
- خشكى پوست در افراد مسن
- عواقب ناگوار هيجانات روحى و روانى
- مننژيت
- مسموميت با مرگ موش
- پيرى
- كثرت ادرار يا زيادتر از حال طبيعى ادرار كردن يا تكرر ادرار
- يكى از داروهاى مفيد براى دفع سنگ مثانه
- عواملى كه مىتوانند سبب درد مثانه شوند :
- ناتوانى جنسى
- مخلوط شدن خون با ماده منى در مردان
- فريس موس
- احساس تمايل به پوشيدن لباس جنس مخالف
- عفونت لوله‌هاى اسپرم‌بر در بيضه‌ها
- ورم بيضه
- ورم سرد مزاج بيضه‌ها
- عطش زيادتر از حد طبيعى
- عطش مفرط
- افرادى كه خون گرفتن از آنان صلاح نيست
- برابرى وزنهاى قديم با اوزان امروزى - مقايسه اوزانى كه در كتب قديم نوشته شده با اوزان عصر حاضر
- ورم و خارش دست و پا در اثر برخورد سرما
- « تب تيفوئيد يا حصبه اين بيمارى را اطباء سنتى مطبقه مىنامند » .
- غش كردن و از حال رفتن
- چاقى
- آبله ديمى
- چند نمونه از گياهانى كه بوى بد عرق بدن را زايل مىكنند .
- ترك اعتياد
- « كم شدن توان و بهم خوردن تعادل و عدم ادامه فعاليت پس از قدرى راه رفتن يا كار كردن »
- دردهاى مفصلى يا درد مفاصل
- از داروهاى ضمادى مفيد براى دردهاى مفصلى رطوبى و سرد مزاج چند نمونه را يادآور مىشويم :
- ادم
- سختى مفاصل در باز و بسته شدن
- كم‌حسى و درد انگشتان دست
- ورم زير زانو
- درد زانو با ورم و حرارت
- آرتريت روماتوئيد ( Rheumatoid Arthritic )
- گرفتگى عضلات
- آب آوردن زانو
- عوارض ماندن عضو در گچ
- گزگز كردن زير پا
- انحناء انگشتان دست يا ساير استخوانهاى بدن
- پادرد در اطفال
- روماتيسم حار
- بهم خوردن تعادل بدن پس از اندكى راه رفتن
- نيمه فلج شدن يك يا چند عدد از انگشتان دست و پا
- درد مفاصل گرم مزاج قفسه سينه
- دردهاى مفصلى در صورت
- داغ شدن كف پا
- سياتيك ( وجع الورك )
- ورم زير زانو
- فلج عوامل مختلف مىتوانند سبب فلج اعضاء بدن يا فلج كل بدن گردند مانند :
- عوارض داروهائيكه اين روزها براى كنترل فشار خون مورد استفاده قرار مىگيرند :
- فشار خون
- علائم بالينى و ظاهرى فشار خون زيادتر از حال طبيعى
- جهت مداواى فشار خون لازم است كه ابتدا به علل و اسباب آن پىبرده شود
- نخس
- ضعف و بيحالى كه با قدرى تب همراه باشد
- « با داروهاى زير مىتوان لخته خون داخل اعضاء و اندامهاى بدن را متلاشى نموده وارد جريان خون نمود . »
- لاغرى
- مداوا
- تفاوت‌هاى برص قابل مداوا و غير قابل مداوا
- آثار و علائم مزاجهاى مختلف
- كابوس يا شبه
- ورم زبان
- « شب‌كورى يا عشاء و روزكورى يا جهر »
- آثار و علائم ضعف كبد در انسان
- اسهال
- استرخاء خدرى ( بيحس شدن قسمتى از پوست بدن )
- خسته و بيحال شدن عضلات بدن زودتر از حال طبيعى
- اتساع پوست بيضه
- ورم محكم ران
- پوسته پوسته و شقاق و خشكه شدن دست و پا
- شوره كهنه بن موهاى سر
- يك نسخه براى افرادى كه فكر و خيال بيهوده مىكنند و گاهى دچار توهمات حركتى هم مىشوند :
- عوارض داروهاى شيميائى ضد افسردگى
- ماليخوليا
- نفس نيمه يا دم ناقص
- دستور ساختن و نحوه كاربرد بعضى داروهاى سنتى
- دستور ساختن معجون فيقرا
- طرز ساختن روغن بند
- روغن بالنگ
- روغن بابونه
- روغن هسته هلو
- روغن عنصل
- روغن فلفل سياه ( روغن پىيه‌رين )
- روغن جوجه‌تيغى
- طرز ساختن روغن بيد
- روغن حنظل
- روغن سير
- روغن بنفشه بادام
- روغن بلادن
- روغن عليق ( روغن زالو )
- روغن خراطه ( روغن كرم خاكى )
- طرز ساختن گل قند ( گل انگبين )
- طرز ساختن روغن صداى گوش
- معجون افزايش حافظه
- معجون ماسك
- معجون شيخ الرئيس ( فلونيا )
- معجون اطريفل گشنيزى
- معجون كدو دانه
- معجون بلادر ( دواء السنه )
- معجون صرع
- معجون ديگرى براى بيمارى صرع :
- معجون بوى بد دهان
- معجون راوند
- معجون جالينوس
- معجون افزايش شير مادران شيرده
- معجون خولنجان ( معجون نفخ شكم )
- معجون لسان العسافير
- شربتها
- شربت مقوى قلب و اعصاب :
- شربت چنار يا عرق چنار :
- شربت سستى لثه‌ها ( شربت تأكل لثه ) :
- شربت دينار :
- شربت ليمو :
- شربت حب الاس ( شربت مورد ) :
- شربت ساده مقوى قلب و اعصاب :
- شربت بقراط :
- عرق آويشن ( عرق آذربه يا عرق آذر روبه ) :
- عرق نعناع :
- عرق بابونه :
- عرق بومادران :
- عرق پودنه :
- عرق مفرى :
- عرق كاسنى :
- عرق بهارنارنج :
- عرق كيالك :
- عرق بادرنجبويه :
- عرق اسطوخودوس :
- عرق گاو زبان :
- عرق نسترن :
- مرهم‌ها
- مرهم لعابى :