زاد المسافرين ( فارسى )
- المؤلف: ملا محمد مهدى بن على نقى شريف
- الوفاة: قرن 12
- القسم: الطب
- الناشر: جلال الدين - قم
فهرس الكتاب
- [ مقدمه ها ]
- پيشگفتار
- سخن آغازين
- مقدمه [ درباره ] مهدى ابن على نقى شريف
- زاد المسافرين
- اسباب و علل استقبال از كتاب
- روش ما در تصحيح كتاب
- [ مقدمه مولف ]
- مطلب اول : در تدبير مسافرين و قوانين حفظ صحت انسان و تدابير امورى كه مسافر را غالبا اتفاق
- تدبير مسافر
- تدبير غذا در سفر
- اما تدبير آشاميدن آب
- تدبير كمى آب و رفع ضرر عطش
- تدبير گرما در سفر
- تدبير منزل در سفر
- احتراز از سموم
- اما تدبير سردى هوا و برف در سفر
- اما حفظ چشم از ضرر سرما و برف
- اما تدبير وجع و سوزشى كه با اعتبار سرما در چشم به هم رسد :
- اما تدبير محافظت پاها و دستها از سرما
- اما تدبير آنچه را سرما برده باشد :
- [ تدبير عضوى كه بر اثر سرما به سبزى و سياهى نمايد ]
- [ تدبير عضوى كه بر اثر سرما سياه شود ]
- تدبير سفر دريا
- تدبير تولد شپش
- تدبير آنكه بشره از باد و آفتاب سياه نشود
- تدبير ريش شدن بدن از سوارى و پاها از « 1 » موزه
- تدبير افتادن از بلندى و صدمه به بعضى اعضا رسيدن « 2 »
- تدبير جراحات
- تدبير سوختگى
- تدبير خستگى در سفر
- مطلب دوم : در معالجه صنفى چند از بعضى امراض كه بدون رجوع به طبيب معالجه مىتوان نمود .
- صداع
- و طريق ساختن روغن گل سرخ ،
- صداع برودتى
- صداع كه از غلبه خون باشد
- صداع كه از غلبه صفرا باشد
- طريق ساختن شربت نيلوفر و بنفشه :
- صداع كه از غلبهء بلغم باشد
- صفت حبّ شبيار اين است :
- صداع كه از غلبهء سودا باشد
- طريق ساختن شربت اسطوخودوس اين است :
- و اگر سبب صداع ، بخارات معده باشد
- طريق ساختن اطريفل صغير اين است :
- اما طريق ساختن نوش‌دارو
- اما طريق ساختن ايارج فيقرا :
- در باب زكام و نزله
- طريق ساختن شربت خشخاش :
- صفت حبّ نزله
- حبّ نزله ديگر :
- درد چشم
- طريق ساختن شياف ابيض
- صفت قرص بنفشه
- درد گوش
- خون آمدن از بينى
- « رعاف »
- درد دندان
- و بىحسى دندان
- و اما ورم بن دندان :
- رفتن گوشت بن دندان :
- و طريق ساختن سركه عنصل اين است :
- خناق
- و سكنجبين عنصلى ، طريق ساختن آن اين است :
- طريق ساختن ماء الشعير اين است :
- سرفه
- طريق ساختن سفوف سعال
- ذات الجنب و ذات الصدر و شوصه و ذات العرض
- اما ذات الجنب خالص ،
- صفت قرص طباشير
- اما ذات الجنب مغالط و غير صحيح ،
- اما شوصه ؛
- اما ذات الصدر و ذات العرض ؛
- ذات الرية
- [ ضعف قلب ]
- شربت سيب و شربت ترنج و شربت ليمو و شربت ريباس و شربت انار و شربت غوره و دوغ گاوى
- [ ضعف قلب با حرارت مزاج و آثار غلبهء خون ]
- [ ضعف قلب با آثار غلبه سردى ]
- اما طريق ساختن شربت گاو زبان
- اما طريق ساختن دواء المشك حلو :
- و دواء المشك مرّ
- ماء الجبن
- اما صفت سكنجبين افتيمونى
- شربت بادرنجبويه
- صفت حبّ افتيمون
- و چوب بيخى
- هيضه
- طريق ساختن شربت انار منعنع
- طريق شربت به
- درد معده
- و شربت فواكه
- و طريق ساختن شربت به ليمو
- جوارش عود
- و صفت شربت افسنتين
- صفت [ سفوف ارسطو ]
- قولنج
- زحير
- و صفت سفوف ابن ماسويه ]
- و صفت سفوف الطين
- صفت سفوف حبّ الرمان
- و صفت آن [ سفوف لؤلؤئى ]
- بواسير
- [ علاج بواسير ]
- امّا اول ، تدبير [ و تنقيه بدن ] ؛
- صفت شربت زرشك :
- صفت حبّ مقل
- صفت اطريفل مقل
- صفت معجون خبث الحديد
- طريق تدبير خبث الحديد
- و طريق ساختن شربت تمر و آلو بخارا
- اما دوم ، گشودن خون بواسير ؛
- اما سوم ، تدبير ورم و وجع بواسير است ؛
- و مرهم‌هاى مسكن اوجاع بواسير
- اما چهارم ، بستن خون بواسير ، هرگاه به حد افراط برسد ؛
- و صفت قرص كهرباى معمول متأخرين
- قرص كهربا موافق نسخه قدما :
- اما پنجم ، تدبير اسقاط دانه‌ها كه بالمره بر طرف شود
- صفت فلافيون
- صفت ديگ بر ديگ
- صفت مرهم زنگار
- صفت مرهم كافورى
- ادويه حاده
- بيان روغنى به جهت بواسير
- حرقة البول
- صفت‌بنادق البزور
- و استعمال شيافى كه در دفع سوزش نظير ندارد
- ضعف يا قلت اقتدار بر جماع
- معجون لبوب
- معجون لبوب كبير
- معجون فلاسفه
- مفاصل و نقرس و عرق النسا
- صفت معجون سورنجان
- حمّيات
- اما حمّيات يوم
- حمى يوم استحصافى :
- حمى يوم حرى :
- حمى يوم وجعى :
- حمّى يوم تعبى :
- حمى يوم سهرى :
- حمى يوم نزلى :
- حمى تخمى :
- حمّيات خلطى :
- اما تب دموى كه ماده آن داخل عروق باشد
- اما تب دموى كه از عفونت خون عارض شده باشد را تب مطبقه گويند .
- اما تب دموى كه سبب آن عفونت خون در خارج عروق باشد
- اما تب صفراوى ،
- و تب دموى
- اما غبّ لازم ،
- اما تب صفراوى دائر
- اما تب بلغمى
- لثقه
- مواظبه
- طريق ساختن گلقند آفتابى
- حبّ مسهل از ريوند چينى :
- طريق ساختن سكنجبين بزورى
- صفت قرص زرشك
- صفت قرص ورد :
- صفت دواء التربد
- صفت قرص ريوند چينى
- صفت شربت اصول
- اما تب بلغمى كه ماده آن خارج از عروق متعفن شده باشد را مواظبه
- اما تب سودائى
- اما ربع داير
- طريق ساختن فلونياى رومى ،
- طريق ساختن برشعثا
- طريق ساختن حبّ الشفا
- اما غبّ خالص
- اما شطر الغبّ
- طريق ساختن شربت دينار
- صفت سفوف ناقص
- اما تب دق :
- صفت قرص طباشير قابض
- صفت شربت مورد
- صفت حبّ طباشير كافورى
- سفوف سده :
- اورام و بثور
- [ شرى ]
- [ رمل ]
- مداواى سموم
- از ادويه مشترك النفع در علاج سموم ،
- و ديگر ترياق اربعه
- گزيدن مار :
- گزيدن عقرب :
- گزيدن رتيلا و عنكبوت :
- گزيدن زنبور :
- گريزانيدن جانوران گزنده :
- فهرست اعلام
- فهرست كتب
- فهرست ادويه مركّبه
- فهرست اماكن
- فهرست ابزار و آلات
- فهرست كتاب