خدا در نهج البلاغه (فارسى)
- المؤلف: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
- الوفاة: معاصر
- القسم: مصادر العقائد عند الشيعة
- الناشر: بنياد بين المللى نهج البلاغه - قم
فهرس الكتاب
- پيشگفتار
- مقدمه
- فصل اوّل : حدوث
- مراد امام عليه السّلام از حدوث و قدم
- داورىها پيرامون حدوث و قدم زمانى خلق و خدا
- 1 . داورى عقل
- 2 . داورى عرف
- 3 . داورى علم
- نظريه فلسفى ازليّت جهان و انسان
- بررسى مفاد روايات « كان اللّه »
- چگونگى دلالت حدوث جهان بر ازليّت خالق
- نظريهء ازليّت ماده
- نظر دانشمندان علوم مختلف دربارهء حدوث جهان
- نظر يك ستاره‌شناس
- نظر يك فيزيكدان
- نظر يك دانشمند در حوزه شيمى - فيزيك
- نظر يك زمين‌شناس .
- نظر يك جانورشناس
- نظر يك متخصّص فيزيك زيستى
- تلازم اعتقاد به حدوث جهان با اعتقاد به وجود ارادهء حاكم بر آن
- تذكرات نهايى
- فصل دوم : نظم
- چگونگى دلالت « نظم » بر وجود خدا
- نظريهء قديم ماديّين
- نظريّهء جديد ماديّين
- تأييد نظم و شعور حاكم بر جهان ، توسّط دانشمندان
- ديدگاه يك دانشمند زيست‌شناس
- ديدگاه يك دانشمند فيزيكدان
- ديدگاه يك متخصّص كشاورزى
- ديدگاه يك زيست‌شناس و گياه‌شناس
- اصالت مادّه و تصادفى بودن جهان
- نقد فلسفى نظريّهء اصالت مادّه
- نقد علمى نظريّهء اصالت مادّه
- فصل سوم : هدايت غريزى
- هدايت غريزى در كلام امام على عليه السّلام
- نمونه‌اى از هدايت غريزى در حيوانات
- هدايت غريزى موجودات از منظر قرآن و نهج البلاغه
- نمونه‌هايى از حركات آگاهانهء جانداران
- مبدأ اصلّى رفتارهاى آگاهانهء حيوانات
- فصل چهارم : نقصان‌پذيرى پديده‌ها
- چگونگى دلالت « نقص معلولات » بر وجود خدا
- سخن « راسل » و « كنت » و پاسخ به آن
- انواع موجود ثابت
- اطلاق « باطل » « هالك » و « فقر » ، بر موجودات ناقص
- كيفيت وابستگى خلق به خالق
- جهان مرآت جمال حقّ است
- ميان نقص جهان و نظام احسن بودن آن ، تضادّ نيست
- فصل پنجم : حقيقت وجود
- برّرسى موضوع از نگاه اهل نظر
- 1 - ديدگاه اهل تصوّف
- نقد نظريهء صوفيه
- 2 - نظريه انطباق تعبير « هو الاول و الاخر »
- الف ) تقرير ابن سينا از برهان صديقين
- ب ) تقرير صدر المتألهين از برهان صدّيقين
- بررسى نقّادانهء تقرير ملّا صدرا
- اشكال اوّل
- اشكال دوم
- رد اشكال دوم و نظرنهايى
- 3 - نظريه جاهلان صوفى مشرب
- ردّ نظريه
- نظر نگارنده : مظهريّت موجودات
- ملاك دلالت مستقيم برهان صديقين
- راه دل ، راه برهان صديقين
- بهترين تقرير از برهان صدّيقين
- فصل ششم : هدف نهايى حركت تكاملى
- هدف از خلقت انسان
- 1 - نظريّهء ماكياول و ردّ آن
- 2 - نظريهء هدف بودن علم و ردّ آن
- 3 - نظريهء هدف بودن عمل و ردّ آن
- 4 - نظريهء « هدف بودن اخلاق » و ردّ آن
- 5 - « فناو پيوستنبه وجود برتر » هدف نهايى
- 6 - نظريهء اصالت بشر و ردّ آن
- توصيف قرآن و نهج البلاغه از « غاييت خدا »
- تفسير مفسران قرآن از عبارت « اليه مرجعكم »
- « خلافت خداوند » يعنى پيوسستن به وجود برتر
- سؤالاتى دربارهء هدف
- 1 - آيا هر موجودى هدفمند است ؟
- 2 - هدف موجود كامل چيست ؟
- 3 - آيا « خليفة اللّه » مصداق خارجى دارد ؟
- 4 - آيا اندك بودن مصاديق « خليفة الله » ، تنافى با هدف نهايى ندارد ؟
- 5 - چرا تعابير آيات قرآن دربارهء هدف اختلاف دارد ؟
- فصل هفتم : فطرت
- مراد از فطرت ، احساس باطنى تعلّق به علّت خويش
- مراد از فطرت استدلال از راه عليّت نيست
- « فطرت » در كلام علوى
- فطرت در نظر دانشمندان
- اشكال بر غريزى بودن مذهب
- تأثير علماى شيعه و انقلاب اسلامى در احياء غريزهء مذهبى
- نظريه منكران فطرت : « شرك » نخستين مسلك انسان
- ردّ نظريهء منكران فطرت
- فصل هشتم : دعا نياز روح
- عدم ثبات روح نشانهء وابستگى آن به پديده‌هاى غير مادى
- دعا در نهج البلاغه
- دعا ، معلول جهل نيست
- فصل نهم : فسخ‌عزم و تصميم
- نظر دانشمندان دربارهء اين روش استدلالى
- 1 - نظريهء ابن ابى الحديد
- 2 - نظريهء ابن ميثم بحرانى
- 3 - نظريه محمد عبده
- 4 - نظر نگارنده
- فصل دهم : تجلّى « اللّه » در قرآن
- قرآن و راه‌هاى گوناگون وصول
- نقش درك فلسفى در فهم آيات توحيدى قرآن
- منظور از تجلّى خدا در قرآن
- نتيجه
- و آخرين سخن
- فهرستها
- آيات
- روايات
- اشعار
- معصومين عليهم السّلام
- اعلام
- كتب
- مكتبها و فرقه‌ها
- اماكن
- اصطلاحات
- منابع