پاسخ كوتاه به 300 سؤال از احكام (ط 1382 ش ) (فارسى)
- المؤلف: الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
- الوفاة: معاصر
- القسم: فقه الشيعة - فتاوى المراجع
- الناشر: سابقون - قم
فهرس الكتاب
- مقدّمه
- مسائل تكليف
- 1 - علائم بلوغ چيست و در كدام مسألهء توضيح المسائل آمده است ؟
- 2 - شروع سن تكليف در دختران دقيقا چند سال و چند ماه بعد از تولد آنها است ؟
- 3 - يكى از علائم بلوغ قبل از تمام شدن پانزده سال ظاهر شد ، ولى خيال مىكردم از پانزده سالگى نماز واجب مىشود ، اكنون چه وظيفه‌اى دارم ؟
- مسائل تقليد
- 4 - به چه دليل تقليد واجب است ؟
- 5 - تقليد را رجوع جاهل به عالم تعريف كرده‌اند مگر شما مردم را جاهل مىدانيد كه مىگوئيد بايد تقليد كنند ؟
- 6 - حكم كسى كه بدون تحقيق ، از مرجع تقليد خانواده تقليد كرده است ، چيست ؟
- 7 - آيا مىتوانيم مسائل نماز و روزه را از مجتهدى و مسائل خمس را از مجتهد ديگر تقليد كنيم ؟
- 8 - آيا عدول از مرجع تقليد زنده به مرجع تقليد ديگر جايز است ؟
- 9 - آيا مىتوان در يك مسأله به رسالهء چندين مجتهد ، رجوع و بهترين را انتخاب كرد ؟
- 10 - تاكنون از كسى تقليد نمىكرده‌ام آيا مىتوانم از مرجعى كه از دنيا رفته است تقليد كنم ؟ دربارهء اعمال گذشته چه بايد كرد ؟
- 11 - مقلد يكى از مراجع بودم و پس از فوت او بدون رجوع به مجتهد زنده ، به تقليد از او باقى ماندم ؛ اكنون چه وظيفه‌اى دارم ؟
- مسائل طهارت و نجاست
- 12 - حكم استفاده از عطرها و ادكلن‌ها چيست ؟ آيا حكم فرآورده‌هاى كشورهاى مسلمان با غير مسلمان فرق دارد ؟
- 13 - آيا دهان و لب‌هاى نجس با خوردن يك ليوان آب و بدون نيت طهارت پاك مىشود ؟
- 14 - خونى كه بر روى زخم ، خشك شده نجس است يا خير ؟
- 15 - كسى كه از مشروبات الكلى استفاده كرده ، مىتواند از ظروف آشپزخانه استفاده كند ؟
- 16 - آيا خون كم‌تر از درهم كه در نماز بخشيده شده ، پاك است ؟
- 17 - اگر لباس نجس را در آفتاب خشك كنيم ، پاك مىشود يا به شستن نياز دارد ؟
- 18 - اگر دست يا جايى از بدن نجس شود ، چگونه مىتوان با آب قليل پاك نمود ؟
- 19 - اگر آب لوله‌كشى روى زمين نجس بريزد و به لباس و بدن ترشّح كند آيا همچنان پاك است يا نجس مىشود ؟
- 20 - آيا عرق بدن خانم‌ها در ايام عادت نجس است ؟
- وضو
- 21 - مسح سر بر موهاى روغن‌زده شده چگونه است ؟
- 22 - جوهر خودكارى كه روى دست باقى مانده آيا براى وضو و غسل اشكال ايجاد مىكند ؟
- 23 - آيا قبل از وضو خشكى اعضاى بدن لازم است ؟
- 24 - حكم وضو در صورتى كه به مژه‌ها و ابروان خود مواد آرايشى يا پررنگ بكشيم چگونه است ؟
- 25 - ترشحاتى كه پس از خونريزى از زخم خارج مىشود چه صورت دارد ؟ مىتوان با آن وضو گرفت ؟
- 26 - شست پاى شخصى شكسته است و روى آن انگشت را گچ گرفته‌اند ، اگر گچ پاك باشد آيا براى مسح پا نيازى به پارچه اضافى است ؟ و يا مىتوان روى همان گچ را مسح نمود ؟
- 27 - كسى كه دست راست او از بالاى آرنج قطع شده است ، چگونه مىتواند وضو و غسل را انجام دهد ؟
- 28 - اگر آبى خارج از آب وضو به اعضاى وضو بريزد ، آيا وضو باطل مىشود ؟
- 29 - آيا بستن شير آب در هنگام وضو ، براى وضو اشكال دارد ؟
- 30 - اگر در حين وضو چيزى بخوريم ، وضويمان درست است ؟
- 31 - آيا مىتوان قبل از اذان وضو گرفت و بعد با همان وضو نماز خواند ؟
- 32 - لمس آرم جمهورى اسلامى ، كلمات GOD ، « سيد الشهداء » و « ا . . . » ، بدون وضو چه حكمى دارد ؟
- غسل
- 33 - آيا دست كشيدن به بدن در غسل لازم است ؟
- 34 - اگر كسى پس از انجام غسل ، متوجه شود كه قسمتى از موهاى بلند سر او آغشته به رنگ بوده و شسته نشده است ! غسل او چه حكمى دارد ؟
- 35 - اگر در بين غسل حدثى از انسان سر زند [ مثل بول و . . . ] آيا غسل را باطل مىكند ؟
- 36 - اگر كسى نمىدانست هنگام غسل كف پا را هم بايد بشويد ؛ ولى به‌طور معمول آب به كف پا هم مىرسد و شسته مىشود ، آيا غسلش صحيح است ؟ تكليف نماز و روزه‌هايى كه با اين غسل انجام داده چيست ؟
- 37 - اين جانب به وسواس مبتلايم و اطمينان به شسته شدن بدنم در غسل پيدا نمىكنم ، آيا مىتوانم از همسرم در غسل كمك بگيريم ؟
- 38 - آيا با غسل جنابت احتياطى مىشود نماز خواند ؟
- 39 - در چه صورتى مىتوان به جاى غسل تيمّم كرد ؟ آيا خجالت هم مىتواند مجوز تيمّم باشد ؟
- 40 - اگر انسان در خواب جنب شود آيا از موارد جنابت از حرام است ؟
- 41 - اين كه در رساله فرموده‌اند : « غسل جنابت به خودى خود مستحب است » يعنى چه ؟ آيا هر وقت به حمام مىرويم مىتوانيم يك غسل جنابت مستحبى به جاى آوريم ؟
- 42 - آيا اگر قبل از داخل شدن وقت نماز ، غسل جنابت انجام داديم مىتوانيم با آن نماز بخوانيم يا وضو لازم است ؟
- 43 - غسل مس ميت بر عهده‌ام بود فراموش كردم انجام دهم ، پس از يك روز جنب شدم و غسل جنابت انجام دادم ، آيا كفايت مىكند يا حتما بايد غسل مس ميت را به جاى آورم ؟
- 44 - در مسأله بالا تكليف نماز و روزه‌هايم چه مىشود ؟
- 45 - آيا لمس كردن استخوان مرده به غسل مس ميت نياز دارد ؟
- 46 - زمان غسل جمعه چه وقت است ؟
- تيمم
- 47 - آيا بعد از تيمم بدل از غسل ، تيمم بدل از وضو نيز لازم است ؟
- 48 - آيا كسى كه براى جنابت ، تيمم بدل از غسل كرده ، مىتواند نمازهاى بعدى را نيز با آن تيمم بخواند ؟
- 49 - اگر با تيمم بدل از غسل نماز خوانديم ، آيا براى نمازهاى بعدى بايد غسل كنيم ؟
- 50 - در تيمم بدل از غسل ، هنگامى كه آب به دست آورديم بايد غسل كنيم ؟
- مسائل نماز
- 51 - سخن گفتن در اثناء اذان و اقامه چه صورت دارد ؟
- 52 - هنگامى كه وقت اذان به افق شهر از راديو يا تلوزيون اعلام مىشود ، مىتوان نماز خواند يا بايد صبر كرد تا اذان راديو يا مسجد تمام شود ؟
- 53 - هنگام صبح اگر شك كنيم آيا آفتاب طلوع كرده يا نه بايد نماز را به نيت ادا بخوانيم يا قضا ؟
- 54 - اگر بعد از نماز شك كنيم وضو داشته‌ايم يا نه ، نماز چه حكمى دارد ؟
- 55 - فرو بردن ريزه‌هاى غذا كه در بين دندان‌ها است ، در حال نماز چه صورت دارد ؟
- 56 - اگر دستمال يا چيز نجس ديگرى همراه نمازگزار باشد ، چه حكمى دارد ؟
- 57 - استفاده از زنجير ، انگشتر و حلقه نامزدى طلا براى مردان چه صورت دارد ؟
- 58 - اگر با لباسى كه مقدارى خون دارد نماز بخواند ، حكمش چيست ؟
- 59 - اگر لباس كسى كه مشغول نماز است خونى باشد ، واجب است به او اطلاع دهيم ؟
- 60 - نماز خواندن با مانتو و روسرى چه صورت دارد ؟
- 61 - آيا نماز خواندن روى تخت جايز است ؟
- 62 - در نمازجمعه از روزنامه‌اى كه اسم خدا در آن نوشته شده است به عنوان زيرانداز استفاده مىكنيم ، اشكال دارد ؟
- 63 - اگر كسى به اين مسأله توجه نداشته كه بسم الله الرحمن الرحيم را در نماز بايد به قصد همان سوره‌اى كه مىخواهد بخواند بگويد ، معمولا اول بسم الله را مىگفته و سپس سوره را در ذهن تعيين مىكرده است ، آيا بايد نمازهايى كه تاكنون خوانده قضا كند ؟
- 64 - اگر اشتباها سوره را قبل از حمد بخوانيم ، سجده سهو واجب مىشود ؟
- 65 - در نماز به جاى سورهء « قل هو الله أحد » مىتوانيم يك سوره ديگر از قرآن بخوانيم اما چهار سوره است كه خواندن هر يك از آنها به تنهايى كافى نيست بلكه بايد با سوره ديگرى خوانده شود . آن چهار سوره كدامند و چگونه بايد خوانده شوند ؟
- 66 - در ركوع نماز بايد دست‌ها روى زانو باشد يا اگر بالاتر از زانو هم گذاشته شود ، اشكال ندارد ؟
- 67 - كسى كه با سرعت به سجده مىرود اگر سرش بيش از يك‌بار به مهر بخورد حكمش چيست ؟
- 68 - اگر در حال خواندن نماز ، بچه‌اى مهر را بردارد ، چه بايد كرد ؟
- 69 - اگر هنگام گذاشتن پيشانى روى مهر نماز ، قسمتى از موى سر يا چادر بين پيشانى و مهر حائل شود ، وظيفه چيست ؟
- 70 - آيا براى انجام سجدهء واجب قرآن ، رعايت حجاب براى خانم‌ها لازم است يا خير ؟
- 71 - اگر كسى آيهء سجده را از ذهن بگذراند ولى بر زبان نياورد ، مثلا از روى قرآن نگاه كند ، آيا سجده بر او واجب مىشود ؟
- 72 - آيا در سجده‌هاى مستحب هم ، بايد شرايط سجدهء واجب رعايت شود ؟
- 73 - آيا قنوت را مىتوان به زبان فارسى خواند ؟
- 74 - آيا ترك قنوت اشكالى دارد ؟
- 75 - آيا چرخاندن انگشتر و نگاه به نگين در حال قنوت استحباب دارد ؟
- 76 - آيا فقط در سجدهء آخر نماز مىتوانيم « يا ولى العافيه . . . » را بگوييم ؟
- 77 - كسى كه در ركعت سوم يادش آمد تشهد را فراموش كرده ، چه وظيفه‌اى دارد ؟
- 78 - اگر شخصى ندانسته تسبيحات اربعه را بيش‌تر از سه مرتبه بخواند ، آيا نمازش باطل مىشود ؟
- 79 - كسى كه به جاى تسبيحات اربعه ، حمد شروع كرده چه كند ؟
- 80 - اگر در بين نماز ظهر شك كند كه نيت نماز ظهر كرده يا عصر ، چه بايد بكند ؟
- 81 - اگر هنگام قرائت تسبيحات اربعهء نماز چهار ركعتى شك كند سه ركعت خوانده يا چهار ركعت تكليف چيست ؟
- 82 - كسانى كه در نماز حواس‌پرتى دارند و شك مىكنند ، وظيفه‌شان چيست ؟
- 83 - اگر در نماز حواسمان نباشد ، آيا مىتوانيم نماز را به هم زده ، دوباره شروع كنيم ؟
- 84 - در بين نماز عصر يقين كردم نماز ظهر را نخوانده‌ام ، آيا لازم است نماز را تمام كنم يا مىتوانم نماز را باطل نمايم و نماز ظهر را شروع كنم ؟
- 85 - قصد خواندن نماز ظهر داشتيم ، اشتباها نماز عصر را نيت كرديم ، حكم آن چيست ؟
- 86 - آيا نماز احتياط را بايد بلافاصله پس از سلام نماز بخوانيم ؟
- نماز مسافر
- 87 - شكسته خواندن نماز تمام و تمام خواندن نماز شكسته با عدم آگاهى به حكم چه حكمى دارد ؟
- 88 - حد ترخص را توضيح دهيد .
- 89 - دانشجويى كه وطن و محل تحصيل او بيش از چهار فرسخ شرعى [ تقريبا 22 كيلومتر ] فاصله دارد و تقريبا هر روز اين مسير را براى تحصيل مىرود و برمىگردد ، دربارهء نماز و روزه چه تكليفى دارد ؟
- 90 - نماز و روزهء دانشجويى كه دو روز در هفته به محل تحصيل مىرود و در همان روز به وطن برمىگردد و فاصلهء محل تحصيل و وطنش بيش از چهار فرسخ شرعى است ، چگونه است ؟
- 91 - دانشجوى دانشگاه پيام نور كه بعضا هر دو هفته يك بار يا بيش از ده روز يك بار به محل درس مىرود و برمى گردد ، چه حكمى دارد ؟
- 92 - مقلد مرجع تقليدى هستم كه نماز و روزه‌ام را به جهت مسافرت براى تحصيل تمام مىداند . اگر در بين دو ترم ده روز در وطن بمانم ، در بازگشت به دانشگاه نمازم چه صورت دارد ؟
- 93 - حكم نماز و روزهء استادانى كه يك يا چند روز در هفته به محل تدريس رفت و آمد دارند ، در دو صورت زير چگونه است :
- 94 - دانشجويى كه هر هفته شنبه به محل تحصيل مىرود و چهارشنبه يا پنجشنبه به وطن مراجعت مىكند ، نماز و روزه‌اش چگونه است ؟
- 95 - اگر شخصى را در حال بيهوشى براى معالجه به شهرى ديگر انتقال دهند و پزشكان ، دورهء درمانش در بيمارستان را كم‌تر از ده روز تعيين كنند ، پس از به هوش آمدن - در مدتى كه در بيمارستان است - نمازش تمام است يا شكسته ؟
- نماز جماعت
- 96 - كسى كه عمدا زودتر از امام جماعت سر از ركوع يا سجده بلند كند ، آيا نمازش باطل مىشود ؟
- 97 - اگر سهوا زودتر از امام از ركوع برخيزيم ، چه بايد بكنيم ؟
- 98 - آيا مأموم مىتواند زودتر از امام سلام دهد ؟
- 99 - اگر شخص قبل از امام جماعت تكبيرة الاحرام نماز را بگويد ، نمازش چه صورتى دارد و وظيفه‌اش چيست ؟
- 100 - آيا در هنگام قرائت امام جماعت ، حركت بدن مأموم اشكال دارد ؟
- 101 - امامت كسى كه قسمتى از دست و يا پاى او قطع شده است ، چه صورت دارد ؟
- 102 - آيا امام جماعت مىتواند ، دوبار نماز ظهر و عصر را بخواند ؟
- نماز قضا
- 103 - آيا نماز قضا در سفر تمام است ؟
- 104 - آيا در قضاى نماز بايد مراعات جهر ( بلند ) و اخفات ( آهسته ) را بنمايم ؟
- 105 - بعد از سن تكليف بعضى از نمازهايم را درست انجام نداده‌ام ، الان چگونه بايد آنها را قضا كنم ؟
- 106 - مقدارى نماز و روزه قضا دارم ، آيا مىتوانم در اين مورد كسى را اجير نمايم ؟
- 107 - آيا قضاى نماز پدر و مادر بر پسر بزرگ‌تر واجب است ؟
- 108 - اگر تعداد نمازهاى قضاى آيات را فراموش كرده باشيم ، چگونه بايد آنها را به‌جاى آوريم ؟
- 109 - تعداد نمازهايى كه نخوانده‌ام زياد است و نمىدانم چقدر است آيا غير از قضا براى جبران آن مىتوان كار ديگرى كرد ؟
- 110 - مىفرمايند : « هيچ كارى جبران نمازهاى قضا شده را نمىكند مگر انجام نماز قضا » ، اما در كتاب گنج‌هاى معنوى در روايتى آمده است كه اگر كسى شب دوشنبه 50 ركعت نماز بخواند و روز آن را روزه بگيرد و ظهر دوشنبه نيز 50 ركعت نماز بخواند و بعد از آن صد مرتبه استغفار كند ، با صد سال نماز قضا شده مطابق است . آيا اين روايت درست است ؟
- 111 - در مواردى كه معلوم شود شخص غسل صحيح انجام نداده است ، نمازهايش بايد قضا شود اما روزه‌هايش صحيح است و قضا ندارد ؛ چرا ؟
- 112 - شخصى به علت پيرى و بيمارى از خواندن نماز ايستاده معذور است و نمازهاى خود را نشسته مىخواند آيا مىتواند قضاى نمازهاى گذشته خود را به صورت نشسته به جا آورد يا بايد بعد از مرگ براى او انجام دهند ؟
- 113 - اگر كسى قبل از ظهر بخوابد و تا اذان مغرب بيدار نشود قضاى نماز ظهر و عصر بر او واجب است ؟
- نماز جمعه
- 114 - آيا مىتوان در حال خواندن خطبه‌هاى نماز جمعه ، به كارهايى مثل تسبيح و صلوات و تلاوت قرآن و غيره پرداخت ؟
- 115 - اگر به خطبه‌هاى نماز جمعه نرسيديم و در ركوع ركعت اول اقتدا كرديم ، نماز جمعه صحيح است يا بايد دو ركعت ديگر به جاى خطبه‌ها بخوانيم ؟
- 116 - همزمان با نماز جمعه مىتوان نماز ظهر و عصر را در اول وقت خواند ؟
- 117 - شخصى مدتى در نماز جمعه شركت كرده و نماز ظهر را نمىخوانده است اكنون متوجه شده كه مرجع تقليدش مىفرمايد : « بنابر احتياط پس از نماز جمعه بايد نماز ظهر هم خوانده شود » فعلا تكليف او چيست ؟ به‌جا آوردن قضاى نمازهاى ظهر جمعه يا قضاى نمازهاى ظهر و عصر جمعه يا . . . ؟
- 118 - آيا شركت در نماز جمعه واجب است ؟
- متفرقات نماز
- 119 - خواندن نماز نافله در حالات مختلف راه رفتن ، نشستن ، كار و . . . به چه نحو است ؟ سجده و ركوع را چه مىكنند ؟
- 120 - آيا نماز شب اذان و اقامه دارد ؟
- 121 - طبق حديث « من ترك الصلوه متعمدا فقد كفر » آيا انسان‌هايى كه عمدا نماز را ترك مىكنند كافر هستند ؟
- 122 - هم غذا شدن و رفت و آمد با افرادى كه نماز نمىخوانند چه حكمى دارد ؟
- 123 - آيا نمازهايى كه قبل از بلوغ خوانده شده به جاى از دست رفته‌هاى بعد از بلوغ حساب مىشود ؟
- 124 - با توجّه به اين كه به پوشيدن بهترين لباس و زينت كردن و . . . در هنگام نماز خواندن سفارش شده است . حكم آرايش كردن در موقع نماز ( يعنى استفاده از لوازم آرايش و عطرها و . . . اعم از خارجى و ايرانى ) چه مىباشد ؟
- 125 - در مسافرت ، در مسجدى نماز خواندم و اشتباها مهر را همراه خود آوردم ، وظيفه‌ام چيست ؟
- 126 - نماز اول وقت بدون رعايت مستحبات بهتر است يا ديرتر از اول وقت با رعايت مستحبات ؟
- 127 - سر وقت و فرادا نماز خواندن بهتر است يا با مدتى تأخير و جماعت ؟
- 128 - بين نماز اول وقت و درس ( كلاس درسى كه در زمان اذان ظهر دائر است ) ، كدام ارجحيت دارد ؟ آيا جايز است كلاس درس را به خاطر نماز اول وقت ترك كرد ؟
- 129 - در حال جنابت يا عادت ماهانه مىتوان نماز ميت خواند ؟
- 130 - آيا براى خسوف و كسوف كه متوجه آن نشده‌ايم و ديگران خبر مىدهند ، نماز آيات واجب است ؟
- 131 - چرا در مسافرت نمىتوانيم روزه بگيريم و نماز شكسته است ؟
- 132 - اگر در موقع نماز ، پدرى با فرزندش كار داشته باشد و او را صدا بزند ، وظيفهء پسر چيست ؟
- 133 - نماز عيد فطر و قربان واجب است ، يا مستحب ؟
- مسائل روزه
- 134 - در ماه رمضان اگر فكر مىكند مىتواند تا قبل از اذان غسل كند ، اما نتواند آيا روزه صحيح است ؟
- 135 - روزه‌دارى كه دندان‌هايش خونريزى داشته باشد و مجبور باشد آنها را بشويد و در حين شستن ، خون به گلويش برسد ، روزه‌اش چه حكمى دارد ؟
- 136 - پر كردن دندان در ماه رمضان چگونه است ؟
- 137 - اگر روزه‌دار به نامحرم نگاه كند ، آيا روزه‌اش باطل مىشود ؟
- 138 - شخصى كه به حرمت و حكم استمنا آگاهى نداشته و بدون غسل ، نماز و روزه به جاى آورده است ، چه حكمى دارد ؟
- 139 - شب ، قصد گرفتن روزه داشتم اما سحر بيدار نشدم تا قصد كنم . نزديك آفتاب از خواب بيدار شدم ، آيا روزه‌ام صحيح است ؟
- 140 - اگر در شب ماه رمضان جنب شويم و تا نزديك اذان صبح غسل را به تأخير اندازيم و سپس تيمم كنيم ، آيا روزه صحيح است ؟
- 141 - اگر خانمى تا بعد از اذان صبح عذر داشت ، ولى قبل از طلوع آفتاب پاك شد و غسل كرد ، روزه آن روزش صحيح است ؟
- 142 - اگر در ماه رمضان ، غسل جنابت را فراموش كنيم و پس از چند روز يادمان بيايد ، چه تكليفى داريم ؟
- 143 - هنگامى كه روزه مىگيرم ، بدنم به شدت سست مىشود و نمىتوانم كارهايى مثل درس خواندن را انجام دهم ، وظيفهء من چيست ؟
- 144 - در گذشته بعضى از روزه‌هايم را نگرفته‌ام . اكنون كه ناراحتى معده دارم ، قضاى آن را چگونه به جاى آورم ؟
- 145 - دخترانى كه تازه به سن بلوغ مىرسند ، و قدرت گرفتن همهء روزه‌ها را ندارند ، چه وظيفه‌اى دارند ؟
- 146 - آيا مىتوانيم قضاى روزه رمضان را در مسافرت بگيريم ؟
- 147 - كسى كه مىداند آخر هفته به وطن برمىگردد ، آيا مىتواند قصد ده روز نمايد و روزه‌هاى خود را در مسافرت بگيرد ؟
- 148 - اگر در مسافرت سحرى بخوريم و در همان روز به وطن برگرديم ، مىتوانيم روزه بگيريم ؟
- 149 - بيمارى است كه اگر در روز تنها يك قرص بخورد ، مىتواند روزه‌اش را بگيرد ؛ آيا روزه بر او واجب است ؟
- 150 - اگر روزه باشم و مادرم مرا وادار به خوردن غذا كند ، آيا روزه‌ام باطل مىشود ؟
- 151 - گوش كردن به موسيقى و نگاه به نامحرم روزه را باطل مىكند ؟
- 152 - اگر كسى در ماه رمضان تصميم به خوردن چيزى بگيرد ، امّا قبل از خوردن ، منصرف شود ، روزه‌اش چه صورت دارد ؟
- 153 - آيا اگر در حال روزه سهوا چيزى بخوريم ، روزه باطل مىشود ؟
- مسائل كفاره روزه
- 154 - كسى كه روزه ماه رمضان را عمدا افطار كرده ، آيا مىتواند به جاى كفاره روزهء عمد مقدارى پول به مقامات ذىصلاح بدهد و از گناه خود استغفار نمايد ؟
- 155 - آيا بايد قضاى روزه‌ها پىدرپى باشد و اگر سال بر آن بگذرد ، آيا كفاره هم دارد ؟
- 156 - آيا تأخير در كفارهء روزه باعث افزايش آن مىشود ؟
- مسائل اعتكاف
- 157 - آيا كسى كه معتكف شده مىتواند روزه‌هاى سه روز اعتكاف را به عنوان نذرى يا قضا يا كفاره حساب كند ؟
- 158 - آيا در اعتكاف ، حياط مسجد حكم مسجد را دارد ؟
- 159 - براى رفتن به نماز جمعه ، مىتوان از محل اعتكاف خارج شد ؟
- 160 - اعتكاف فرزند بدون اجازه پدر صحيح است يا خير ؟
- 161 - در صورتى كه شخص در روز سوم اعتكاف مريض شود يا اضطرارى پيش آيد مىتواند اعتكاف را به هم زند ؟
- 162 - اعتكاف در غير مسجد جامع ( مثل نمازخانه دانشگاه ) چه صورت دارد ؟
- 163 - آيا كسانى كه به مكه مىروند ، مىتوانند در مسجد الحرام معتكف شوند ؟
- 164 - آيا در روزهاى اعتكاف مىتوانيم در كلاس درس شركت كنيم ؟
- مسائل خمس
- 165 - آيا خريد كتاب و نگهدارى از آن خمس دارد ؟
- 166 - خانمى كه مقدارى طلا به او هديه شده و الان هم از آن استفاده مىكند ، بايد خمس و زكاتش را بپردازد ؟
- 167 - آيا به سكه طلا ( بهار آزادى ) خمس تعلق مىگيرد ؟
- 168 - آيا به سود پولى كه در بانك سپرده‌گذارى شده در صورتى كه خمس اصل پول پرداخت شده باشد خمس تعلق مىگيرد ؟
- 169 - پولى بابت وام دانشجويى به ما داده مىشود ، آيا اگر آن را پس‌انداز كنيم خمس دارد ؟
- 170 - خانم‌هايى كه شاغلند و درآمد دارند ، آيا لازم است هر ماه خمس حقوق خود را كنار بگذارند يا تعيين سال خمسى كفايت مىكند ؟
- 171 - مهريهء خود را به تدريج از شوهرم مىگيرم ، خمس دارد يا خير ؟
- 172 - براى رفتن به عمرهء مفرده ثبت نام كرده‌ام . قسمتى از پول آن را پرداخته‌ام و بقيه وام است ، آيا لازم است خمس آنها را بپردازم ؟
- 173 - اگر با اين هدف كه خمس ندهيم ، طورى خرج كنيم كه از درآمد سال چيزى زياد نيايد ، اشكال دارد ؟
- 174 - خوردن غذاهايى كه به عنوان نذر مىدهند و نمىدانيم صاحبانش حساب خمسى دارند يا نه ، چه صورت دارد ؟
- 175 - آيا مىتوانم بدون رجوع به مرجع تقليد ، خمس خود را در راهى كه مصلحت مىبينم خرج كنم ؟
- 176 - اگر وام گرفته باشم و قبل از مصرف آن سال خمسى برسد پرداخت خمس آن لازم است يا خير ؟
- 177 - پولى را به تدريج براى تهيه خانه پس‌انداز كرده‌ام آيا به آن خمس تعلق مىگيرد ؟
- 178 - آيا سهامى كه از بازار بورس خريدارى مىكنيم ، خمس دارد ؟
- 179 - اگر از درآمد خود به كسى قرض داده باشيم ، و بعد از دو سال به ما برگرداند ، خمس دارد ؟
- مسائل زكات
- 180 - پرداخت زكات گندم و جو در چه زمانى لازم است ؟
- 181 - زكات را بايد به مرجع داد يا خودمان هم مىتوانيم به مصرف برسانيم ؟
- 182 - زكات سرمايه چند درصد آن مىباشد ؟
- 183 - آيا مىتوانيم زكات فطره را براى كمك به مدرسه و مسجد بپردازيم ؟
- 184 - اگر شخصى مخارج سالش را نداشته باشد ، ولى گندم او به حدّ نصاب برسد ، زكات بر او واجب است ، يا خير ؟
- مسائل حج
- 185 - اگر پدرم هزينه رفتن به سفر حج را به من ببخشد ، آيا حج بر من واجب مىشود ؟
- 186 - آيا انجام عمره نيز مانند حج بر ما واجب مىشود ؟
- 187 - آيا صحيح است كه مىگويند در حال احرام ، همسر به انسان نامحرم مىشود ؟
- 188 - در سفر عمره مىتوانيم چند عمره براى خود يا ديگران انجام دهيم ؟
- 189 - اگر كسى به سفر عمره رفته باشد ، كفايت از حج مىكند يا خير ؟
- 190 - لباس احرام مردان در عمره ، حتما بايد حولهء سفيد باشد ؟ براى خانم‌ها چطور ؟
- 191 - آيا شك در طواف هم مانند شك در نماز است ؟
- مسائل امر به معروف
- 192 - وظيفهء كسى كه به مجلس تماشاى فيلم‌هاى مبتذل رفته است و مىداند امر به معروف و نهى از منكر با تمسخر حاضران مواجه مىشود ، چيست ؟
- 193 - در چه شرائطى مىتوانيم امر بمعروف و نهى از منكر كنيم ؟
- 194 - اگر پدر و مادر مرتكب گناه شوند ، وظيفه فرزند در مقابل ايشان چيست ؟
- 195 - در محل كار تخلّفاتى را مىبينيم كه اگر به آنها تذكر بدهيم ، ممكن است موجب محروميت از بعض امتيازات مانند اضافه‌كار و پاداش و ترفيع رتبه شود ، وظيفه ما چيست ؟
- مسائل ازدواج و محرميت
- 196 - استفاده از زنجير ، انگشتر و حلقه نامزدى طلا براى مردان چه صورت دارد ؟
- 197 - حكم طلاى سفيد براى مردان چگونه است ؟
- 198 - پسرى كه ، به سبب ناتوانى مادرش در امر شيردهى ، توسط زنى ديگر شير داده مىشود ، آيا مىتواند با دختر آن زن ازدواج كند ؟
- 199 - آيا ازدواج دختر سيد با غير سيد اشكال دارد ؟
- 200 - آيا زن مىتواند هرگونه خواست ، در مهريه‌اش تصرف كند ؟
- 201 - دايى مادر و عموى پدر بر ما محرمند ؟
- 202 - محرميت خاله و دايى و امثال آن در چه حدى است ؟
- 203 - مادر زن پدر به ما محرم است ؟
- 204 - پدر من زن ديگرى گرفته است ؛ آيا من و برادرانم به او محرم هستيم ؟ به خواهر او كه خالهء ما مىشود چطور ؟
- 205 - برادرم دخترى از پرورشگاه آورده است چگونه اين دختر به من و برادران ديگرم محرم مىشود ؟
- 206 - شخصى دخترى را به عنوان فرزندخوانده اختيار كرده است و امكان محرميت از طريق شيرخوارگى وجود ندارد ؛ چگونه اين دختر به پدرخوانده و برادرانش و نيز به برادران مادرخوانده محرم مىشود ؟
- 207 - در مسألهء فوق مدت عقد موقت چقدر است ؟
- 208 - در مسألهء فوق آيا پس از پايان مدت عقد موقت ، محرميت همچنان باقى است ؟
- 209 - اگر به كسى براى خواندن عقد ازدواج يا طلاق وكالت داديم و بعد پشيمان شديم ، ولى وكيل صيغهء عقد يا طلاق را جارى كرد ، آيا عقد و طلاق صحيح است يا خير ؟
- 210 - روابط بين خانم با نامزدش بايد چگونه باشد ، آيا بايد به تمام خواسته‌هاى او پاسخ دهد ؟
- 211 - آيا لازم است با هر دخترى كه خانواده برايم انتخاب مىكند ، ازدواج كنم ؟
- 212 - خانمى كه چند سال درآمد خود را در خانه خرج كرده است آيا از شوهر طلبكار است ؟
- 213 - در هفته‌هاى اول حاملگى كه هنوز خلقت جنين كامل نشده است ، سقط جنين چه صورتى دارد ؟
- 214 - آيا جراحى براى ترميم بكارت جايز است ؟
- 215 - زنانى كه رحمشان را با جراحى بيرون آورده‌اند و بچه‌دار نمىشوند عده دارند يا نه ؟
- 216 - آيا ارضاى جنسى همسر به وسيلهء شوهر بدون نزديكى اشكال دارد ؟
- مسائل حجاب و رابطه با نامحرم
- 217 - پوشاندن پا از مچ تا انگشتان در مقابل نامحرم براى زن واجب است يا نه ؟
- 218 - سلام بر نامحرم چه حكمى دارد ؟
- 219 - آيا صحبت با نامحرم در محيط خلوت و به مدت طولانى جايز است ؟
- 220 - آيا رعايت حجاب در مقابل پسرخاله و پسرعمو لازم است ، اگر چه مسن‌تر از خودم و جاى پدرم باشند ؟
- 221 - آيا مىتوانيم با دختر نامحرمى ، صيغه خواهر و برادرى بخوانيم ، و مثل خواهر و برادر با هم رفتار كنيم ؟
- 222 - با توجّه به اين كه كلاس‌هاى دانشجويان دختر و پسر با هم برگزار مىشود ، طبعا ناخودآگاه چشم آدم به دختران نامحرم مىافتد ، حكم آن چيست ؟
- 223 - مىگويند گريم جزء آرايش حساب نمىشود ، آيا اين مطلب درست است ، و گريم كردن جايز است ؟
- 224 - در جلسات عقد و عروسى كه داماد وارد مىشود ، تكليف خانم‌هائى كه با او نامحرم هستند چيست ؟
- 225 - عكس‌هايى كه در كودكى ( قبل از تكليف ) گرفته‌ايم و مسلما بدون حجاب و . . . بوده ، الان كه بزرگ شده‌ايم ، اگر نامحرم ببيند - مثلا پسرخاله يا شوهرعمه و . . . آيا اشكال شرعى دارد ؟
- 226 - در عقدها و عروسىها كه معمولا خانم‌ها با لباس‌هاى ويژه آن مراسم شركت دارند و در اكثر مواقع نيز لباس‌ها ، بدن‌نما است و فيلمبردارى صورت مىگيرد تكليف ما چيست ؟
- 227 - استفاده از كرم‌هاى چرب‌كننده ، مرطوب‌كننده ، ضدآفتاب و . . . بر روى دست و صورت ، اگر به منظور محافظت از پوست به كار برده شود ولو اين كه خوشبو باشد و يا باعث سفيد و روشن شدن پوست شوند ؛ چه حكمى دارد ؟
- 228 - در خانوادهء ما رسم است كه در ميهمانىها همهء بستگان با يكديگر دست مىدهند . دست دادن بدون قصد لذت چه صورت دارد ؟
- 229 - آيا دايى يا عموى جوان مىتواند دخترخواهر يا دختر برادر خود را كه جوان است ، ببوسد ؟
- 230 - آيا چيدن و رنگ كردن ابرو جايز است ؟
- 231 - نگاه كردن به استاد مرد براى بهتر فهميدن درس چگونه است ؟
- 232 - پوشيدن جوراب نازك براى خانم‌ها چه حكمى دارد ؟
- 233 - اگر انسان با دوست دختر خود به امام‌زاده برود و زيارت كند ، آيا زيارتش همانند دوست معمولى صحيح است ؟
- 234 - آيا پوشيدن لباس تنگ و كوتاه براى خانم‌ها جايز است ؟
- 235 - لبخند زدن هنگام صحبت با نامحرم چه حكمى دارد ؟
- 236 - معاينات پزشكى كه مستلزم لمس و نظر به نامحرم است چه صورت دارد ؟
- 237 - دانشجوى پرستارى هستم . در موقع كار در بيمارستان گاهى دستم با دست همكاران نامحرم تماس پيدا مىكند . با اين‌كه قصد و غرضى در كار نيست و كوشش خود را براى عدم تماس انجام مىدهم ، آيا مرتكب گناه مىشوم ؟
- 238 - اگر كسى با نگاه كردن يا لمس دختران غير بالغ لذت ببرد ، چه صورت دارد ؟
- حجاب توريست‌ها
- 239 - آيا لازم است حجاب را براى توريست‌ها الزامى كنيم ؟
- لباس آستين كوتاه
- 240 - آيا پوشيدن لباس آستين كوتاه براى آقايان جايز است ؟
- پوشيدن لباس سياه
- 241 - آيا پوشيدن لباس سياه در عزاى امام حسين عليه السّلام كراهت دارد ؟
- 242 - معيار لباس شهرت چيست ؟
- 243 - آيا لباس خانم‌ها حتما بايد سياه باشد ؟
- مسائل مالى
- خريد و فروش قسطى
- 244 - خريد و فروش كالاها به صورت اقساط و نسيه با قيمت بيش‌تر چه حكمى دارد ؟
- 245 - عقد فضولى و عقد باطل چه تفاوتى دارند ؟
- 246 - چرا سود مضاربه حرام نيست ؟
- مال ديگران
- 247 - در دوران كودكى پولى از كسى برداشته‌ام و نمىتوانم مستقيما مطالب را به او بگويم ، به نظر شما چگونه عمل كنم ؟ آيا مىتوانم صدقه دهم ؟
- 248 - اگر وسائل اشخاصى كه اكنون به آنها دسترسى نداريم ، پيش ما باشد ، حكمش چيست ؟
- 249 - اگر قبلا مالى از كسى برداشته باشم ، چگونه جبران كنم ؟
- 250 - در مسألهء قبل اگر دسترسى به صاحب پول داشته باشيم ؛ ولى پرداخت آن موجب اختلاف يا آبروريزى شود ، تكليف چيست ؟
- 251 - مردى در گذشته حقوق همسر كارمند خود را به جبر گرفته و در امور خانه خرج كرده است ، وظيفه‌اش چيست ؟
- 252 - در مواردى ديده‌ام كه پرسنل بيمارستان وسائل پانسمان و داروهاى بيمارستان را به مصارف شخصى خود مىرسانند ، آيا مشكل شرعى ندارد ؟
- 253 - قفل كردن تلفن كارتى و استفاده از آن چه صورت دارد ؟
- 254 - كفش من در مسجد گم شد ، كفش ديگرى به جاى آن برداشتم . كار من چه حكمى دارد و الآن چه بايد كنم ؟
- 255 - چند سال است كه پول بيمه داده‌ام ولى به حمد اللّه از دفترچهء بيمه استفاده نكرده‌ام ؛ آيا مىتوانم به مقدار پولى كه بابت بيمه داده‌ام به ديگرى اجازهء استفاده دهم ؟
- 256 - اگر بچهء نابالغى را كتك بزنيم ، ديه مربوط به چه كسى است ؟ آيا اگر پدر طفل رضايت دهد ، كافى است ؟
- سود سپرده بانك‌ها
- 257 - براى سپردهء ثابت بانك‌ها سود روزشمار مىدهند ، آيا اين ربا نيست ؟
- 258 - چرا با وجود حرام بودن ربا ، بانك‌هاى كشور ما وام ربوى مىدهند و اسمش را قرض الحسنه مىگذارند ؟
- 259 - گذاشتن پول در مؤسسات پولى و اعتبارى كه سود مىدهند ، چگونه است ؟
- 260 - بعضى از صندوق‌هاى قرض الحسنه مىگويند : در صورتى وام مىدهيم كه مثلا 6 ماه يا يك سال در نزد ما سپرده داشته باشيد ، آيا اين شرط صحيح است ؟
- صلح و هبه
- 261 - صلح با هبه چه تفاوتى دارد ؟
- هديه از مال حرام
- 262 - با پسر نامحرمى دوست شدم و هدايايى برايم خريده است ، اكنون كه متوجه حرمت دوستى با نامحرم شده‌ام و رابطهء خود را با او قطع كرده‌ام ، آيا بايد هداياى موجود را به او برگردانم ؟
- 263 - اگر به ما هديه‌اى داده شود كه مىدانيم از راه حرام تهيه شده است ، چه وظيفه‌اى داريم ؟
- رشوه
- 264 - دادن رشوه براى حل مشكل ادارى چه صورت دارد ؟ و با اضطرار چگونه است ؟
- برد و باخت در ورزش
- 265 - حكم برد و باخت و جوايز در بازىهاى ورزشى مثل فوتبال و واليبال چيست ؟
- شرطبندى
- 266 - شرطبندى حلال است يا حرام ؟
- مسائل گوناگون
- موسيقى
- 267 - چنانچه كسى به ناچار در محيطى باشد كه نوار مبتذل پخش مىشود و چاره‌اى ندارد تكليفش چيست ؟
- 268 - گوش دادن به موسيقى متناسب با مجالس لهو و لعب ، چنانچه در فرد تأثير نگذارد ، چه حكمى دارد ؟
- 269 - يك سؤال شرعى دارم و آن اين‌كه گوش دادن آقايان به نوارى كه خواننده‌اش خانم باشد و از سروده‌هاى شعرايى مثل حافظ و مولوى و . . . بخواند چه حكمى دارد ؟
- 270 - هر نوع موسيقى كه بتوان با آن رقصيد چه حكمى دارد ؟
- 271 - در صورتى كه آهنگ ترانه‌هاى غير مجاز با ادواتى كه مجازند ( مثل ارگ ) نواخته شود ، گوش دادن به آنها چه حكمى دارد ؟
- 272 - اگر مسئولان هيئت ، از نذورات و تبرعات افراد كه براى هيئت مىدهند ، وسايل موسيقى بخرند چه صورت دارد ؟
- 273 - چند سالى است كه استفاده از آلات موسيقى در برخى هيأت‌هاى مذهبى مرسوم شده است ، حكم آن چيست ؟
- تعزيه و شبيه‌خوانى
- 274 - آيا تعزيه و شبيه‌خوانى اشكال ندارد ؟
- 275 - در بعضى از مجالس براى ابراز محبت به اهل بيت عليهم السّلام خود را به حيوانات شبيه مىكنند و يا به گردن خود قلاده مىآويزند ، اين‌گونه اعمال چه صورت دارد ؟
- صله رحم
- 276 - چه موقع قطع صلهء رحم جايز است ؟
- 277 - در صلهء رحم نسبت قرب و بعد ارحام بر چه ملاكى استوار است ؟ آيا تلفن كردن براى صله رحم كافى است ؟
- 278 - وقتى فرد ببيند برادرش به وظايف دينى [ نماز ، خمس و . . . ] عمل نمىكند و به تذكر هم گوش نمىدهد ، مىتواند رفت و آمد نداشته باشد و صلهء رحم را به احوال پرسى تلفنى و مانند آن محدود كند ؟
- رايت و كپى و شكستن قفل CD
- 279 - شكستن قفل CD و نسخه بردارى و تكثير آن بدون اجازه از صاحب اصلىاش چه حكمى دارد ؟
- 280 - بعضى اوقات ناچاريم يك يا چند صفحه و گاهى يك فصل از كتابى را براى درس يا تحقيق كپى كنيم ، چه صورت دارد ؟
- نذر
- 281 - اگر نذر كرده باشم پولى را به فقير بدهم ، آيا مىتوانم آن را براى كمك به مدرسه يا ساختمان مسجد اختصاص دهم ؟
- 282 - نذرى براى شب عاشورا داشتم كه موفق به انجام آن نشدم . آيا مىتوانم در وقت ديگرى انجام دهم ؟
- 283 - چند روزى به مشهد رفته‌ايم و اتفاقا با روزهايى كه روزهء آن ثواب بسيار دارد ، مصادف شده است ؛ آيا مىتوانيم در سفر نذر كنيم و آن روزها را روزه بگيريم ؟
- ارث
- 284 - برادر و خواهرى داريم كه مادر آنها غير از مادر ما است - مادر آنها را پدرم صيغه كرده بود - آيا آنها هم از پدرم ارث مىبرند ؟
- 285 - آيا پدر و مادر مىتوانند يكى از فرزندان را از ارث محروم كنند ؟
- غيبت
- 286 - غيبت كردن در مسائلى كه اگر دربارهء آن صحبت نشود ؛ حل نمىشود ، چگونه است ؛ مثلا درباره استادى كه خوب درس نمىدهد .
- 287 - اگر در اتوبوس نشسته باشيم و دو نفر مشغول غيبت باشند و ما بشنويم ، آيا گناهى مرتكب شده‌ايم ؟
- تراشيدن ريش
- 288 - تراشيدن ريش با تيغ چه حكمى دارد ؟
- دروغ مصلحتى
- 289 - دروغ مصلحتى چه حكمى دارد ؟
- صيغهء برادرى
- 290 - صيغهء برادرى را توضيح دهيد .
- استخاره
- 291 - استخاره چيست و عمل به آن واجب است يا خير ؟
- تقلّب در امتحان
- 292 - تقلب چه حكمى دارد ؟
- 293 - اگر طرف مقابل راضى به تقلب از روى نوشتهء او باشد ، چگونه است ؟
- فال‌گيرى
- 294 - اعتماد به فالگير و طالع‌بين و كف‌بين از نظر شرعى چه حكمى دارد ؟
- همراه داشتن قرآن در توالت
- 295 - به همراه داشتن قرآن و دعا در توالت چه حكمى دارد ؟
- نفرين به ديگران
- 296 - در مواردى كه از شخص ناراحتى داشته باشيم مىتوانيم آرزوى شكست او را بكنيم ؟
- رنگ كردن موى سر در عادت ماهانه
- 297 - آيا حنا گذاشتن و رنگ كردن مو در ايام عادت مكروه است ؟
- حذف موهاى زائد بدن
- 298 - استفاده از مواد شيميايى يا دستگاهى كه موهاى زائد بدن را براى هميشه از بين ببرد چه حكمى دارد ؟
- فكر خودكشى
- 299 - آيا فكر خودكشى حرام است ؟
- عكس‌هاى ائمه
- 300 - عكس‌ها و شمايلى كه از ائمه عليهم السّلام كشيده مىشود ، صحت دارد ؟