قاعده لا حرج (فارسى)
- المؤلف: تقرير بحث الشيخ فاضل اللنكراني لسيد جواد حسينى خواه
- الوفاة: معاصر
- القسم: أصول الفقه عند الشيعة
- الناشر: مركز فقهى ائمه اطهار( ع) - قم
فهرس الكتاب
- مقدّمه ناشر
- پيش‌گفتار
- سخن اوّل
- منابع و تاريخچهء قاعده
- ديدگاه‌هاى كلّى در مورد قاعده لا حرج
- ديدگاه فقهاى اماميّه
- ديدگاه فقهاى عامّه
- معنا و استعمالات حرج
- معناى لغوى حرج
- معناى حرج در عرف عام
- موارد كاربرد واژهء حرج در قرآن
- الف ) آياتى كه واژهء « حرج » در آنها به معناى « ضيق » آمده ، عبارت است از
- ب ) در پاره‌اى از آيات شريفه نيز « حرج » به معناى « معصيت و گناه » به كار رفته است
- مبانى فقهى قاعده لا حرج
- دليل اوّل : كتاب ( آيات قرآن كريم )
- 1 ) آيهء 78 سورهء حجّ
- نكات موجود در آيهء شريفه
- احتمالات موجود در معناى
- انواع حكم حرجى
- روايات وارد در ذيل آيه حرج
- اشكالات وارد شده بر روايت
- اشكال صاحب « منتقى » بر قاعدهء لا حرج
- پاسخ اشكال صاحب « منتقى الأصول »
- جمع‌بندى مطالب و نكات آيهء شريفه
- 2 ) آيهء 6 سوره مائده
- بيان مرحوم طبرسى
- كلام صاحب « روح المعانى »
- بيان علّامه طباطبايى رحمه الله
- بيان امام خمينى قدس سره
- كلام محقّق خوئى رحمه الله
- بيان مرحوم اردبيلى
- نكاتى در مورد آيهء شريفه
- 3 ) آيهء 185 سورهء بقره
- نكات آيهء شريفه
- 4 ) آيهء 286 سورهء بقره
- نظر مرحوم طبرسى
- دليل دوّم : سنّت ( روايات )
- نكتهء تكميلى بحث آيات و روايات
- كلام محقّق نراقى رحمه الله
- بررسى نظر محقّق نراقى رحمه الله
- دليل سوّم : اجماع
- بر اين دليل سه اشكال وارد است :
- دليل چهارم : عقل
- بيان اوّل : تكليف حرجى از مصاديق تكليف به مالايطاق است .
- اشكالات بيان اوّل
- بيان دوّم : امتناع عرفى
- اشكال بيان دوّم
- بيان سوّم : تكليف حرجى موجب اختلال نظام است .
- اشكال بيان سوّم
- بيان چهارم : قاعده لطف
- اشكالات بيان چهارم
- شاهد و مؤيّدى بر قاعدهء لطف و اشكال آن
- تنبيهات قاعدهء لا حرج
- تنبيه اوّل : تخصيص قاعده لاحرج
- جواب اشكالات
- 1 - جواب سيّد بحرالعلوم رحمه الله
- اشكالات محقّق نراقى رحمه الله بر جواب علّامه بحرالعلوم رحمه الله
- 2 - پاسخ صاحب فصول رحمه الله و اشكالات آن
- 3 - پاسخ مرحوم ميرفتّاح
- ملاك حرجى بودن تكاليف از نظر ميرفتّاح رحمه الله
- اشكال اين ملاك
- 4 - پاسخ ميرزاى قمى رحمه الله
- احتمالات موجود در عبارت ميرزاى قمى رحمه الله
- 5 - جواب محقّق نراقى رحمه الله
- اشكال‌هاى پاسخ محقّق نراقى رحمه الله
- 6 - بيان ميرزاى آشتيانى رحمه الله
- 7 - پاسخ محقّق بجنوردى رحمه الله
- اشكالات پاسخ محقّق بجنوردى رحمه الله
- نظر و پاسخ برگزيده
- تنبيه دوّم : مقصود از حرج ، شخصى است يا نوعى ؟
- اشكال اوّل : امتنانى بودن لاحرج مستلزم حرج شخصى است
- پاسخ اشكال اوّل
- اشكال دوّم : حرج علّت نفى حكم است و با حرج شخصى سازگارى دارد
- پاسخ اشكال دوّم
- اشكال سوم و پاسخ آن
- تنبيه سوّم : مفاد قاعده لاحرج ، رخصت است يا عزيمت ؟
- مرحوم محقّق‌همدانى رحمه الله بيان مىكند :
- اشكال نظر محقّق بجنوردى رحمه الله
- تنبيه چهارم : جريان قاعده در احكام وضعى و عدم جريان آن
- جهات مانع از جريان قاعده در احكام وضعى
- مؤيّدات عدم جريان قاعده در احكام وضعى
- كلام محقّق نائينى رحمه الله
- تنبيه پنجم : جريان قاعده لاحرج نسبت به محرّمات
- كلام محقّق بجنوردى رحمه الله
- اشكال بر محقّق بجنوردى رحمه الله
- تنبيه ششم : نسبت بين قاعده لاحرج و حقوق
- تنبيه هفتم : تعارض بين قاعده لاحرج و قاعده لاضرر
- تنبيه هشتم : عدم شمول قاعده نسبت به احكام غيرالزامى
- بيان صاحب فصول رحمه الله
- اشكال بر صاحب فصول رحمه الله
- كلام ميرزاى آشتيانى رحمه الله
- مناقشه در كلام آشتيانى رحمه الله
- تنبيه نهم : جريان قاعده در موارد سببيّت مكلّف براى حرج
- بيان ميرزاى آشتيانى رحمه الله
- اشكال بيان محقّق آشتيانى رحمه الله
- تنبيه دهم : آيا قاعده لاحرج فقط نافى حكم است ؟
- فهرست منابع