قاعده ضمان يد (فارسى)
- المؤلف: تقرير بحث الشيخ فاضل اللنكراني لسيدجواد حسينى خواه
- الوفاة: معاصر
- القسم: أصول الفقه عند الشيعة
- الناشر: مركزفقهى ائمه اطهار - قم
فهرس الكتاب
- مقدمه
- پيش‌گفتار
- كليّات
- 1 - نكات آغازين
- الف : مشروعيّت ضمان
- ب : اسباب ضمان
- ج : انواع ضمان
- د : تفاوت قاعده ضمان يد و قاعده يد
- 2 - مدرك قاعده
- بررسى سندى حديث على اليد
- بررسى جبران ضعف سند به وسيله شهرت
- اشكال امام خمينى رحمه الله در مورد استناد عمل مشهور به حديث على اليد
- پاسخ اشكال امام خمينى رحمه الله
- فقدان روايت در كتب اربعه و تأثير آن بر استدلال به حديث
- بخش اوّل : بررسى مفاد تركيبى حديث « على اليد »
- فصل اوّل : نظريّات موجود در مفاد روايت
- گفتار اوّل : بررسى تفاوت دلالت « على اليد » با توجه به متعلّق آن
- 1 - نظريّه شيخ انصارى رحمه الله
- 2 - نظريّه محقّق ايروانى رحمه الله
- 3 - نظريّه امام خمينى رحمه الله
- گفتار دوّم : بررسى احتمالات موجود در متعلّق « على اليد »
- احتمالات مطرح در متعلّق « على اليد »
- احتمال اوّل ، ديدگاه شيخ طوسى رحمه الله
- احتمال دوّم ، ديدگاه محقّق نراقى و محقّق ايروانى رحمهما الله
- تبيين ديدگاه محقّق نراقى رحمه الله در مورد متعلّق « على اليد »
- اشكالات وارد بر ديدگاه محقّق نراقى رحمه الله
- احتمال سوم ، ديدگاه مشهور فقها
- الف ) دلايل محقّق مراغى رحمه الله بر قول به ضمان
- ب ) ديدگاه محقّق اصفهانى رحمه الله در مورد قول به ضمان
- ج ) ديدگاه امام خمينى رحمه الله در مورد قول به ضمان
- نتيجه فصل اوّل
- فصل دوّم : حقيقت ضمان
- گفتار اوّل : ديدگاه علماى اماميه در مورد ضمان
- 1 - ديدگاه شيخ انصارى رحمه الله : تدارك و خسارت شيىء مضمون
- 2 - ديدگاه مرحوم علّامه رحمه الله : تحقّق معاوضه قهريّه
- 3 - ديدگاه محقّق نائينى رحمه الله : بودنِ مال در ذمّه
- 4 - قرار گرفتن مال در عهده‌ى ضامن
- الف ) نظريّه آخوند خراسانى رحمه الله
- ب ) نظريّه محقّق اصفهانى رحمه الله
- ج ) نظريّه محقّق بروجردى رحمه الله
- اشكالات نظريّه محقّق بروجردى رحمه الله
- 5 - ديدگاه امام خمينى رحمه الله : قرار گرفتن عين مال بر عهده‌ى آخذ
- اشكالات ديدگاه امام خمينى رحمه الله
- تعريف برگزيده ضمان
- گفتار دوّم : ديدگاه اهل سنّت در مورد ضمان
- بخش دوم : بررسى مفردات حديث « على اليد »
- فصل اوّل : مفهوم يد و انواع آن
- گفتار اوّل : معناى كلمه « يد »
- شمول حديث « على اليد » نسبت به موارد عدم استيلا
- ديدگاه محقّق بجنوردى رحمه الله در مورد استيلا
- گفتار دوّم : شمول روايت نسبت به يد مأذون و غير مأذون
- بررسى عدم اختصاص روايت به باب غصب
- گفتار سوم : شمول روايت نسبت به يدِ مركّب و منضمّ
- 1 - ديدگاه محقّق حلّى رحمه الله
- 2 - ديدگاه صاحب جواهر رحمه الله
- 3 - ديدگاه فاضل مقداد رحمه الله
- 4 - ديدگاه محقّق مراغى رحمه الله
- اشكالات وارد بر ديدگاه محقّق مراغى رحمه الله
- گفتار چهارم : شمول روايت نسبت به يد غير بالغ قاصد
- 1 - ديدگاه شيخ انصارى رحمه الله
- اشكال محقّق اصفهانى رحمه الله به ديدگاه شيخ انصارى رحمه الله
- پاسخ امام خمينى قدس سره از اشكال محقّق اصفهانى رحمه الله
- اشكالات سخن امام خمينى رحمه الله
- توجيه ديدگاه شيخ انصارى رحمه الله
- 2 - ديدگاه محقّق خوئى رحمه الله
- اشكالات وارد بر ديدگاه محقّق خوئى رحمه الله
- نتيجه گفتار چهارم
- گفتار پنجم : شمول روايت نسبت به يد غير ابتدايى
- احتمالات موجود در ضمان ايدى متعاقبه
- اشكال ثبوتى وارد بر احتمال پنجم
- 1 - پاسخ مرحوم آخوند از اشكال ثبوتى
- اشكالات وارد بر پاسخ مرحوم آخوند
- 2 - پاسخ محقّق نائينى رحمه الله از اشكال ثبوتى
- الف ) اشتراك ذواليدها
- ب ) نظريّه‌ى ضمان طولى
- معناى ضمان طولى
- اسباب ضمان طولى
- مقايسه اسباب ضمان طولى با يكديگر
- ديدگاه شهيد اوّل رحمه الله در مسأله غارّ و تعاقب ايدى
- اشكال محقّق نائينى رحمه الله بر ديدگاه شهيد اوّل قدس سره
- آثار ضمان طولى
- ديدگاه محقّق بجنوردى رحمه الله در مورد ضمان طولى
- ديدگاه امام خمينى رحمه الله در مورد ضمان طولى
- اشكالات وارد بر نظريّه‌ى ضمان طولى
- 3 - پاسخ صاحب جواهر رحمه الله از اشكال ثبوتى
- اشكالات شيخ انصارى رحمه الله بر پاسخ صاحب جواهر رحمه الله
- 4 - پاسخ شيخ انصارى رحمه الله از اشكال ثبوتى
- اشكالات وارد بر پاسخ شيخ انصارى رحمه الله
- 5 - پاسخ پنجم به اشكال ثبوتى
- جمع‌بندى و بيان پاسخ برگزيده
- فصل دوّم : « اخذ » ، « مأخوذ » و ديگر مفردات روايت
- گفتار اوّل : اعتبار اخذ و قبض در ضمان
- گفتار دوّم : مراد از مال مأخوذ چيست ؟
- گفتار سوم : لزوم ماليّت داشتن مأخوذ
- گفتار چهارم : مقصود از اداء چيست ؟
- گفتار پنجم : ظهور غايت مذكور در روايت ، در ردّ تام
- بخش سوم : تنبيهات قاعده‌ى ضمان يد
- تنبيه اوّل : تأثير علم و جهل نسبت به موضوع در قاعده
- تنبيه دوّم : جريان قاعده در منافع مستوفاة و غير مستوفاة
- ديدگاه شيخ انصارى و سيّد يزدى رحمهما الله در مورد صدق اخذ بر منافع
- ديدگاه فقيه محقّق والد معظّم در مورد منافع غير مستوفاة
- ديدگاه محقّق اصفهانى و خويى رحمهما الله در مورد جريان قاعده در منافع
- اشكالات مرحوم امام به ديدگاه محقّق اصفهانى رحمه الله
- پاسخ استاد به اشكالات مرحوم امام
- ادامه سخن مرحوم امام خمينى رحمه الله
- اشكالات فقيه محقّق والد معظّم بر ديدگاه محقّق اصفهانى رحمه الله
- پاسخ استاد به اشكالات فقيه محقّق والد معظّم
- جريان قاعده در مال داراى منافع متعدّد
- تنبيه سوم : بررسى شمول قاعده نسبت به حُرّ
- مقام اوّل : بررسى ضمان نسبت به حُرّ
- ديدگاه محقّق رشتى رحمه الله در ضمان حرّ
- تحقيق مسأله در مقام اوّل
- مقام دوّم : بررسى ضمان نسبت به منافع حُرّ
- جهت اوّل : عمل حرِّ كسوب
- جهت دوّم : عمل حُرِّ غير كسوب
- تنبيه چهارم : شمول روايت نسبت به اوقاف خاصّه و عامّه
- اوقاف خاصّه
- ديدگاه شهيد اوّل رحمه الله در اوقاف عامّه
- ديدگاه صاحب جواهر رحمه الله در اوقاف عامّه
- ديدگاه محقّق رشتى رحمه الله در مورد اوقاف عامّه
- ديدگاه محقّق بروجردى رحمه الله در مورد اوقاف عامّه
- اشكالات وارد بر ديدگاه محقّق بروجردى رحمه الله
- تنبيه پنجم : موضوعيّت پرداختِ به مالك در رفع ضمان
- فهرست منابع