نصوص الحكم بر فصوص الحكم (فارسى)
- المؤلف: حسن حسن زاده آملى
- الوفاة: معاصر
- القسم: المنطق والفلسفة
- الناشر: رجاء - تهران
فهرس الكتاب
- [ خطبه ]
- ديباچه
- رساله فصوص و شرح آن به قلم معلم ثانى ابو نصر فارابى
- فص 1 [ در زيادت وجود بر ماهيت ، و اثبات مبدء اول ، و در اين كه مبدء اول انيت محض است ]
- معنى فص و وجه تسميه رساله بفصوص
- فارابى در تصنيف فصوص از منهل قرآن ارتواء كرده است
- سؤال در تكثر عقول و جواب آن
- تعبير روايات به مائيت و انيت
- فص 2 [ در بيان اينكه ماهيت معلوله در حد ذاتش ممكن الوجود و به لحاظ علتش واجب بالغير است كه كل شى هالك الاوجهه ]
- وجه الله
- تعبير از مبدأ كل به حق و وجود و واحد و اشارتى به جمع آراء موحدين در توحيد
- فص 3 [ در اثبات حدوث ذاتى ماهيات ممكنه ، و در اين كه اتصال و قرب و بعد آنها از ناحيه وجود آنهاست ]
- حدوث ذاتى و وجه قرب و بعد
- فص 4 [ در بيان حمل ماهيت بر افراد ، و اين كه كثرت اقتضاى ذات ماهيت نيست ]
- اگر اقتضاى ذاتى ماهيت كثرت باشد در خارج تحقق نمى يابد
- فص 5 [ در معلول غير بودن ماهيت موجوده بطريق بيان تشخيص افراد ماهيت ]
- فص 6 [ در اين كه فصل مقوم ماهيت جنس نيست بلكه محصل آن در خارج است ]
- فص 7 [ در تنزيه حقيقت وجود يعنى حق سبحانه از ماهيت جنسيه است ]
- فص 8 [ در تنزيه حقيقت وجود يعنى حق تعالى از ماهيت نوعيه است ]
- فص 9 [ در تنزيه حقيقت وجود از داشتن اجزا است ، يعنى در اثبات أحديت حق تعالى است ]
- فص 10 [ در تنزيه واجب الوجود از داشتن ند و ضد است ]
- ضد
- فص 11 [ در صراح و ظاهر بودن حق تعالى است ]
- فص 12 [ در اين كه واجب تعالى مبدأ كل فيض است . و مطالبى در اصول عقائد حقه توحيدى ]
- فيض
- يكتاى همه
- فص 13 [ در حق و ظاهر و باطن بودن واجب تعالى است ]
- فص 14 [ در علم احاطى حق سبحانه است ]
- علم احاطى حق سبحانه
- فص 15 [ در علم احاطى حق سبحانه است ]
- علم اول و ثانى حق سبحانه
- فص 16 [ در علم اول وثانى حق تعالى و اشاره به لوح و قلم ، و انقطاع عارف سالك به حق سبحانه كه هنوز بمقام دهشت نرسيده است ]
- ظل
- أول ما صدر و أول ما خلق
- فص 17 [ در تناهى عالم خلق و لاتناهى عالم امر است ]
- تناهى عالم خلق و لاتناهى عالم امر
- فص 18 [ در پيدايش كثرت از وحدت ، و در بيان عالم ربوبى و عالم امر و خلق ، و اشارت به سدرة المنتهى ، و تسبيح ماسوا و قوس نزول و صعود آنها است ]
- در پيدايش كثرت از وحدت ، و عوالم ربوبى و امر و خلق ، و سدرة المنتهى ، و تسبيح ماسوا ، و قوس نزول و صعود
- فص 19 [ در اثبات وجود حق تعالى به برهان ان ، و برهان صديقان است ]
- برهان ان و برهان صديقان
- كلامى با شيخ رئيس در برهان صديقان
- فص 20 [ اين فص تتمه و نتيجه فص قبلى است ]
- فص 21 [ در عجز قواى مدرك ظاهر و باطن از احاطه علمى به حق سبحانه است ]
- در عجز قواى ظاهر و باطن از احاطه علمى به حق سبحانه
- فص 22 [ اين فص در لذت و الم قواى مدركه است ، و باب معرفت نفس فصوص فارابى است ]
- معرفت نفس
- ادراك و لذت و الم
- كلامى با شيخ رئيس در تعريف لذت و الم
- فص 23 [ در كمال نفس مطمانه و منتهاى لذت اوست ]
- كمال نفس مطمأنه
- فص 24 [ در تشبه قواى مدركه به مدركاتشان ، و در اتصال بى تكيف و بى قياس نفس به حضرت حق گاه شهود است ]
- تشبه قواى مدركه بمدار كاتشان
- نفس بس كه لطيف است به هر چه رو آورد به صورت آن در مى آيد .
- تصفيه و تخليه در تكامل انسان بمنزلت افاده نظر در استدلال است
- مناسبت در طلب
- طلب در حد معرفت و معروف
- بيان حديث لى مع الله
- فص 25 [ در دفع ايرادى بر تعريف لذت و الم ، و علت اشمئزاز نفوس از عرفان به حق و تحصيل معارف حقه است ]
- دفع ايرادى بر تعريف لذت والم ، و بيان علت اشمئز از نفوس از معارف حقه
- فص 26 [ در اين كه قواى نفس هرگاه امراض آنها از آنها زايل شوند ادراك لذت و الم خود مى كنند ، و هرگاه علاقه نفس از امور مادى منقطع گردد به سعادت و شقاوت خود پى مى برد ]
- حجب ظلمانى و نورانى
- فص 27 [ در بيان حجابهاى انسان از وصول بكمال حقيقى ، و در توصيه به تجرد از غواشى ، و اشارت بمقامات انسانى است ]
- در بيان حجابهاى انسانى
- مراتب امراض نفسانى
- در بيان صاحب غلبه عشق كه در حكم غير مكلف است
- انسان صاحب مقام لايسئل عمايفعل
- در بيان ولاخطر على قلب بشر
- فص 28 [ فص عشق است كه شمسيه عقد فصوص است ]
- اين فص عشق است
- حركت حبى
- فص 29 [ در بيان احوال عارف به مقام شهود حق رسيده ، مى باشد ]
- احوال عارف در مقام شامخ شهود
- سيرى در وادى طلب
- عاشقى كار شير مردان است
- فص 30 [ در اطاعت و بندگى آسمان و زمين و آب و باران و انسان است ]
- اشياء را دو اعتبار است
- جنود غير متناهى اسماء و صفات در معيت سلطان وجوداند
- در صلوة و تسبيح و طاعت ما سوى الله تعالى
- ذكر الله تعالى
- بقاى اعضا بعضو ذاكر و بقاى عالم به انسان كامل
- اصل هر چيز آب حيات است
- تسبيح و تقديس ملائكه
- فص 31 [ در اين كه روح انسانى از عالم امر است ]
- در مغايرت نفس با بدن و تجرد آن
- دو دليل بر تجرد نفس ناطقه
- فص 32 [ در اين كه انسان از دو گوهر روح و جسم است ]
- انسان يك حقيقت ممتد روحانى و جسمانى است
- انسان بر دو معنى اطلاق مىشود
- فص 33 [ در بيان خواص نفس نبوى است ]
- خواص نفس نبوى
- ظهور معجزه
- فص 34 [ در حقيقت ملك ، و در نحوه استفاده نبى از آن در گرفتن وحى ]
- فص 35 [ در انقسام انسان به سر و علن است ]
- فص 36 [ در تقسيم روح انسان به عامله و مدركه است ]
- فص 37 [ در اين كه نبات و حيوان با انسان در بسيارى از قوى شركت دارند ]
- فص 38 [ در عمل نشائى يعنى روح نباتى انسان است ]
- تشريح قوى
- قوه مصوره
- فص 39 [ در بيان عمل حيوانى است ]
- روح بخارى
- فص 40 [ در بيان عمل خاص انسانى است ]
- عمل انسانى
- سه مطلب اساس سعادت انسان
- فص 41 [ در بيان ادراك از راه مناسبت آن با انتقادش است ]
- فص 42 [ در ادراك حيوانى و اشاره به قواى ظاهر و باطن آنست ]
- فص 43 [ در تأثر حواس خمس ظاهر از محسوسات خارجى است ]
- فص 44 [ در تعريف حس بصر و كيفيت ادراك آنست ]
- تشريح عين
- فص 45 [ در تعريف سمع و تشريح آلت آنست ]
- تشريح سمع
- فص 46 [ در تعريف لمس و قوه لامسه ، و شم و ذوق است ]
- فص 47 [ در تعريف قواى خمس باطن است ]
- فص 48 [ در اين كه حواس ظاهر مدرك معانى صرف نيستند ، و بعد از زوال محسوس حافظ صور مدركات خودشان هم نمى باشند ]
- فص 49 [ در اين كه حواس باطن هم مدرك معانى صرف نيستند ، ولى حافظ صور مدركاتشان بعد از زوال محسوس مى باشند ]
- فص 50 [ در اين كه روح انسانى مدرك معانى صرف ، و قابل اعتلاى به ملكوت اعلى ، و ارتقاى به لذت عليا است ]
- اجنحه ملائكه
- فص 51 [ در بيان خواص روح قدسى است ]
- در خواص روح قدسى
- اسفار اربعة
- فص 52 [ در بيان بعضى از احوال ارواح ضعيف عامى است ]
- فص 53 [ در اثبات حس مشترك و بعضى از خواص آن ، و اشارت به نكاتى بلند در اصول عقائد حقه انسانى است ]
- اثبات حس مشترك
- فص 54 [ در اين كه محسوس بماهو محسوس معقول نمى شود ، و بالعكس معقول بماهو معقول محسوس نمى شود ، و احساس بدون آلت جسمانى صورت نپذيرد ، و در ادراك عقلانى و افاضه و استفاضه و مناسب بين نفوس و عقول ]
- فص 55 [ در اين كه تصرف حس در عالم خلق است ، و تصرف عقل در عالم امر ، و فوق خلق و امر از حس و عقل محجوب است ]
- در وجود صمدى حلول و اتحاد محال است
- محجوب بودن فوق خلق و امر از حس و عقل
- بيان نكته اى بسيار لطيف
- حجج الهى حجب الهى اند
- فص 56 [ در اين كه ذات احديت را به صفاتش ادراك توان كرد ]
- در احديت و واحديت
- كل مسمى بالوحدة غيره قليل
- معراج
- فص 57 [ در بيان حقيقت ملك ، و تمثل او براى انسان ، و در بيان وحى است ]
- در حقيقت ملك و تمثل و وحى
- فص 58 [ در قلم و لوح و كتاب و قضا و قدر و آسمان و زمين و طبقات ملائكه است ]
- قلم و لوح و كتاب ، قضا و قدر ، آسمان و زمين ، طبقات ملائكه
- زمين بر پشت حوت است
- فص 59 [ اين فص در بحث از حادث زمانى است كه مقدمه بحث اختيار فص بعد است ]
- فص 60 [ در ترتب اسباب و انتهاى آنها به مسبب الاسباب ، و در صفت اختيار است ]
- در ترتب اسباب و انتهاى آنها به مسبب
- فص 61 [ در اين كه اراده و اختيار به اراده و اختيار ازلى منتهى مى گردد ]
- در اراده و اختيار
- فص 62 [ در رؤيت بارى تعالى است ]
- در رؤيت بارى تعالى
- امر و نهى باصطلاح عارف
- فص 63 [ در بيان و تفسير صراح و ظاهر بودن حق سبحانه ]
- فص 64 [ در اين كه ساتر ملاصق و مباين سبب خفاى حقيقت شى و حجاب مدرك از ادراك آنست ]
- فص 65 [ در اين كه موضوع پنهان كننده حقيقت جلى است ]
- فص 66 [ در بيان قرب مكانى و معنوى و قرب به حق است ]
- قرب حق
- فص 67 [ در اين كه وجودى اكمل از وجود واجب نيست كه در نتيجه از شدت ظهور خفى است ]
- فص 68 [ در ظهور جلائى و استجلائى حق سبحانه است ]
- ظهور جلائى و استجلائى
- فص 69 [ در علم بارى تعالى به ماسوايش ، و در اقسام قبل و بعد است ]
- كلمات تنى چند از مشايخ در وصف حضرت وصى عليه السلام
- انواع تقدم و تأخر و مع
- فص 70 [ در علم بارى تعالى به ذاتش و به كل ، و در اين كه او كل الكل است ]
- فص 71 [ در بيان كلمه حق و در ظاهر و باطن بودن حق ، و اكتساب عبد مرصفات حق را و كيفيت حال او در آنحال است ]
- بحث حق
- فص 72 [ در حد حد است ]
- حد و رسم
- فص 73 [ در بيان موضوع است ]
- فص 74 [ در تفسير بعضى از اسماى الهى از قبيل اول و آخر و طالب و غالب است ]
- تفسير بعضى از اسماى الهى