مناسك حج و عمره (فارسى)
- المؤلف: الشيخ محمد تقي بهجت
- الوفاة: 1430
- القسم: فقه الشيعة - فتاوى المراجع
- الناشر: --- - ---
فهرس الكتاب
- [ مقدمة ]
- به سوى تو . .
- از چشمه‌سار ثقلين
- آياتى از كلام وحى
- چهل حديث
- وجوب حج
- فصل اول آشنايى اجمالى با حج و عمره
- عمرهء مفرده
- حجّ تمتّع
- فصل دوم شرايط واجب شدن حجّ تمتّع
- توضيح شرايط وجوب حج
- شرط اوّل و دوم : حج « بلوغ » و « عقل » :
- شرط سوّم وجوب حج : استطاعت
- 1 توانايى زمانى
- 2 توانايى طريقى ( باز بودن و امن بودن راه حج )
- 3 توانايى بدنى
- 4 توانايى تأمين هزينهء زندگى در زمان حج و بعد از آن
- 5 استطاعت مالى يا بذلى
- استطاعت مالى و انواع آن
- فروش اموال براى تهيّهء هزينهء حج
- كسى كه هزينهء حج را دارد ولى براى مصارف زندگى به آن نياز دارد
- وصول طلب براى حج
- مواردى كه مطالبهء طلب براى حج ، واجب نيست
- قرض با اعتماد بر طلب
- آيا بر افرادى كه بدهى دارند حجْ واجب مىشود ؟
- افرادى كه بدهى شرعى مانند خمس و زكات دارند
- قرض گرفتن براى حج واجب
- استحباب قرض براى حج مستحبى
- كسى كه مالى دارد ولى امكان صرف آن در حج نيست
- كسى كه مالى به اندازهء حج داشته ولى اكنون از دست داده
- مستطيع شدن بانوان و مسألهء مهريهء آنها
- مصرف كردن هزينهء حج يا از بين رفتن آن
- استطاعت بذلى
- نحوه محقق شدن حج بذلى
- بخششى كه موجب استطاعت بذلى نمىشود
- فرق استطاعت مالى با استطاعت بذلى
- حجّ روحانيون كاروان و خدمه و مواردى از استطاعت بذلى
- رجوع باذل از بذل و غصبى بودن مال
- [ چند مسأله ]
- حجّ غير مسلمان و غير شيعه
- نذر حج و تعارض نذر با حج
- اگر كسى كه حج بر او واجب بوده وفات كند
- فصل سوم احكام حج ميّت و وصيّت به حج
- قضاى حجّ كسى كه وصيّت به حج نكرده است
- كسى كه وصيّت به حج كرده
- از چه مكانى بايد براى ميّت ، نائب گرفته شود ؟
- فوريت نائب گرفتن
- زياد و كم بودن اجرت
- وارث و نائب به فتواى مرجع خودشان عمل مىكنند
- اگر بر عهدهء ميّت ، حج ، قرض ، خمس ، و زكات باشد
- تعيين مبلغ حج در وصيت و كمى و زيادى آن
- تعيين اجير يا مكان خاص در وصيّت
- معامله يا مصالحهء مِلك در زمان حيات براى حج
- تلف شدن هزينهء حجّ ميّت يا وفات اجير
- اگر وصىّ به حج ، وفات كند
- اگر امانتى به اندازهء هزينهء حج ، از ميّت در نزد شخصى باشد
- شك يا اختلاف در واجب بودن حج بر ميّت
- فصل چهارم احكام نيابت
- در چه مواردى نائب گرفتن ، لازم است
- انجام حج از طرف ديگرى بدون اجرت
- با انجام حج تبرّعى بر ورثه نائب گرفتن لازم نيست
- مورد عدم صحت نيابت در حج
- انجام عمرهء مفردهء تبرّعى
- شرايط نائب
- جواز نيابت مرد از طرف زن و بالعكس
- جواز نيابت كسى كه حجّ نرفته
- اگر بر نائب حج واجب باشد
- اگر نائب قبل از اجير شدن يا بعد از آن ، مستطيع شود
- شرايط كسى كه از طرف او نيابت صورت مىگيرد
- نحوهء قرارداد نيابت براى حج
- تخلّف از مفاد قرارداد نيابت
- اگر نائب وفات كند يا نتواند به حجّ برود
- حكم استحقاق اجرت در فرض وفات نائب
- قبول دو نيابت در يك سال
- تقديم و تأخير حج از مفاد قرارداد
- اگر نائب حجّ خود را فاسد كند يا كفّاره بر او ثابت شود
- قربانى در حج نيابى
- زمان پرداخت اجرت
- كم و زيادى اجرت
- نيابت يك نفر به جاى چند نفر
- نيابت چند نفر از طرف يك نفر
- نيابت در بعضى از اعمال
- نيّت نائب در اعمال حجّ
- اعمال [ و احكام ] حج [ تمتّع ]
- مقدمه
- اعمال و احكام حج تمتّع
- فاصله و زمان عمرهء تمتّع و اعمال حج
- فصل اول احكام و اعمال عمرهء تمتّع
- عمل اول عمرهء تمتّع : احرام
- مكان احرام ( ميقات )
- [ ميقاتهاى پنجگانه ]
- 1 - « مسجد شجره » ( ذو الحليفه )
- تأخير احرام از مسجد شجره
- احرام در داخل مسجد شجره
- اگر ورود به مسجد ممكن نباشد
- نحوهء مُحرم شدن بانوانى كه عذر شرعى دارند
- 2 « وادى عقيق »
- 3 « جُحفه »
- 4 « يلملم »
- 5 « قرن المنازل »
- [ احكام ميقاتها ]
- افرادى كه از محاذاتِ
- افرادى كه از ميقات يا محاذات آن ، عبور نمىكنند
- مُحرم شدن به وسيلهء نذر
- ثابت شدن ميقات
- گذشتن از ميقات بدون احرام با عذر و از روى سهو
- انجام دادن عمره بدون احرام
- گذشتن از ميقات بدون احرام عمداً
- بازگشتن به قبل از ميقات بعد از احرام
- غسل و وضو و پاك بودن بدن براى احرام لازم نيست
- لزوم خروج از احرام براى احرام بعد
- واجبات احرام
- واجب اوّلِ احرام : پوشيدن جامهء احرام
- مشخصات لباس احرام
- در آوردن جامهء احرام
- نجس شدن لباس احرام يا بدن
- واجب دوم احرام : نيّت
- واجب سوّم احرام « تلبيه »
- افرادى كه قادر بر گفتن صحيح تلبيه نيستند
- شك در تلبيه
- زمان قطع تلبيه
- حجّ و احرام اطفال و كودكان
- مستحبّات احرام
- محرّمات احرام
- كفّارات احرام با علم و عمد ثابت مىشوند
- توضيح محرّمات احرام
- اوّل : شكار حيوان صحرايى
- حكم حيوانات موذى
- دوّم : امور زناشويى
- گونه ( 1 ) :
- اگر در حال عمره واقع شود
- اگر قبل از وقوف مشعر واقع شود
- اگر بعد از وقوف مشعر واقع شود
- اگر در عمرهء مفرده واقع شود
- گونه ( 2 ) :
- گونه ( 3 ) :
- گونه ( 4 ) :
- سوم : « استمناء »
- چهارم : عقد نكاح
- پنجم : استعمال بوى خوش
- ششم : پوشيدن لباس دوخته بر مردان
- مواردى كه استعمال دوختنى حرمت ندارد
- گره زدن لباس احرام و وصل آن به هم
- هفتم : سرمه كشيدن
- هشتم : نگاه در آئينه
- نهم : پوشاندن تمام روى پا براى مردان
- دهم : دروغ و دشنام
- يازدهم : قسم خوردن به لفظ جلاله « اللَّه »
- كفّارهء قسم خوردن
- دوازدهم : كشتن و انداختن جانوران بدن
- سيزدهم : زينت نمودن
- چهاردهم : ماليدن روغن به بدن
- پانزدهم : جدا نمودن مو از بدن
- شانزدهم : پوشانيدن سر بر مردان
- هفدهم : پوشاندن رو بر زنان
- هجدهم : زير سايه رفتن
- نوزدهم : بيرون آوردن خون از بدن خود
- بيستم : ناخن گرفتن
- بيست و يكم : برداشتن سلاح
- بيست و دوم : كندن درخت و گياه حرم
- چگونگى و مكان ذبح و پرداخت كفّاره
- عمل دوم عمرهء تمتّع : طواف
- ترك عمدى طواف
- ترك سهوى طواف
- شرايط طواف
- شرط اوّل طواف : نيّت
- شرط دوّم طواف : طهارت از حدث
- اگر در ميان طواف حدثى
- شك در وضو و غسل در طواف
- اگر معلوم شود كه وضو يا غسل نداشته است
- كسى كه نمىتواند وضو بگيرد يا تيمّم نمايد
- كسى كه نمىتواند غسل كند
- مسلوس و مبطون
- حكم طواف بانوانى كه عذر شرعى دارند
- رخ دادن عذر شرعى براى بانوان در اثناى طواف
- شك در زمان حيض
- اگر بعد از مسامحه ، براى بانوان عذر شرعى واقع شود
- شرط سوم طواف : پاك بودن بدن و لباس
- نجاساتى كه در طواف بخشيده شده
- همراه داشتن اشياى نجس در طواف
- كسى كه نمىدانسته لباس يا بدن او نجس بوده يا فراموش نموده
- نجس شدن لباس يا بدن در اثناى طواف
- شرط چهارم طواف : ختان
- شرط پنجم طواف : ستر عورت
- تعويض لباس احرام
- طواف با لباس دوخته
- واجبات طواف
- 500
- واجب دوّم طواف
- واجب سوّم طواف :
- واجب چهارم طواف :
- واجب پنجم طواف :
- واجب ششم طواف :
- واجب هفتم طواف :
- قطع طواف بدون عذر
- قطع طواف به سبب مريضى
- قطع طواف براى انجام حاجت و عيادت مريض
- نشستن و استراحت در اثناى طواف
- برقرار شدن نماز جماعت در اثناى طواف
- مصادف شدن طواف با نظافت مسجد الحرام
- حركت و طواف غير اختيارى
- نحوهء تدارك قسمتى از يك دور طواف
- كم كردن از طواف
- زيادى سهوى در طواف
- زياد نمودن عمدى در طواف
- شك در دورهاى طواف واجب
- شك در طواف مستحب
- شك در صحيح بودن طواف يا دورهاى آن
- شك نائب در نيّت طواف
- افرادى كه قدرت بدنى بر طواف ندارند
- معتبر بودن گمان ( مظنّه ) در طواف و حكم كثير الشك
- طواف مستحبى
- طواف احتياطى
- طواف ممنوع ( قران )
- احكام خاصّ طواف كودكان
- واجب سوم عمرهء تمتّع : نماز طواف
- جواز جماعت در نماز طواف
- زمان نماز طواف
- مكان نماز طواف
- وظيفه در هنگام ازدحام
- اگر كسى در غير مقام نماز خواند
- ترك نماز طواف
- شك در نماز طواف و خواندن آن
- افرادى كه قرائت نماز آنها اشكال دارد
- نيابت افرادى كه قرائت آنها اشكال دارد
- مسأله جلوتر ايستادن خانمها در نماز طواف
- عمل چهارم عمرهء تمتّع : سعى
- فاصلهء زمانى سعى با طواف و نماز آن
- ترك سعى
- مقدم كردن سعى بر طواف
- واجبات و شرايط سعى
- [ واجبات سعى ]
- 1 نيّت
- 2 شروع سعى از صفا
- 3 سعى از راه متعارف
- 4 در مقابل بودن صفا و مروه در حال سعى
- [ شرايط سعى ]
- در سعى طهارت معتبر نيست
- پوشش بدن در هنگام سعى
- سعى افراد ناتوان و ضعيف
- موالات در سعى
- زياد كردن در سعى
- كم كردن از سعى
- شك در سعى و دورهاى آن
- حجيّت ظن در اشواط سعى
- قطع نمودن سعى
- سعى دادن كودكان و ديگران
- بازگشتن به عقب به هنگام سعى
- عمل پنجم عمرهء تمتّع : تقصير
- زمان و مكان تقصير
- شرايط تقصير
- ترك تقصير
- چگونگى خروج از احرام توسط تقصير
- تقصير براى ديگرى
- ترك تقصير در عمرهء مفرده و احرام مجدّد
- احكام خاص زمان بين عمرهء تمتع و اعمال حج
- خارج شدن از مكّه بعد از عمرهء تمتّع
- خروج بدون احرام بعد از عمره تمتّع از مكهء معظّمه
- بيرون رفتن از مكّه معظّمه با احرام حج
- فرض اكتفا به احرام عمرهء مفرده براى عمره تمتّع
- انجام دادن عمرهء مفرده بعد از عمرهء تمتّع
- فصل دوم اعمال حج
- عمل اول حج : احرام
- زمان احرام حج
- مكان احرام حج
- ترك احرام حج
- طواف استحبابى بعد از احرام حج
- عمل دوم حج : وقوف در عرفات
- زمان وقوف و انواع آن
- نيّت وقوف
- در وقوف طهارت شرط نيست
- وقوف بر جبل الرحمه
- كوچ كردن از عرفات پيش از غروب آفتاب
- عمل سوم حج : وقوف در مزدلفه ( مشعر )
- زمان و انواع وقوف مشعر
- نيّت وقوف مشعر
- در وقوف مشعر طهارت شرط نيست
- كوچ كردن از مشعر
- [ ترك وقوف مشعر و عرفات يا يكى از آنها ]
- ترك وقوفى كه موجب بطلان حج نمىشود
- ترك وقوفى كه موجب بطلان حج مىشود
- اعمال مِنى
- عمل چهارم حج و اوّل منى : رمى جمرهء عقبه ( واجب اولِ منى )
- شرايط پرتاب سنگ ريزه
- زمان رمى
- مشخصات سنگ ريزه
- شك در رمى و شرايط آن
- فراموشى يا ترك رمى جمره
- كسى كه قدرت بر رمى نداشته باشد
- عمل پنجم حج و دوّم منى : قربانى
- زمان و مكان قربانى كردن
- ترك قربانى كردن
- مشخّصات قربانى
- اگر بعد از ذبح بفهمد كه قربانى شرايط را دارا نبوده
- اگر قربانى بعد از خريد ، مريض يا معيوب شود
- كفايت ذبح قربانى غير واجد شرايط با عدم تمكن از سالم
- [ كسى كه پول دارد ولى قربانى نيابد
- كسى كه نه قربانى دارد و نه پول آن را
- شراكت در قربانى
- شرايط ذابح
- مصرف قربانى
- اگر بعد از روزه يا ذبح ناقص ، قدرت حاصل شود
- عمل ششم حج و سوم منى : حلق يا تقصير
- تخيير بين حلق و تقصير ، براى مردان
- نيّت حلق و تقصير
- زمان و مكان حلق و تقصير
- ترك حلق يا تقصير
- مراحل سه گانهء خروج از محرمات احرام
- خارج شدن از مكهء معظمه قبل از اعمال آن
- اعمال پنج گانهء مكه
- 1 طواف حج ( عمل هفتم حج )
- انجام طواف مستحبى قبل از طواف حج
- كسانى كه قدرت بر طواف نداشته باشند
- مرحلهء دوّمِ خروج از محرّمات احرام
- 2 نماز طواف حج
- 3 سعى ( عمل نهم حج )
- 4 و 5 طواف نساء و نماز آن
- وجوب طواف نساء مردان ، زنان و كودكان
- نيّت طواف نساء
- زمان طواف نساء و نماز آن
- كسى كه طواف نساء را بر وقوفين مقدم كرده است
- افرادى كه قادر بر طواف نساء يا نماز آن نباشند
- ترك طواف نساء و نماز آن يا باطل بودن آن
- شك در طواف نساء و نماز آن
- مرحلهء سوّمِ خروج از محرّمات احرام
- عمل دوازدهم حج : بيتوته در منى
- افرادى كه بيتوته در منى بر آنها واجب نيست
- مقدار زمان واجب براى بودن در شب و روز در منى
- زمان كوچ از منى
- ترك بيتوته در منى
- عمل سيزدهم حج : رمى جمرات
- چگونگى رمى جمرات
- ترتيب در رمى
- زمان رمى جمرات
- كسانى كه رمى در شب براى آنها جائز است
- ترك رمى جمرات
- كسانى كه قدرت بر رمى ندارند و موارد نائب گرفتن
- بازگشت به مكه از منى
- فصل سوم احكام محصور و مصدود
- 1 محصور
- حصول بيمارى و حصر قبل از احرام حج
- حصول بيمارى و حصر قبل از وصول به مكه
- حصول بهبودى نسبى بعد از فرستادن قربانى
- كسى كه واجبات منى را نتواند انجام دهد
- مريضى كه اعمال مكه را نتواند انجام دهد ( بعد از منى )
- حكم حج سال آيندهء محصور
- 2 مصدود
- اقسام مصدود
- ميزان تحقق و عدم تحقق مصدوديّت
- نوع قربانى
- كسى كه حج خود را فاسد كرده و بعد از آن مصدود شود
- فصل چهارم تبدّل به حج افراد
- افرادى كه حج تمتع آنها بدل به افراد مىشود
- افرادى كه دير به مكه برسند
- بانوان مُحرمى كه مىترسند به وقوف عرفات نرسند
- افرادى كه احرام نبسته يا عمرهء خود را باطل نموده‌اند
- مورد تبديل حج تمتع مستحبى به افراد
- مورد تبديل حج نيابى و تبرّعى به حج افراد
- كيفيت حج افراد
- زمان نيّت حج افراد
- اعمال حج افراد
- چند مساله
- فرض فراغت ذمّهء منوبٌ عنه با حج افراد
- كشف خلاف بعد از نيّت حج افراد
- نيّت افراد و كشف عدم حيض در عرفات
- احكام و اعمال عمرهء مفرده
- فرقهاى عمرهء مفرده و عمره تمتّع
- آيا عمرهء مفرده بر كسى واجب است ؟
- چگونگى انجام دادن عمرهء مفرده
- نيّت عمرهء مفرده
- مكان احرام عمرهء مفرده
- گذشتن بدون احرام از ميقات در عمرهء مفرده
- چگونگى خارج شدن از احرام عمرهء مفرده
- تكرار عمره
- افرادى كه بدون احرام مىتوانند به مكّهء مكرّمه وارد شوند
- افرادى كه در عمرهء مفرده ، جلوتر از ميقات مىتوانند مُحرم شوند
- طواف نساء در عمرهء مفرده
- انجام عمرهء مفرده بدون غسل جنابت
- مسائل متفرقه
- مسائل متفرقه بعضى از احكام نماز در مكه معظمه و مدينه منوره
- قصد ده روز
- حكم خاص مسجد الحرام و مسجد النبي
- بعض مسائل مربوط به تقليد
- مسائل خمس مربوط به حج و عمره
- برداشتن خاك و سنگ
- بعضى احكام مربوط به نجاست و طهارت
- غسلهاى مستحب در مكه و مدينه
- آداب ، ادعيه و زيارت
- فصل اول آداب و مستحبات حج
- مستحبات سفر
- مستحبات احرام
- مكروهات احرام
- مستحبات دخول حرم
- مستحبات وارد شدن مكهء معظّمه
- آداب مسجد الحرام و مكهء معظّمه
- آداب و مستحبات طواف
- مستحبات نماز طواف
- مستحبات احرام تا وقوف به عرفات
- مستحبات وقوف به عرفات
- مستحبات وقوف در مزدلفه