الهيات ( دانشنامه علائى ) ( فارسى )
- المؤلف: أبو علي سينا
- الوفاة: 428
- القسم: المنطق والفلسفة
- الناشر: دانشگاه بو على سينا - همدان
فهرس الكتاب
- پيشگفتار
- ابن سينا
- [ مقدمهء دانشنامهء علائى ]
- 1 - دانشنامهء علائى
- نام كتاب
- اتحاف كتاب
- زمان تأليف
- سبب تأليف
- بخشهاى كتاب
- 2 - تعدد دانشنامه
- 3 - نسخ دانشنامه
- I - نسخ خطى دانشنامه
- الف - نسخه‌هاى كتابخانه‌هاى ايران
- ب - نسخه‌هاى كتابخانه‌هاى كشورهاى ديگر
- 1 - انگلستان
- 2 - آلمان
- 3 - هندوستان
- 4 - تركيه
- II - نسخ چاپى دانشنامه
- 4 - مآخذ تصحيح و تحشيهء رسالهء حاضر و نشانه‌هاى اختصارى آنها
- 5 - فهرست اختصارات
- [ آغاز علم برين ]
- ( 1 ) نخستين فصل « 2 » اندر « 3 » چندى [ 3 ] « 4 » علمهاى حكمت
- ( 2 ) پيدا كردن موضوعات اين سه علم نظرى تا موضوع اين علم برين پديد « 11 » آيد
- ( 3 ) باز نمودن حال هستى [ 3 ] و افتادن [ 4 ] وى بر چيزهاى بسيار و آغاز كردن بنمايش جوهر
- ( 4 ) پيدا كردن حال آن گوهر « 1 » كه تن است كه بتازيش جسم خوانند
- ( 5 ) پيدا كردن ناراستى * مذهب پيشين [ 1 ] « 1 » از « 2 » هر سه مذهب
- ( 6 ) پيدا كردن ناراستى [ 2 ] مذهب دوم
- ( 7 ) حاصل كار اندر شناختن حال جسم
- ( 8 ) پديد « 1 » كردن آنكه مادّت جسمها از صورت خالى نبود و بوى بفعل بود
- ( 9 ) پيدا كردن حال عرض
- ( 10 ) پيدا كردن حال كيفيّت و كمّيّت و « 3 » عرضى « 4 » ايشان
- ( 11 ) حال نسبت هستي برين « 8 » ده چگونه است ؟
- ( 12 ) دانستن حال حقيقت « 4 » كلي و جزئى
- ( 13 ) پيدا كردن حال واحد و كثير و هر چه بديشان پيوسته است
- ( 14 ) پيدا كردن حال متقدّمي و متأخّرى « 8 » كه پيشى و سپسى « 9 » بود [ 2 ]
- ( 15 ) پيدا كردن حال سبب و مسبّب و علّت و معلول
- ( 16 ) پيدا كردن حال متناهى بودن « 6 » هر چه ورا « 7 » پيشى و سپسى است و متناهى بودن علتهاى خاص « 8 »
- ( 17 ) پيدا كردن حال قوّت و فعل
- ( 18 ) نمودن « 1 » حال هستى واجب و ممكن
- ( 19 ) پيدا كردن آنكه « 1 » واجب الوجود « 2 » به هيچ چيز پيوند ذاتي ندارد
- ( 20 ) پيدا كردن حال ممكن الوجود
- ( 21 ) پيدا كردن آنكه اندر واجب الوجود كثرت نشايد
- ( 22 ) پيدا كردن آنكه نشايد كه صفت واجب الوجودى دو چيز را بود
- ( 23 ) پيدا كردن آنكه واجب الوجودى « 3 » تغيّر نپذيرد و به همه رويها « 4 » واجب بود
- ( 24 ) پيدا كردن آنكه واجب الوجود را ماهيّت جز انّيّت نشايد كه بود
- ( 25 ) پيدا كردن آنكه واجب الوجود نه جوهر است و نه عرض
- ( 26 ) باز نمودن آنكه واجب الوجود را چگونه شايد كه « 16 » صفتهاى بسيار بود بىآنكه اندر ذات وى بسيار آيد
- ( 27 ) پيدا كردن آنكه واجب الوجود يكى بود بحقيقت و همهء چيزها را وجود از وى بود « 9 »
- ( 28 ) پيدا كردن آنكه واجب الوجود قديم است و اين همه چيزها محدث‌اند
- ( 29 ) پيدا كردن آن معنى كه مفهوم بايد كردن از معني عالمي واجب الوجود « 12 »
- ( 30 ) پيدا كردن آنكه چون بود مر واجب الوجود را علم بچيزهاى بسيار بىآنكه اندر ذات وى بسيارى افتد ؟
- ( 31 ) پيدا كردن دانسته شدن ممكن مر داننده را
- ( 32 ) پيدا كردن آنكه واجب الوجود چيزهاى متغيّر را چگونه بايد كه داند تا متغيّر نشود ؟
- ( 33 ) دانستن معني خواست [ 1 ] واجب الوجود
- ( 34 ) پيدا كردن حال قادرى و توانايى واجب الوجود
- ( 35 ) پيدا كردن حكيمي واجب الوجود
- ( 36 ) پيدا كردن جود واجب الوجود
- ( 37 ) پيدا كردن آنكه خوشترين خوشى و بزرگترين سعادتى و نيكبختى پيوند [ 1 ] واجب الوجود است ، هر چند بيشتر مردم را صورت آنست كه چيزهاى ديگر خوشتر است
- ( 38 ) پيدا كردن چگونگى پديد « 11 » آمدن چيزها از واجب الوجود
- ( 39 ) پيدا كردن چگونگى شايد بود [ 5 ] چيزها و اقسام چيزها « 7 » تا « 8 » چنين « 9 » بوند از اوّل « 10 »
- ( 40 ) پيدا كردن شايد بود [ 1 ] هستيها از جهت تمامى و ناتمامى
- ( 41 ) پيدا كردن شايد « 4 » بود [ 2 ] هستيها از جهت نيكى و بدى
- ( 42 ) پيدا كردن حال « 6 » اجسام كه چون پيوندند « 7 » چگونه شايد « 8 » بوند ؟
- ( 43 ) پيدا كردن آنكه آن اجسام « 6 » كه تركيب پذيرند ايشان را « 7 »
- ( 44 ) پيدا كردن چگونگى حال تا بتواند « 6 » اين جهات مختلف بودن « 7 »
- ( 45 ) پيدا كردن آنكه اين جسمهاى بسيط تركيب پذيرنده را طبعى بايد كه بجنباند ، و جنبش ايشان « 10 » راست بايد كه بود « 11 »
- ( 46 ) پيدا كردن جنبش آن ديگر جسم كه وى اوّل « 1 » است كه ببايد « 2 » كه بود و چگونه شايد كه بود « 3 » ؟ جنبانندهء وى بطبع يا بخواست بايد « 4 » كه بود « 5 » ؟
- ( 47 ) پيدا كردن آنكه اين « 5 » جنباننده چيزى نبود عقلى و متغيّر ناشونده و از حال اكنون و گذشته و پيش آينده خبر نادارنده
- ( 48 ) پيدا كردن حال آن جسم كه تغيّر و كون و فساد [ 1 ] نپذيرد و آن جسم كه تغيّر و كون و فساد پذيرد
- ( 49 ) پيدا كردن آنكه هر چه نو شود يا متغيّر شود و را سببها بايند بىنهايت و پيدا كردن چگونگى حال شايد بود « 16 » آن سببها « 17 »
- ( 50 ) پيدا كردن اين شبهت كه چگونه گشاده شود « 10 » و نمودن آنكه « 11 » سبب « 12 » آن « 13 » جنبش است
- ( 51 ) پيدا كردن « 4 » سبب جنبش گرد [ 1 ] كه وى شايد كه پيوسته بود مر جسم بسيط اوّل را نه بسوى هست شدن جسمهاى پست « 5 » كه زير وىاند
- ( 52 ) پيدا كردن آنكه غرض از اين جنبش و « 1 » اختيار اندر اين جنبش « 2 » حالى است « 3 » عقلى از برسونه از زير « 4 » بر وى ديگر « 5 »
- ( 53 ) پيدا كردن آنكه اين معني عقلى چگونه شايد كه جنباند « 3 » ؟
- ( 54 ) پديد « 1 » كردن آنكه چون اين جسمهاى گرد بيش از يكى « 2 » بوند ، بايد كه معشوق هر يكى بخواست « 3 » چيزى ديگر باشد ، و هر چند كه « 4 » معشوق همه كه مشترك بود ، واجب الوجود بود ، و سببهاى ايشان بيش از يكى بايند « 5 »
- ( 55 ) پيدا كردن چگونگى پيدا شدن اين جواهر عقلى و نفسى و اجسام اوّل از واجب الوجود
- ( 56 ) پديد كردن بهستى « 1 » آمدن جسمهايى « 2 » كه پذيرندهء كون و فسادند و آنچه حركت مستقيم پذيرند
- ( 57 ) پديد « 8 » كردن سبب نقصانها و شرّها كه آنجا افتد كه كون و فساد پذيرد
- فهرستها
- 1 - فهرست عنوانهاى علم برين
- 2 - فهرست نامها ( كسان ، جايها و كتابها )
- 3 - فهرست آيه‌هاى قرآن
- 4 - فهرست نكات دستورى
- 5 - فهرست لغات و اصطلاحات
- 6 - فهرست مندرجات بخش دوم دانشنامه علائى ( علم الهى )