تحفه رضويه ( فارسى )
- المؤلف: ملا محمد مهدي النراقي
- الوفاة: 1209
- القسم: فقه الشيعة - فتاوى المراجع
- الناشر: بوستان كتاب - قم
فهرس الكتاب
- سخنى با خواننده
- كتاب شناخت تحفهء رضويّه
- [ مقدمه ]
- مقدمهء اوّل
- مقدمهء دوم
- باب اول در بيان مسائل طهارت
- مطلب اول : در بيان اقسام آب‌ها و احكام آن‌ها
- فصل اول در بيان اقسام آب‌ها
- فصل دوم در حكم آب جارى
- فصل سيم در حكم آب ايستاده
- مسألهء اول :
- مسألهء دوم :
- مسألهء سيم :
- مسألهء چهارم :
- مسألهء پنجم :
- مسألهء ششم :
- مسألهء هفتم :
- مسألهء هشتم :
- مسألهء نهم :
- مسألهء دهم :
- مسألهء يازدهم :
- فصل چهارم در حكم آب چاه
- فصل پنجم در حكم آب باران
- فصل ششم در بيان احكام آب مضاف
- مسألهء اول :
- مسألهء دوم :
- مسألهء سيم :
- مسألهء چهارم :
- فصل هفتم در « سؤر »
- مسألهء اول :
- مسألهء دوم :
- مسألهء سيم :
- مسألهء چهارم :
- مسألهء پنجم :
- فصل هشتم در حكم آب نجس و مشتبه
- مسألهء اول :
- مسألهء دوم :
- مسألهء سيم :
- مسألهء چهارم :
- مسألهء پنجم :
- مسألهء ششم :
- فصل نهم در حكم آبى كه استعمال شده باشد
- مسألهء اول :
- مسألهء دوم :
- مسألهء سيم :
- مسألهء چهارم :
- فصل دهم در بعضى مسائل متفرقه كه متعلّق است به آب
- مسألهء اول :
- مسألهء دوم :
- مسألهء سيم :
- مطلب دوم : در بيان نجاسات و احكام آن
- فصل اول در اقسام نجاسات
- اول و دوم ، بول و غايط از هر حيوانى كه گوشت او حرام باشد
- سيم ، منى است از حيوانى كه خون جهنده داشته باشد
- چهارم ، از نجاسات ، خون است از هر حيوانى كه نفس سائله داشته باشد
- پنجم ، مردهء هر حيوانى است كه نفس سائله داشته باشد
- ششم و هفتم از نجاسات ، سگ و خوك است
- هشتم ، خمر است .
- نهم ، فقّاع است
- دهم ، كافر است
- فصل دوم در بيان آن چه از نجاسات كه اجتناب از آن در نماز لازم است و آن چه اجتناب از آن در نماز لازم نيست ، بلكه عفو از آن شده
- مسألهء اول :
- مسألهء دوم :
- مسألهء سيم :
- مسألهء چهارم :
- مسألهء پنجم :
- مسألهء ششم :
- مسألهء هفتم :
- مسألهء هشتم :
- مسألهء نهم :
- مسألهء دهم :
- مسألهء يازدهم :
- فصل سيم در بيان كيفيت ازاله نجاسات
- مسألهء اول :
- مسألهء دوم :
- مسألهء سيم :
- مسألهء چهارم :
- مسألهء پنجم :
- مسألهء ششم :
- مسألهء هفتم :
- مسألهء هشتم :
- مسألهء نهم :
- مسألهء دهم :
- مسألهء يازدهم :
- مسألهء دوازدهم :
- مسألهء سيزدهم :
- مسألهء چهاردهم :
- مسألهء پانزدهم :
- مطلب سيم : در بيان مطهرات و احكام آن‌ها
- اول آب
- دوم آفتاب
- مسألهء اول :
- مسألهء دوم :
- مسألهء سيم :
- سيم از مطهرات ، زمين است
- چهارم از مطهرات ، استحاله است
- مسألهء اول :
- مسألهء دوم :
- مسألهء سيم :
- مسألهء چهارم :
- مسألهء پنجم :
- مسألهء ششم :
- پنجم از مطهرات ، انتقال است
- ششم نقص
- هفتم تبعيت
- هشتم اسلام
- نهم زوال عين
- دهم مسح به طاهر
- مطلب چهارم : در احكام ظروف و پوست‌ها
- فصل اول در بيان تطهير ظروف
- مسألهء اول : هرگاه ظرفى ، از خمر نجس شود
- مسألهء دوم : اگر سگى در ظرفى ولوغ كند
- مسألهء سيم : اگر خوكى از ظرفى ، آب بياشامد
- مسألهء چهارم : هرگاه چند سگ در يك ظرف ولوغ كنند
- مسألهء پنجم : در شستن ظرف از باقى نجاسات ، سه نوبت واجب است .
- مسألهء ششم : در پاك شدن ظرف از شستن
- مسألهء هفتم : طريق شستن ظرف به آب قليل
- فصل دوم در ساير احكامى كه متعلّق است به ظروف
- مسألهء اول : ظروف كفّار پاك است
- مسألهء دوم : حرام است بر مرد و زن ، اكل و شرب از ظروف طلا و نقره
- مسألهء سيم : مأكول و مشروبى كه در آن ظرف است ، حرام نمىشود
- مسألهء چهارم : وضو ساختن از ظرف طلا و نقره
- مسألهء پنجم : هرگاه اصل ظرف از طلا و نقره باشد
- مسألهء ششم : مشهور ميان فقها آن است كه استعمال ظرف مفضّض و مذهّب مكروه است
- مسألهء هفتم : هر چه ظرف بر آن صادق نيايد
- مسألهء هشتم : جايز است آويختن قنديل‌هاى طلا و نقره در مساجد و مشاهد .
- فصل سيم در بيان احكام پوست‌ها
- مسألهء اول : پوست هر مرده [ اى ] نجس است
- مسألهء دوم : هر حيوانى كه آن را تذكيه نموده باشند
- مسألهء سيم : حيواناتى كه قابل تذكيه‌اند
- مسألهء چهارم : هر پوستى كه معلوم باشد كه از مرده است
- مطلب پنجم : در احكام خلوت و آداب حمام و ساير آن چه باعث نظافت و پاكيزگى بدن است
- فصل اول در احكام خلوت
- مسألهء اول : هرگاه كسى به بيت الخلا رود
- مسألهء دوم : حرام است در آن حال ، رو به قبله و پشت به قبله نشستن
- مسألهء سيم : واجب است شستن مخرج بول به آب
- مسألهء چهارم : هرگاه غايط از مخرج متعدى شود
- مسألهء پنجم : سنّت است كه در وقت قضاى حاجت به موضعى رود كه همهء بدن او از مردمان مخفى باشد
- مسألهء ششم : مكروه است كه در وقت نشستن از براى قضاى حاجت
- مسألهء هفتم : اگر كسى عمدا استنجا را ترك كند
- فصل دوم در آداب حمام
- فصل سيم در ساير انواع نظافت و پاكيزگى
- مطلب ششم : در بيان وضو و احكام آن
- فصل اول در اقسام وضو
- فصل دوم در موجبات وضو
- فصل سيم در افعالى كه در وضو واجب است و حقيقت وضو عبارت از آن افعال است
- اول : نيّت
- دوم : از واجبات وضو ، شستن رو است
- سيم : از واجبات وضو ، شستن دست‌هاست .
- چهارم : مسح مقدّم سر است
- پنجم : از واجبات وضو ، مسح پاهاست
- ششم : از واجبات وضو ، ترتيب است
- هفتم : موالات است
- فصل چهارم در شروطى كه مراعات آن‌ها در وضو واجب است
- اول : پاك بودن اعضاى وضو پيش از وضو ساختن .
- دوم : آن كه خود ، افعال وضو را به جا آورد
- سيم : آن كه مكان وضو ، يعنى آن چه در وقت وضو ساختن بر آن قرار مىگيرد ، مباح باشد
- چهارم : آن كه آب وضو پاك باشد .
- پنجم : آن كه آب وضو مضاف نباشد .
- ششم : آن كه آب وضو مباح باشد و غصبى نباشد .
- فصل پنجم در مستحبات وضو
- اول : مسواك كردن
- دوم : آن كه اگر از ظرف سر گشاده
- سيم : آن كه اگر از ظرف سر گشاده وضو سازد
- چهارم : آن كه در وقت وضو ساختن ، رو به جانب قبله كند
- پنجم : آن كه سه نوبت مضمضه
- ششم : آن كه رو را به دست راست بشويد
- هفتم : آن كه آب وضو ، يعنى آن چه از آب كه در وضو صرف مىشود
- هشتم : خواندن دعاهايى
- نهم : آن كه در شستن دست‌ها ، مردان ابتدا به ظاهر دست كرده
- فصل ششم در مكروهات وضو
- اول : استعانت نمودن به ديگرى
- دوم : وضو ساختن از آبى كه بد رنگ يا بد بو باشد
- سيم : وضو ساختن از آبى كه در ظرف باشد
- چهارم : وضو ساختن از ظرفى كه نقره‌كوب يا طلاكوب باشد .
- پنجم : وضو ساختن از ظرفى كه در آن صورت حيوانى نقش شده باشد
- ششم : وضو ساختن از آبى كه سؤر حيوانى باشد
- هفتم : وضو ساختن در مسجد از حدثى كه غير خواب و باد باشد
- هشتم : خشك ساختن آب وضو از اعضا
- فصل هفتم در ساير احكام و مسائلى كه متعلّق به وضو است
- مسألهء اول : شبهه‌اى نيست در اين كه شستن رو و دست‌ها سه نوبت ، حرام و بدعت است .
- مسألهء دوم : اگر كسى در اثناى وضو شك كند
- مسألهء سيم : اگر كسى يقين داشته باشد كه وضو ساخته
- مسألهء چهارم : صاحب سلسل البول
- مسألهء پنجم : اگر عضوى از كسى شكسته باشد
- مسألهء ششم : به هر يك از اقسام وضوى سنّت كه مذكور شد
- مطلب هفتم : در بيان غسل‌ها و احكام آن‌ها
- مقصد اول در بيان اقسام غسل‌ها
- مقصد دوم در بيان غسل جنابت و احكام آن
- فصل اول بدان كه غسل جنابت واجب مىشود
- فصل دوم سبب جنابت دو چيز است
- اول : بيرون آمدن منى
- دوم : جماع كردن
- مسألهء اول : هرگاه آبى بيرون آيد و مشتبه باشد
- مسألهء دوم : تا علم به وقوع سبب جنابت حاصل نشود ، غسل واجب نمىشود .
- مسألهء سيم : هرگاه شخصى در بدن خود يا جامه‌اى كه مخصوص او باشد منى بيابد
- مسألهء چهارم : هرگاه در نزد غلبهء شهوت
- مسألهء پنجم : اگر كسى در خواب ببيند كه محتلم شد
- مسألهء ششم : در واجب شدن غسل به بيرون آمدن منى ، فرقى ميان مرد و زن نيست .
- مسألهء هفتم : هرگاه غير بالغ ، دخل « 2 » به بالغ كند
- مسألهء هشتم : اگر كسى لفافه‌اى به ذكر خود بپيچد و با زن جماع كند
- فصل سيم : در واجبات غسل
- اول : آن كه آب غسل غصبى نباشد .
- دوم : آن كه مكان غسل غصبى نباشد
- سيم : آن كه آب غسل پاك باشد
- چهارم : آن كه آب غسل مضاف نباشد
- پنجم : آن كه هر عضوى پيش از آن كه آب غسل به آن برسد ، پاك باشد
- ششم : آن كه خود ، افعال غسل را به جا آورد
- هفتم : نيّت است .
- هشتم : شستن سر و گردن است .
- نهم : شستن جانب راست
- دهم : شستن جانب چپ .
- يازدهم : ترتيب است
- دوازدهم : آن كه آب را بر هر يك از اعضا جارى سازد
- سيزدهم : آن كه هر چه مانع رسيدن آب باشد به بشره ، آن را تخليل كند
- فصل چهارم در مسائلى چند كه تعلّق به غسل دارد
- مسألهء اول : در غسل ترتيبى ، موالات ، يعنى پىدرپى شستن لازم نيست .
- مسألهء دوم « 2 » : اگر كسى در ميان آب ايستاده باشد
- مسألهء سيم : جايز است در غسل كه كسى به يك‌دفعه به آب فرو رود
- مسألهء چهارم : هرگاه بعد از تمام شدن غسل
- مسألهء پنجم : جايز است كه كسى در زير باران يا ناودان يا آبشار و امثال آن بايستد و غسل كند
- مسألهء ششم : در جميع غسل‌هاى واجب و سنّت ، جايز است كه بر طريق ارتماس باشد
- مسألهء هفتم : كسى كه روزهء واجب داشته باشد
- مسألهء هشتم : اگر در اثناى غسل ، حدث اصغر ، يعنى بول يا باد صادر شود
- مسألهء نهم : اگر كسى بعد از غسل ، رطوبتى ببيند كه از مخرج بول بيرون آيد
- مسألهء دهم : وضو با غسل جنابت لازم نيست ، بلكه بدعت است .
- مسألهء يازدهم : اگر بر مكلّف دو غسل يا بيشتر جمع شود
- فصل پنجم در غسل جنابت ، چند امر سنّت است
- اول : آن كه هرگاه جنابت از انزال حاصل شده باشد
- دوم : آن كه چون دست در آب گذارد
- سيم : آن كه پيش از غسل
- چهارم : سه نوبت مضمضه كند
- پنجم : آن كه دست بر بدن مالد
- ششم : آن كه هر عضوى را سه نوبت بشويد
- هفتم : موالات به عمل آوردن
- هشتم : آن كه سر و گردن را به دست راست بشويد
- نهم : آن كه آب غسل ترتيبى
- دهم : آن كه در حين غسل بگويد
- فصل ششم بر جنب چند امر حرام است و چند امر مكروه است .
- اما آن چه حرام است :
- اول : نماز كردن
- دوم : طواف
- سيم : خواندن سوره‌هاى سجدهء واجب
- چهارم : ماليدن جزئى از بدن به نوشتهء قرآن
- پنجم : داخل شدن در مسجد الحرام و مسجد حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله
- ششم : چيزى گذاشتن در مساجد
- اما آن چه مكروه است :
- اول : خواب كردن
- دوم : خضاب كردن
- سيم : اكل و شرب
- چهارم : خواندن زياده بر هفت آيه از قرآن
- پنجم : دست ماليدن به ما سواى نوشتهء قرآن از اجزاى آن
- مقصد سيم در حيض و آن چه متعلّق بدان است از غسل و علامات و احكام
- فصل اول : در علامات خون حيض
- فصل دوم : در احكام حيض
- مسألهء اول : بدان كه زنان به ملاحظهء حيض از سه صنف بيرون نيستند
- صنف اول : زنى كه ذات عادت ، يعنى صاحب عادت باشد و ذات عادت بر سه قسم است
- قسم اول : ذات عادت به حسب عدد و وقت
- قسم دوم : ذات عادت به حسب عدد نه وقت
- قسم سيم : ذات عادت به حسب وقت نه عدد
- صنف دوم : « مبتدئه » است
- صنف سيم : « مضطربه » است ، و او نيز بر سه قسم است
- اول : مضطربه به حسب وقت و عدد ،
- دوم : مضطربه به حسب وقت نه عدد
- سيم : مضطربه به حسب عدد نه وقت
- مسألهء دوم : چون دانستى كه ايّام حيض كمتر از سه روز پىدرپى
- مسألهء سيم : زنى كه صاحب عادت وقتى و عددى باشد
- مسألهء چهارم : صاحب عادت عددى تنها ، نه وقتى
- مسألهء پنجم : صاحب عادت وقتى تنها ، نه عددى
- مسألهء ششم : زنى كه « مبتدئه » باشد
- مسألهء هفتم : « مضطربه » كه آن را « متحيّره » نيز گويند
- مسألهء هشتم : در تحقيق تميز چند چيز شرط است
- اول : اختلاف خون
- دوم : آن كه آن چه از خون به صفت حيض است
- سيم : آن چه به صفت حيض نيست
- مسألهء نهم : بسيار اتفاق مىافتد كه عادت زنان مختلف مىشود
- مسألهء دهم : هم چنان كه عادت حاصل مىشود به موافق ديدن اول و آخر خون در دو ماه ، همچنين حاصل مىشود به تميز .
- مسألهء يازدهم : هرگاه حايض ، خون او به حسب ظاهر قطع شود
- مسألهء دوازدهم : واجب است بر حايض قضاى روزهء ماه رمضان [ ى ] كه در وقت حيض از او فوت شده باشد
- مسألهء سيزدهم : قضاى نمازهايى كه در ايّام حيض ترك شده واجب نيست
- مسألهء چهاردهم : طلاق حايض صحيح نيست
- فصل سيم بر حايض چند امر حرام است
- اول : آن چه مشروط به طهارت باشد
- دوم : داخل شدن در مسجد الحرام يا مسجد حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله
- سيم : خواندن سوره‌هاى سجدهء واجب .
- چهارم : مجامعت كردن با او در قبل
- مقصد چهارم در استحاضه و احكام آن و در آن چند فصل است :
- فصل اول : در علامات خون استحاضه
- فصل دوم : در اقسام استحاضه و احكام آن
- اول : قليله
- دوم : متوسطه
- سيم : كثيره
- فصل سيم : در باقى احكام استحاضه و در آن چند مسأله است :
- مسألهء اول : دانستى كه سه غسلى كه در استحاضهء كثيره لازم است
- مسألهء دوم : واجب بودن سه غسل در صورتى است كه سيلان خون مستمر باشد
- مسألهء سيم : صحّت نماز مستحاضه
- مسألهء چهارم : خلافى نيست در اين كه مستحاضه اگر خواهد نماز شب كند
- مسألهء پنجم : بر مستحاضه لازم است كه به قدر امكان
- مسألهء ششم : هرگاه مستحاضه امور مذكوره را كه بر او واجب است
- مسألهء هفتم : هرگاه بعد از غسل يا وضو از براى نماز ديگر هيچ خون نبيند
- مسألهء هشتم : بعد از غسل يا وضو از براى نماز
- مسألهء نهم : غسل استحاضه در كيفيت ، مانند غسل جنابت و حيض است .
- مقصد پنجم در نفاس و آن چه متعلّق به آن است از احكام و غسل
- مسألهء اول : خون نفاس ، خونى است كه با زاييدن آيد يا بعد از زاييدن .
- مسألهء دوم : اقلّ نفاس حدّى ندارد
- مسألهء سيم : اگر زنى به دو طفل آبستن باشد
- مسألهء چهارم : هر چه بر حايض حرام است ،
- مسألهء پنجم : غسل نفاس در كيفيت و احكام
- مقصد ششم در غسل ميّت و ساير امورى كه متعلق است به ميّت و در آن چند فصل است
- فصل اول در احكامى كه متعلق است به احتضار ، يعنى سكرات مرگ
- فصل دوم : در آداب برداشتن ميّت
- فصل سيم در غسل دادن ميّت و احكامى كه به آن متعلّق است
- مسألهء اول : غسل دادن ميّت و ساير احكام واجبهء او
- مسألهء دوم : در وقت غسل دادن واجب است كه عورتين او را بپوشانند
- مسألهء سيم : غسل و نماز و ساير احكام ميّت واجب است براى ميّت شيعى اثنا عشرى
- مسألهء چهارم : اختيار غسل و ساير احكام ميّت تعلّق به وارث ميّت دارد
- مسألهء پنجم : شهيدى كه در جهاد با امام زمان كشته شود و در معركه مرده باشد
- مسألهء ششم : مشهور ميان فقها آن است كه هرگاه از ميّت عضوى يافت شود
- مسألهء هفتم : بچه كه از شكم ساقط شود
- مسألهء هشتم : واجب است كه مرد ، مرد را غسل دهد و زن را زن .
- مسألهء نهم : هرگاه مردى فوت شود در جايى كه نه مردى باشد ، نه زنى كه محرم وى باشد
- مسألهء دهم : واجب است كه آب غسل ، پاك باشد
- مسألهء يازدهم : واجب است كه ميّت را سه غسل بدهند
- مسألهء دوازدهم : سنّت است كه دو نفر ميّت را غسل دهند
- مسألهء سيزدهم : ترتيب
- مسألهء چهاردهم : در آب سدر و كافور ، مسمّى كافى است و حدى ندارد
- مسألهء پانزدهم : اگر سدر و كافور به هم نرسد
- مسألهء شانزدهم : هرگاه آب يافت نشود يا ميّت را نتوان غسل داد
- مسألهء هفدهم : اگر ميّت محرم باشد ، غسل كافور و حنوط از او ساقط است .
- فصل چهارم : در كفن كردن ميّت
- فصل پنجم : در حنوط كردن ميّت و بعضى ديگر از احكام كه تعلّق به كفن يا غير آن دارد
- مسألهء اول : واجب است حنوط كردن ميّت
- مسألهء دوم : سنّت مؤكّد است كه دو جريدهء تازه با ميّت بگذارند .
- مسألهء سيم : سنّت است كه صحيفهء اعتقادات را در ميان كفن ميّت گذارند
- مسألهء چهارم : كفن واجب ميّت و ساير اخراجات واجبه از كافور و سدر و غير آن از اصل مال او است
- مسألهء پنجم : كفن واجب زن بر شوهر واجب است
- مسألهء ششم : اگر از ميّت نجاستى بيرون آيد و ملاقى بدن او شود
- مسألهء هفتم : اگر كسى در غير جهاد كشته شود و بدن او مجروح باشد
- مسألهء هشتم : هرگاه اين قدر آب يافت شود كه ميّت را يك غسل دهند از سه غسل
- مسألهء نهم : مذكور شد كه از جمله غسل‌هاى واجب ، غسل مس ميّت است
- فصل ششم : در نماز ميّت
- مسألهء اول : نماز ميّت واجب كفايى است
- مسألهء دوم : دانستى كه ميّتى كه نماز بر او واجب است
- مسألهء سيم : هر طفلى از اهل ايمان كه شش سالش تمام شده باشد
- مسألهء چهارم : سزاوارترين مردم به نماز بر ميّت ، وارث او است .
- مسألهء پنجم : جايز است كه زن ، پيش نمازى زنان كند
- مسألهء ششم : واجب است كه نمازگزارنده رو به قبله بايستد
- مسألهء هفتم : در اين نماز ، طهارت از حدث شرط نيست
- مسألهء هشتم : واجب است كه نمازكننده بسيار از جنازه دور نباشد
- مسألهء نهم : كيفيت اين نماز
- مسألهء دهم : جايز است كه چند ميّت را يك نماز كنند .
- مسألهء يازدهم : اگر كسى در اثناى نماز جماعت بر ميّت برسد
- مسألهء دوازدهم : ظاهر آن است كه چند مرتبه نماز كردن بر يك جنازه جايز باشد ،
- مسألهء سيزدهم : در همهء اوقات ، نماز بر ميّت مىتوان كرد
- مسأله چهاردهم : اظهر ، اشتراط عدالت است در امام نماز ميّت .
- مسألهء پانزدهم : هرگاه مأموم به يك تكبير يا بيشتر بر امام سبقت بگيرد
- مسألهء شانزدهم : هرگاه در اثناى نماز كردن بر جنازه
- فصل هفتم : در آن چه متعلّق به دفن ميّت است از آداب و احكام
- اول : آن كه عمق قبر به قدر قامتى باشد كه تا چنبرهء گردن باشد .
- دوم : آن كه لحدى در قبر كنده شود از طرف قبله .
- سيم : آن كه چون جنازه به نزديك قبر رسد
- چهارم : مشهور آن است كه اگر ميّت مرد باشد ، سنّت است كه اول سر او را پيش كنند
- پنجم : آن كه شخصى كه به قبر مىرود كه ميّت را در قبر گذارد
- ششم : آن كه چون ميّت را نزديك قبر گذارند
- هفتم : آن كه چون او را در قبر گذارند ، آن كه داخل قبر شده است
- هشتم : آن كه قبر را به خشت خام و گل بپوشانند .
- نهم : آن كه حاضران به پشت كف دست ، خاك در قبر بريزند .
- دهم : آن كه قبر را به قدر چهار انگشت گشاده يا به هم آورده بلند كنند
- يازدهم : آن كه بعد از تسويهء قبر ، آب بر روى قبر بريزند
- دوازدهم : آن كه بعد از آب ريختن ، حاضران كف دست بر قبر گذارند
- سيزدهم : آن كه ولىّ ميّت ،
- مطلب هشتم : در تيمم و احكام آن و در آن چند فصل است :
- فصل اول
- فصل دوم در بيان امورى كه سبب و باعث تيمم است
- اول : يافت نشدن آب بعد از آن كه آب را طلب كند .
- دوم : قدرت نداشتن بر چيزى كه تحصيل آب موقوف بر آن باشد
- سيم : آن كه به سبب تنگى وقت ، رسيدن به آب و دريافتن نماز ممكن نباشد
- چهارم : آن كه آب داشته باشد ، اما
- پنجم : خوف داشتن از تحصيل آب
- ششم : آن كه استعمال آب متعذر باشد
- فصل سيم در بيان آن چه تيمم كردن به آن جايز است
- مسألهء اول : خلافى نيست در اين كه تيمم به خاك صحيح است .
- مسألهء دوم : جايز نيست تيمّم به معادن
- مسألهء سيم : هرگاه خاك يا آن چه زمين بر آن صادق است
- مسألهء چهارم : جايز است تيمم كردن بر خاك قبر
- مسألهء پنجم : هرگاه كسى به خاكى تيمم كند
- فصل چهارم در بيان واجبات تيمم كه حقيقتا تيمم عبارت از آن است
- اول : نيّت
- دوم : زدن هر دو كف دست بر زمين .
- سيم : مسح كردن پيشانى و هر دو جبين است
- چهارم : مسح كردن پشت دست‌ها به باطن كف‌ها
- پنجم : ترتيب
- ششم : موالات
- هفتم : پاك بودن موضع مسح كه پيشانى و جبينين و پشت دست‌هاست .
- هشتم : آن كه افعال تيمم را خود به جا آورد .
- فصل پنجم در احكامى كه متعلق به تيمم است
- مسألهء اول : هم چنان كه دانستى ، واجب است كه مسح به باطن كف باشد .
- مسألهء دوم : اكثر متأخرين بر آنند كه در تيممى كه بدل وضو است
- مسألهء سيم : پيش از داخل شدن وقت نماز ، تيمم جايز نيست
- مسألهء چهارم : هرگاه بر ذمّهء كسى نماز قضايى باشد